Það er ekki allt í góðu í orkumálum í Svíþjóð Gunnar Einarsson skrifar 18. mars 2026 13:00 Miðað við það sem ég hafði heyrt, af orkumálum í Svíþjóð, þá kom mér á óvart efni greinar Eyþórs Eðvarðsson hér fyrir skömmu. Veruleikin sem hann lýsir er glansmynd. Vissulega hafa verið reistar margar vindmyllur í Svíþjóð, sem hafa minnkað losun á CO2. Margir Svíar eru farnir að efast um ágæti vindmyllnanna. Maður er nefndur Christian Steinbeck. Hann er hagfræðingur sem unnið hefur við fjármálastjórn í mörgum fyrirtækjum í Svíþjóð. Hann fór að skoða fjármálahlið raforkuframleiðslu með vindmyllum. Í stuttu máli segist hann aldrei hafa séð jafn dapran rekstrargrunn fyrir nokkurt fyrirtæki. Opinber nefnd, ákvað að það ætti að tala á jákvæðum nótum um vindorkuna. Evrópski fjárfestingarbankinn og sjóðir erlendra ríkja hafa dælt í þetta lánum, sem hafa fengist með mjög lágum vöxtum. Sænska ríkið hefur líka verið hjálplegt og meðal annars beint peningum úr lífeyrissjóðum í grænu orkuna. Eitt sem Christian nefnir er að minni vindmyllurnar, sem fyrst voru reistar og voru gjarnan 35-45 metrar, virðast oft geta endst 25-30 ár, eins og gert var ráð fyrir. Eftir því sem þær verða hærri endast þær skemur, oft ekki nema nokkur ár og geta þannig aldrei orðið hagkvæmar. Vindmillur eru oft 170-200 metrar í dag. Vegna orkustefnunnar er rafmagnið orðið dýrt og mörg fyrirtæki eru hætt að fjárfesta og munu flytja annað eða koðna niður. Ekki taka mín orð fyrir þessu, hlustið á málflutning Christian: https://www.youtube.com/watch?v=a9c0Jrc2dgg Tökum annan, Christian Sandström. Hann er bæði verkfræðingur og hagfræðingur, sem hefur stundað rannsóknir á vindmylluvæðingunni í Svíþjóð. Úttekt hans á vindmyllu ævintýrinu, ætti að vera skyldu áhorf fyrir þá sem eru ólmir í að reisa vindmyllur á Íslandi. https://www.youtube.com/watch?v=UZAWDGYL_c0 Hér er enn eitt youtube myndaband af löngum lista. Það er með Henrik Jönsson og er bæði skýrt og upplýsandi: https://www.youtube.com/watch?v=3ydpZoADsKA Það eru vindmyllugarðar í Svíþjóð, sem engin vill kaupa og fengust án efa ódýrt. Græna stálið. Tunguliprum tókst að raka saman gríðarlegum peningum til að fjárfesta í stálverkssmiðju „STEGA“, sem á að framleiða grænt stál. Framkvæmdir hafa tafist mikið og kostnaður farið langt fram úr áætlun. Það var alltaf ljóst að stálið, sem kæmi frá verksmiðjunni yrði dýrt. Nú er ljóst, að ef framleiðslan fer í gang, verður stálið þaðan rándýrt eða fjórum til 8 sinnum dýrara en stál frá Kína. Það er mjög harðnandi samkeppni, til dæmis í bílaiðnaðinum. Markaðurinn slóst ekki um kísilmálminn frá Bakka þó þar væri framleitt með grænni orku. Þeir svartsýnu spá því að það muni ekki koma neitt stál úr þessari verksmiðju. Bjartsýnir vona að sænska ríkið dæli enn fleiri milljörðum inn í fyrirtækið til að fjárfestar vilji þá ef til vill koma með meira fé í þetta. Annað grænt fyrirtæki átti að framleiða batterí í Græna ævintýrið, „NORTHVOLT“ . Það fór á hausinn áður en þeir gátu framleitt eitt batterí. Fjármögnunin var eftir svipuðum aðferðum og er í Græna stálinu. Margir þeir sem komu að stofnun NORTHVOLT eru með í STEGA. Gjaldþrotið NORTHVOLT var upp á 1100 milljarða. Hugmyndin um græna stálið virðist hafa verið rekið áfram af draumórum frekar