Mengunarreglur taka ekki lengur tillit til dauðsfalla og heilsu Kjartan Kjartansson skrifar 14. janúar 2026 09:16 Reykháfar kolaorkuvers í Bandaríkjunum. Ríkisstjórn Donalds Trump vill ekki að tekð sé tillit til mannslífa og heilsu þegar reglur um takmarkanir á loftmengun eru settar. AP/Charlie Riedel Ríkisstjórn Donalds Trump Bandaríkjaforseta ætlar að hætta að taka tillit til dauðsfalla og áhrifa á heilsu fólks þegar hún semur reglur um loftmengun. Aðeins verður litið til þess hvað það kostar fyrirtæki að fylgja reglunum. Umhverfisstofnun Bandaríkjanna tilkynnti um breytinguna á mánudag. Hún ætlar ekki lengur að reikna út hversu mörgum dauðsföllum takmarkanir á nituroxíð- og ósónmengun bjarga eða hversu mikið þær spara í heilbrigðiskerfinu. Mengunin hefur verið tengdar við alvarlega hjarta- og æðasjúkdóma í mönnum. Breytingin tengist andstöðu núverandi ríkisstjórnar við reglur um svifryksmengun sem voru settar í tíð ríkisstjórnar Joe Biden. Umhverfisstofnunin reiknaði þá út að þær reglur ættu eftir að koma í veg fyrir um 4.500 mannslát og 290.000 glataða vinnudaga fyrir árið 2032. Núverandi ríkisstjórn heldur því fram að þær tölur séu misvísandi og ætlar því að hætta að reikna með jákvæðum áhrifum reglnanna um takmörkum svifryksmengunar á líf og heilsu fólks. Aðeins verði reiknað með kostnaðinum fyrir iðnað og fyrirtæki. Segjast enn viðurkenna jákvæð áhrif reglna Lýðheilsu- og umhverfissérfræðingar eru furðu lostnir yfir ákvörðuninni, að sögn AP-fréttastofnunar. Með henni þvoi Umhverfisstofnunin hendur sínar af kjarnahlutverki sínu á hættulegan hátt. Lee Zeldin, forstjóri bandarísku umhverfisstofnunarinnar. Eins og aðrir repúblikanar þrætir Zeldin fyrir viðurkennd vísindi í loftslags- og umhverfismálum.AP/Jenny Kane „Umboð Umhverfisstofnunarinnar er að verja lýðheilsu, ekki hunsa vísindi til þess að útrýma reglum um loftgæði sem bjarga mannslífum,“ segir John Walke, lögmaður Natural Resources Defense Council, félagasamtaka sem láta sig umhverfis- og lýðheilsumál varða. Umhverfisstofnunin heldur því fram að ákvörðunin um að falla frá ábatagreiningu á reglunum þýði ekki að hún taki ekki tillit til mannslífa. Hún viðurkenni enn að það hafi kosti í för með sér að draga úr svifryksmengun. „Fordæmalaus“ ákvörðun sem hafi „hræðileg“ áhrif Á sama tíma og hún tilkynnti um að kostnaðar- og ábatagreining við loftmengunarreglur yrði héðan í frá aðeins kostnaðargreining veikti Umhverfisstofnunin reglur um losun fíns svifryks frá gasorkuverum, í sumum tilfellum til næstu tveggja áratuga. „Ef Umhverfisstofnunin heldur þessari áætlun til streitu hefur það hræðileg áhrif á umhverfisreglur,“ segir W. Kip Viscusi, prófessor við lögfræðideild Vanderbilt-háskóla, sem tók þátt í að smíða aðferð til þess að leggja mat á kostnað við heilsufarsáhrif mengunar fyrir fjórum áratugum. Ákvörðunin muni grafa undan rökum fyrir öllum reglum sem eiga að vernda heilsu, öryggi og umhverfi. Viscusi telur það fordæmislaust að ríkisstjórnin vilji ekki gefa mannslífum sem reglur bjarga neitt vægi. Bandaríkin Donald Trump Umhverfismál Heilbrigðismál Mest lesið Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Innlent Líkfundur við Austurbæjarskóla Innlent Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Innlent Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Innlent Hafa borið kennsl