(English below)

Það er mikið áhyggjuefni að lesa nýlegar fréttir sem gefa til kynna mögulega endurkomu hrefnu og langreyðarveiða í atvinnuskyni á Íslandi í sumar. Mér finnst bæði óskiljanlegt og óásættanlegt að atvinnugrein sem ítrekað hefur ekki staðist viðmið Íslands um velferð dýra skuli enn á ný fá leyfi til að starfa.

Þessi uggvænlega staða er afleiðing umdeildrar ákvörðunar frá árinu 2024 um að gefa út ný veiðileyfi, sem Bjarni Benediktsson, tímabundið starfandi sjávarútvegsráðherra, samþykkti skömmu áður en hann lét af embætti og yfirgaf stjórnmálin. Ákvörðunin hefur sætt víðtækri gagnrýni, hún er talin óviðeigandi undanlátssemi gagnvart hagsmunum hvalveiðiaðila og pólitískra bandamanna þeirra. Ef stjórnvöld grípa ekki tafarlaust til leiðréttandi aðgerða blasir við að hvalir verði á ný látnir sæta grimmilegum veiðum — og það mun vekja hörð viðbrögð bæði innanlands og utan og ýta undir skaðlegt orðspor Íslands hvað varðar meðferð landsins á þessum dýrum.

Þótt yfirlýstur ásetningur Hönnu Katrínar Friðriksson ráðherra um að leggja fram frumvarp síðar á árinu til að binda endi á hvalveiðar sé fagnaðarefni, vaknar eðlilega spurningin: hvers vegna var þetta ekki sett í forgang fyrr?

Fyrir okkur sem höfum orðið vitni að og skrásett afleiðingar fyrri veiða — þar á meðal löndun dýra sem augljóslega höfðu liðið langvarandi dauðastríð, auk margra kvenkyns hvala á síðari stigum meðgöngu í Hvalfirði — er mjög erfitt að réttlæta. áframhaldandi frestun málsins.

Kominn tími til að snúa við blaðinu

Árið 2026 markar 40 ára afmæli eins mikilvægasta náttúruverndaráfanga í nútímasögu: alþjóðlegs bannsi við hvalveiðum í atvinnuskyni. Bannið var samþykkt árið 1982 af aðildarríkjum Alþjóðahvalveiðiráðsins og tekið að fullu í gildi fjórum árum síðar. Það markaði afgerandi tímamót í alþjóðlegum samtakamætti til að vernda hvalastofna heimsins.

Síðan þá hafa flestar þjóðir heims horfið frá hvalveiðum. Sumar fyrrverandi hvalveiði þjóðir hafa jafnvel orðið leiðandi afl á alþjóðavettvangi í málefnum um vernd hvala. Ísland, þrátt fyrir orðspor sitt sem nútímalegs og framsækins samfélags, á hins vegar enn í erfiðleikum með að taka þátt í þeirri þróun. Þessi tregða, sem að hluta til er knúin áfram af auðugum einstaklingum og pólitískum bandamönnum þeirra, hefur alvarlegar og óafturkræfar afleiðingar: fyrir velferð dýra, fyrir heilbrigði hafsins og fyrir stöðu Íslands á alþjóðavettvangi.

Kominn er tími fyrir stjórnvöld að grípa til alvöru aðgerða, binda endi á hvalveiðar í atvinnuskyni og loks snúa við blaðinu.

English

Unacceptable delay — the whales will pay the price

It is deeply troubling to read recent reports suggesting a possible return to commercial whaling in Iceland this summer. I find it both incomprehensible and unacceptable that an industry which has repeatedly failed to meet even Iceland’s own standards on animal welfare may once again be permitted to operate.

This alarming prospect stems from the controversial 2024 decision to issue new whaling licences, approved by interim Minister of Fisheries Bjarni Benediktsson shortly before his departure from office and the political arena. The move has been widely criticised as an inappropriate concession to pro-whaling interests and their political allies. Unless the government takes swift corrective action, the likely outcome is that whales will once again face brutal hunts—scenes that will provoke strong reactions both at home and abroad, and reinforce a deeply damaging image of Iceland’s relationship with these animals.

While Minister Hanna Katrín Friðriksson’s stated intention to introduce legislation to end whaling later this year is welcome, it raises an obvious question: why was this not prioritised sooner? For those of us who have witnessed and documented the aftermath of previous hunts—including the landing of animals that had clearly suffered prolonged deaths, as well as highly pregnant whales in Hvalfjörður—continued delay is difficult to justify.

It’s time to turn the page

The year 2026 marks the 40th anniversary of one of the most important conservation milestones in modern history: the global moratorium on commercial whaling. Adopted in 1982 by the member states of the International Whaling Commission and fully implemented four years later, this agreement represented a decisive turning point in efforts to protect the world’s whale populations.

Since then, most nations have moved beyond whaling. Some former whaling countries have even become leading international advocates for whale conservation. Iceland, however—despite its reputation as a modern, forward-thinking society—continues to struggle to embrace this shift. This reluctance, driven mostly by wealthy individuals and their political allies, comes at a cost: to animal welfare, to ocean health, and to the country’s international standing.

It is time for this government to act decisively, bring an end to commercial whaling, and finally turn the page.

Written and submitted by Arne Feuerhahn - Chairman of Hard To Port - Marine Conservation and Conservation Photographer