en raunsæi. Vonandi tekst að koma framleiðslunni í gang. Það fengist þá einhver lærdómur út úr öllum þessum peningum, sem hafa farið í þetta verkefni. Hér er lýsing Henrik Jönsson á græna stálinu. Sannleikurinn er frekar dapur. https://www.youtube.com/watch?v=Ebw-R9EelVc Orkuframleiðsla Svía og okkar. Ég spurði gervigreindina um framleiðslu annarsvegar Svía og hins vegar okkar, á hreinni orku. Svíar framleiða 16000 kílówatt stundir af hreinni orku á ári á mann, ef við tökum kjarnorkuna með. Þetta er meiri hrein orka en flestir aðrir framleiða. Við framleiðum 55000 kws. Hvernig má það vera að einhverjir telji að Svíar hafi staðið sig vel, en við illa, við að stuðla að minni losun á CO2? Við erum að spara öðrum að brenna jarðefnum með því að framleiða rafmagn fyrir stóriðju. Þjóðir heims eru jú saman um loftslagið. Ef bókaldið er rétt, hlýtur að vera betra að spara mikið fyrir aðra, heldur en að spara smávegis fyrir okkur sjálf. Ég skil ekki af hverju einhverjir vilji endilega túlka tölur, sem eru allar okkur í hag, þannig að við séum syndaselir. Græna byltingin í Svíþjóð hefur verið knúin áfram með því að flétta saman gamaldags sósíalisma, pilsfalda kapítalisma og draumóra. Útkoman er að örfáir græða, almenningur borgar kostnaðinn. Allir þessir peningar eru að gera lítið sem ekkert gagn. Það ættu sem flestir að kynna sér sænska skrímslið, sem þeir kalla „grönne omstellningen“. Skrímslið er víti að varast alls ekki eitthvað til að herma eftir. Það fer um mann kulda hrollur þegar það berast núna af því fréttir að ráðherra ferðist um Ísland með vindmyllu agentum, til að boða að við þurfum vindmyllur á sem flesta hóla og enn verra að heyra, þetta eigi að gera til að bjarga þjóðarhag. Höfundur er fyrrverandi bóndi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Halldór 13.06.2026 Halldór Þegar jafnrétti verður skýringin á vanlíðan karla Inga Valgerður Henriksen Bergdal Skoðun Reiður Hjólabúi Geirdís Hanna Kristjánsdóttir Skoðun Að gefast upp Haraldur Eiríksson Skoðun Að senda kjósendum fingurinn Atli Bollason Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson Skoðun Skoðun Skoðun Reiður Hjólabúi Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður skýringin á vanlíðan karla Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson skrifar Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Veit „óvinur númer eitt“ að hann er númer eitt? Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun Að loka augunum fyrir hinu augljósa skrifar Skoðun Færeyingar eru ekki í ESB en… Sigurður Steinar Ásgeirsson skrifar Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson skrifar Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Dagur í lífi Íslendinga árið 2040 Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson skrifar Skoðun Sagan um afganginn sem hvarf Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Að senda kjósendum fingurinn Atli Bollason skrifar Skoðun Hver ertu þegar þú réttlætir að barn sé lokað inni? Jasmina Vajzović Crnac skrifar Skoðun Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heilbrigðiseftirlitið? