Hættur Internetsins Valerio Gargiulo skrifar 30. mars 2024 13:31 Að vernda börn og unglinga gegn hættum Internetsins: Verkefni sem er deilt á milli stjórnvalda, samfélagsneta, skóla og foreldra Ástæðan fyrir þessum vangaveltur er vegna þess að ég las sögu íslenskrar stelpu á unglingsaldri sem var fórnarlamb nethakkara sem tældu stúlkuna í gegnum samskiptaforrit eins og Discord og Telegram, og leikjasíður eins og Roblox. Þessir einstaklingar neyddu hana til að senda af sér nektar- og kynferðislegar þyndir skaða og niðurlægja sjálfa sig á hræðilegan hátt, eða að misnota og pynta gæludýrin sín. Stelpan greindi líka frá dæmum frá öðrum notendum sem áttu að beita systkini sín kynferðislegu ofbeldi. Ég velti því fyrir mér hvort nóg sé gert til að koma í veg fyrir þessar hræðilegu aðstæður. Á stafrænni öld sem við lifum á hefur verndun barna og unglinga fyrir hættum internetsins orðið sífellt brýnni og flóknari áskorun. Stjórnvöld, samfélagsmiðlar, skólar og foreldrar gegna mikilvægu hlutverki í þessu ferli, en nauðsynlegt er að meta hvort þeir séu að gera nóg til að vernda þennan viðkvæma hluta samfélagsins. Í fyrsta lagi gegna stjórnvöld lykilhlutverki við að kynna lög og reglur sem vernda ólögráða börn á netinu. Hins vegar er oft gjá á milli stefnumótunar og árangursríkrar framkvæmdar þeirra. Barnaverndarlög þarf að uppfæra reglulega til að takast á við nýjar stafrænar áskoranir, eins og neteinelti, barnaklám og mannsal. Samfélagsnet bera aftur á móti þá ábyrgð að bjóða upp á öruggan vettvang og innleiða skilvirkar öryggisráðstafanir til að vernda unga notendur. Þó að mörg samfélagsnet hafi kynnt foreldraeftirlitsverkfæri og stefnur gegn einelti á netinu, þá er raunveruleikinn sá að margir vettvangar þurfa að gera meira til að bera kennsl á og fjarlægja skaðlegt og hættulegt efni. Skólar gegna mikilvægu hlutverki við að fræða ungt fólk um hvernig eigi að vafra um á öruggan og ábyrgan hátt á netinu. Að vera með námskeið sem getur hjálpað börnum og unglingum að þróa mikilvæga færni til að vernda sig á netinu, svo sem að bera kennsl á rangar upplýsingar, stjórna friðhelgi einkalífs og koma í veg fyrir neteinelti. Hins vegar, þrátt fyrir viðleitni stjórnmálamanna, samfélagsmiðla og skóla, krefst verndun ólögráða barna á netinu samvinnu og marghliða nálgun. Foreldrar verða að taka virkan þátt í að fræða börn sín um örugga netnotkun og samfélagið í heild sinni verður að stuðla að ábyrgri og virðingarfullri stafrænni menningu. Að lokum má segja að stjórnvöld, samfélagsmiðlar og skólar gegni mikilvægu hlutverki við að vernda börn og unglinga gegn hættum internetsins er enn mikið verk óunnið. Þörf er á stöðugu og samræmdu átaki allra þátttakenda til að tryggja að ungt fólk geti notið öruggrar og jákvæðrar upplifunar á netinu. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Tækni Valerio Gargiulo Börn og uppeldi Skóla - og menntamál Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Sjá meira
Að vernda börn og unglinga gegn hættum Internetsins: Verkefni sem er deilt á milli stjórnvalda, samfélagsneta, skóla og foreldra Ástæðan fyrir þessum vangaveltur er vegna þess að ég las sögu íslenskrar stelpu á unglingsaldri sem var fórnarlamb nethakkara sem tældu stúlkuna í gegnum samskiptaforrit eins og Discord og Telegram, og leikjasíður eins og Roblox. Þessir einstaklingar neyddu hana til að senda af sér nektar- og kynferðislegar þyndir skaða og niðurlægja sjálfa sig á hræðilegan hátt, eða að misnota og pynta gæludýrin sín. Stelpan greindi líka frá dæmum frá öðrum notendum sem áttu að beita systkini sín kynferðislegu ofbeldi. Ég velti því fyrir mér hvort nóg sé gert til að koma í veg fyrir þessar hræðilegu aðstæður. Á stafrænni öld sem við lifum á hefur verndun barna og unglinga fyrir hættum internetsins orðið sífellt brýnni og flóknari áskorun. Stjórnvöld, samfélagsmiðlar, skólar og foreldrar gegna mikilvægu hlutverki í þessu ferli, en nauðsynlegt er að meta hvort þeir séu að gera nóg til að vernda þennan viðkvæma hluta samfélagsins. Í fyrsta lagi gegna stjórnvöld lykilhlutverki við að kynna lög og reglur sem vernda ólögráða börn á netinu. Hins vegar er oft gjá á milli stefnumótunar og árangursríkrar framkvæmdar þeirra. Barnaverndarlög þarf að uppfæra reglulega til að takast á við nýjar stafrænar áskoranir, eins og neteinelti, barnaklám og mannsal. Samfélagsnet bera aftur á móti þá ábyrgð að bjóða upp á öruggan vettvang og innleiða skilvirkar öryggisráðstafanir til að vernda unga notendur. Þó að mörg samfélagsnet hafi kynnt foreldraeftirlitsverkfæri og stefnur gegn einelti á netinu, þá er raunveruleikinn sá að margir vettvangar þurfa að gera meira til að bera kennsl á og fjarlægja skaðlegt og hættulegt efni. Skólar gegna mikilvægu hlutverki við að fræða ungt fólk um hvernig eigi að vafra um á öruggan og ábyrgan hátt á netinu. Að vera með námskeið sem getur hjálpað börnum og unglingum að þróa mikilvæga færni til að vernda sig á netinu, svo sem að bera kennsl á rangar upplýsingar, stjórna friðhelgi einkalífs og koma í veg fyrir neteinelti. Hins vegar, þrátt fyrir viðleitni stjórnmálamanna, samfélagsmiðla og skóla, krefst verndun ólögráða barna á netinu samvinnu og marghliða nálgun. Foreldrar verða að taka virkan þátt í að fræða börn sín um örugga netnotkun og samfélagið í heild sinni verður að stuðla að ábyrgri og virðingarfullri stafrænni menningu. Að lokum má segja að stjórnvöld, samfélagsmiðlar og skólar gegni mikilvægu hlutverki við að vernda börn og unglinga gegn hættum internetsins er enn mikið verk óunnið. Þörf er á stöðugu og samræmdu átaki allra þátttakenda til að tryggja að ungt fólk geti notið öruggrar og jákvæðrar upplifunar á netinu. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar
Skoðun Hvers vegna liggur svona mikið á? Um breytingar á námsmati í grunnskólum Sædís Ósk Harðardóttir skrifar