á hinn látna Innlent Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Erlent Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu Innlent Hólmbert bjargaði manni úr bíl sem stóð í ljósum logum í Kóreu Innlent Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Viðskipti innlent Fleiri fréttir Pútín vildi ekkert fyrir Bandaríkjamann í rússnesku fangelsi Norskir nei-sinnar bæta við sig Ætla að senda alla sem brutust inn í Ceuta til baka Vill aðskilja bólusetningar gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum Efnt til æfinga í Taívan fyrir umfangsmikið rof á fjarskiptum Assad dæmdur til dauða í heimalandinu Réttað yfir fyrrverandi glæpaforingja vegna morðsins á Tupac Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Dregur enn frekar úr líkum á samningi með skaðabótakröfu Fylgdust með rússneskum njósnara gefa útsendara gjöf Tala látinna komin yfir hundrað Brutu reglur þegar þau tilkynntu óvart andlát konungsins Harður jarðskjálfti skók Kólumbíu og Ekvador Mannfall í drónaárás á olíuhreinsistöð í Tatarstan Frederiksen og Meloni taka höndum saman gegn innflytjendum Heitustu sumarmánuðir í Vestur-Evrópu í sögunni Ætlar að láta frysta egg sín og útilokar ekki forsetaframboð Segir allt að 50 þúsund hermenn frá Norður-Kóreu á leið til Rússlands Handtekinn eftir að kona og barn drukknuðu við Frelsissyttuna Netanjahú hafnar friðaráætlun Trumps Ríflega hundrað og sextíu ungmenni handtekin Forstjórinn ræður hvort upptökur úr búkmyndavélum verði birtar Gefur aftur í skyn að hann vilji embættið á ný Rússar taldir bera ábyrgð á sjálfsprengjudrónanum Heitir því að herða byssulöggjöf í kjölfar árásar Spánverjar taka upp landamæraeftirlit gagnvart Ítalíu Blanche staðfestur sem dómsmálaráðherra Sonur Bidens segir náðunina ekki góða ákvörðun Kampavínið klárt þegar hann beið eftir að morðingjar létu til skarar skríða Gert að greiða tugi milljarða fyrir að passa ekki öryggi barna Sjá meira
Umhverfisstofnun Bandaríkjanna tilkynnti um breytinguna á mánudag. Hún ætlar ekki lengur að reikna út hversu mörgum dauðsföllum takmarkanir á nituroxíð- og ósónmengun bjarga eða hversu mikið þær spara í heilbrigðiskerfinu. Mengunin hefur verið tengdar við alvarlega hjarta- og æðasjúkdóma í mönnum. Breytingin tengist andstöðu núverandi ríkisstjórnar við reglur um svifryksmengun sem voru settar í tíð ríkisstjórnar Joe Biden. Umhverfisstofnunin reiknaði þá út að þær reglur ættu eftir að koma í veg fyrir um 4.500 mannslát og 290.000 glataða vinnudaga fyrir árið 2032. Núverandi ríkisstjórn heldur því fram að þær tölur séu misvísandi og ætlar því að hætta að reikna með jákvæðum áhrifum reglnanna um takmörkum svifryksmengunar á líf og heilsu fólks. Aðeins verði reiknað með kostnaðinum fyrir iðnað og fyrirtæki. Segjast enn viðurkenna jákvæð áhrif reglna Lýðheilsu- og umhverfissérfræðingar eru furðu lostnir yfir ákvörðuninni, að sögn AP-fréttastofnunar. Með henni þvoi Umhverfisstofnunin hendur sínar af kjarnahlutverki sínu á hættulegan hátt. Lee Zeldin, forstjóri bandarísku umhverfisstofnunarinnar. Eins og aðrir repúblikanar þrætir Zeldin fyrir viðurkennd vísindi í loftslags- og umhverfismálum.AP/Jenny Kane „Umboð Umhverfisstofnunarinnar er að verja lýðheilsu, ekki hunsa vísindi til þess að útrýma reglum um loftgæði sem bjarga mannslífum,“ segir John Walke, lögmaður Natural