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skynsemi fremur en upphrópanir í útlendingamálum Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Já, tökum okkur Færeyinga til fyrirmyndar Hjörtur j. Guðmundsson skrifar Skoðun Að gefast upp Haraldur Eiríksson skrifar Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Við þurfum ekki ESB – eða hvað? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Það er verið að efla framhaldsskóla og verkmenntun Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Fullveldið er undirstaða sveigjanleikans: Hvers vegna EES-samstarfið dugar okkur Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Seiðkarlar fyrri alda Steingrímur Gunnarsson skrifar Skoðun Hverjir borga brúsann? Franklín Ernir Kristjánsson skrifar Skoðun Þegar rekstrarkröfur grafa undan faglegu starfi í þverfaglegri endurhæfingu Gunnhildur L. Marteinsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um gangbrautirnar? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Misskilningur: RÚV, Silfrið og meint hlutdrægni Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Árnar eru ekki hreinsistöð fyrir sjókvíaeldi Brynjar Arnason skrifar Skoðun Þarf vinnuskóli að vera vesen? Íris Róbertsdóttir skrifar Sjá meira
Miðað við það sem ég hafði heyrt, af orkumálum í Svíþjóð, þá kom mér á óvart efni greinar Eyþórs Eðvarðsson hér fyrir skömmu. Veruleikin sem hann lýsir er glansmynd. Vissulega hafa verið reistar margar vindmyllur í Svíþjóð, sem hafa minnkað losun á CO2. Margir Svíar eru farnir að efast um ágæti vindmyllnanna. Maður er nefndur Christian Steinbeck. Hann er hagfræðingur sem unnið hefur við fjármálastjórn í mörgum fyrirtækjum í Svíþjóð. Hann fór að skoða fjármálahlið raforkuframleiðslu með vindmyllum. Í stuttu máli segist hann aldrei hafa séð jafn dapran rekstrargrunn fyrir nokkurt fyrirtæki. Opinber nefnd, ákvað að það ætti að tala á jákvæðum nótum um vindorkuna. Evrópski fjárfestingarbankinn og sjóðir erlendra ríkja hafa dælt í þetta lánum, sem hafa fengist með mjög lágum vöxtum. Sænska ríkið hefur líka verið hjálplegt og meðal annars beint peningum úr lífeyrissjóðum í grænu orkuna. Eitt sem Christian nefnir er að minni vindmyllurnar, sem fyrst voru reistar og voru gjarnan 35-45 metrar, virðast oft geta endst 25-30 ár, eins og gert var ráð fyrir. Eftir því sem þær verða hærri endast þær skemur, oft ekki nema nokkur ár og geta þannig aldrei orðið hagkvæmar. Vindmillur eru oft 170-200 metrar í dag. Vegna orkustefnunnar er rafmagnið orðið dýrt og mörg fyrirtæki eru hætt að fjárfesta og munu flytja annað eða koðna niður. Ekki taka mín orð fyrir þessu, hlustið á málflutning Christian: https://www.youtube.com/watch?v=a9c0Jrc2dgg Tökum annan, Christian Sandström. Hann er bæði verkfræðingur og hagfræðingur, sem hefur stundað rannsóknir á vindmylluvæðingunni í Svíþjóð. Úttekt hans á vindmyllu ævintýrinu, ætti að vera skyldu áhorf fyrir þá sem eru ólmir í að reisa vindmyllur á Íslandi. https://www.youtube.com/watch?v=UZAWDGYL_c0 Hér er enn eitt youtube myndaband af löngum lista. Það er með Henrik Jönsson og er bæði skýrt og upplýsandi: https://www.youtube.com/watch?v=3ydpZoADsKA Það eru vindmyllugarðar í Svíþjóð, sem engin vill kaupa og fengust án efa ódýrt. Græna stálið. Tunguliprum tókst að raka saman gríðarlegum peningum til að fjárfesta í stálverkssmiðju „STEGA“, sem á að framleiða grænt stál. Framkvæmdir hafa