Resources Defense Council, félagasamtaka sem láta sig umhverfis- og lýðheilsumál varða. Umhverfisstofnunin heldur því fram að ákvörðunin um að falla frá ábatagreiningu á reglunum þýði ekki að hún taki ekki tillit til mannslífa. Hún viðurkenni enn að það hafi kosti í för með sér að draga úr svifryksmengun. „Fordæmalaus“ ákvörðun sem hafi „hræðileg“ áhrif Á sama tíma og hún tilkynnti um að kostnaðar- og ábatagreining við loftmengunarreglur yrði héðan í frá aðeins kostnaðargreining veikti Umhverfisstofnunin reglur um losun fíns svifryks frá gasorkuverum, í sumum tilfellum til næstu tveggja áratuga. „Ef Umhverfisstofnunin heldur þessari áætlun til streitu hefur það hræðileg áhrif á umhverfisreglur,“ segir W. Kip Viscusi, prófessor við lögfræðideild Vanderbilt-háskóla, sem tók þátt í að smíða aðferð til þess að leggja mat á kostnað við heilsufarsáhrif mengunar fyrir fjórum áratugum. Ákvörðunin muni grafa undan rökum fyrir öllum reglum sem eiga að vernda heilsu, öryggi og umhverfi. Viscusi telur það fordæmislaust að ríkisstjórnin vilji ekki gefa mannslífum sem reglur bjarga neitt vægi.
Bandaríkin Donald Trump Umhverfismál Heilbrigðismál Mest lesið Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Innlent Líkfundur við Austurbæjarskóla Innlent Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Innlent Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Innlent Hafa borið kennsl á hinn látna Innlent Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Erlent Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu Innlent Hólmbert bjargaði manni úr bíl sem stóð í ljósum logum í Kóreu Innlent Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Viðskipti innlent Fleiri fréttir Pútín vildi ekkert fyrir Bandaríkjamann í rússnesku fangelsi Norskir nei-sinnar bæta við sig Ætla að senda alla sem brutust inn í Ceuta til baka Vill aðskilja bólusetningar gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum Efnt til æfinga í Taívan fyrir umfangsmikið rof á fjarskiptum Assad dæmdur til dauða í heimalandinu Réttað yfir fyrrverandi glæpaforingja vegna morðsins á Tupac Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Dregur enn frekar úr líkum á samningi með skaðabótakröfu Fylgdust með rússneskum njósnara gefa útsendara gjöf Tala látinna komin yfir hundrað Brutu reglur þegar þau tilkynntu óvart andlát konungsins Harður jarðskjálfti skók Kólumbíu og Ekvador Mannfall í drónaárás á olíuhreinsistöð í Tatarstan Frederiksen og Meloni taka höndum saman gegn innflytjendum Heitustu sumarmánuðir í Vestur-Evrópu í sögunni Ætlar að láta frysta egg sín og útilokar ekki forsetaframboð Segir allt að 50 þúsund hermenn frá Norður-Kóreu á leið til Rússlands Handtekinn eftir að kona og barn drukknuðu við Frelsissyttuna Netanjahú hafnar friðaráætlun Trumps Ríflega hundrað og sextíu ungmenni handtekin Forstjórinn ræður hvort upptökur úr búkmyndavélum verði birtar Gefur aftur í skyn að hann vilji embættið á ný Rússar taldir bera ábyrgð á sjálfsprengjudrónanum Heitir því að herða byssulöggjöf í kjölfar árásar Spánverjar taka upp landamæraeftirlit gagnvart Ítalíu Blanche staðfestur sem dómsmálaráðherra Sonur Bidens segir náðunina ekki góða ákvörðun Kampavínið klárt þegar hann beið eftir að morðingjar létu til skarar skríða Gert að greiða tugi milljarða fyrir að passa ekki öryggi barna Sjá meira