tafist mikið og kostnaður farið langt fram úr áætlun. Það var alltaf ljóst að stálið, sem kæmi frá verksmiðjunni yrði dýrt. Nú er ljóst, að ef framleiðslan fer í gang, verður stálið þaðan rándýrt eða fjórum til 8 sinnum dýrara en stál frá Kína. Það er mjög harðnandi samkeppni, til dæmis í bílaiðnaðinum. Markaðurinn slóst ekki um kísilmálminn frá Bakka þó þar væri framleitt með grænni orku. Þeir svartsýnu spá því að það muni ekki koma neitt stál úr þessari verksmiðju. Bjartsýnir vona að sænska ríkið dæli enn fleiri milljörðum inn í fyrirtækið til að fjárfestar vilji þá ef til vill koma með meira fé í þetta. Annað grænt fyrirtæki átti að framleiða batterí í Græna ævintýrið, „NORTHVOLT“ . Það fór á hausinn áður en þeir gátu framleitt eitt batterí. Fjármögnunin var eftir svipuðum aðferðum og er í Græna stálinu. Margir þeir sem komu að stofnun NORTHVOLT eru með í STEGA. Gjaldþrotið NORTHVOLT var upp á 1100 milljarða. Hugmyndin um græna stálið virðist hafa verið rekið áfram af draumórum frekar en raunsæi. Vonandi tekst að koma framleiðslunni í gang. Það fengist þá einhver lærdómur út úr öllum þessum peningum, sem hafa farið í þetta verkefni. Hér er lýsing Henrik Jönsson á græna stálinu. Sannleikurinn er frekar dapur. https://www.youtube.com/watch?v=Ebw-R9EelVc Orkuframleiðsla Svía og okkar. Ég spurði gervigreindina um framleiðslu annarsvegar Svía og hins vegar okkar, á hreinni orku. Svíar framleiða 16000 kílówatt stundir af hreinni orku á ári á mann, ef við tökum kjarnorkuna með. Þetta er meiri hrein orka en flestir aðrir framleiða. Við framleiðum 55000 kws. Hvernig má það vera að einhverjir telji að Svíar hafi staðið sig vel, en við illa, við að stuðla að minni losun á CO2? Við erum að spara öðrum að brenna jarðefnum með því að framleiða rafmagn fyrir stóriðju. Þjóðir heims eru jú saman um loftslagið. Ef bókaldið er rétt, hlýtur að vera betra að spara mikið fyrir aðra, heldur en að spara smávegis fyrir okkur sjálf. Ég skil ekki af hverju einhverjir vilji endilega túlka tölur, sem eru allar okkur í hag, þannig að við séum syndaselir. Græna byltingin í Svíþjóð hefur verið knúin áfram með því að flétta saman gamaldags sósíalisma, pilsfalda kapítalisma og draumóra. Útkoman er að örfáir græða, almenningur borgar kostnaðinn. Allir þessir peningar eru að gera lítið sem ekkert gagn. Það ættu sem flestir að kynna sér sænska skrímslið, sem þeir kalla „grönne omstellningen“. Skrímslið er víti að varast alls ekki eitthvað til að herma eftir. Það fer um mann kulda hrollur þegar það berast núna af því fréttir að ráðherra ferðist um Ísland með vindmyllu agentum, til að boða að við þurfum vindmyllur á sem flesta hóla og enn verra að heyra, þetta eigi að gera til að bjarga þjóðarhag. Höfundur er fyrrverandi bóndi.
Skoðun Hver borgar þegar ríkið tekur yfir heilbrigðiseftirlitið? Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Draghi-skýrslan og Ísland: framleiðni, samkeppnishæfni og kostnaður krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Fullveldið er undirstaða sveigjanleikans: Hvers vegna EES-samstarfið dugar okkur Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun Þegar rekstrarkröfur grafa undan faglegu starfi í þverfaglegri endurhæfingu Gunnhildur L. Marteinsdóttir skrifar