Almenna leigufélagið svarar fyrir sig

Forsvarsmenn Almenna leigufélagsins segja leigusamninga hafa verið aðlaða að markaðsverði eftir að félagið tók við rekstri á tveimur stórum fasteignasöfnum í fyrra. Leigan, sem í einhverjum tilfellum hafi staðið í stað frá 2009, hafi verið verið hækkuð í skrefum til að gefa leigjendum svigrúm til að aðlagast. Í dag fylgi leiguverð Almenna leigufélagsins meðalleigu á markaði.

Í yfirlýsingu frá félaginu segir að vísitala fasteignaverðs hafi hækkað um 95 prósent og vísitala leiguverðs um 84 prósent frá árinu 2011. Leiguverð taki fyrst og fremst mið af fasteignaverði.

„Félagið hefur fram að þessu verið að greiða háar fjárhæðir með þessum eignum vegna rekstrar- og fjármagnskostnaðar,“ segir í yfirlýsingunni.

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, gagnrýndi Almenna leigufélagið harðlega í dag fyrir miklar hækkanir og sagði það leggjast á leigjendur sína.

Hagnaður Almenna leigufélagsins árið 2017 nam um 1,5 milljarði króna. Eignir félagsins námu 42 milljörðum króna í lok árs.

Sjá einnig: Ragnar Þór segir gamma leggjast á leigjendur sína

Enn fremur segir í yfirlýsingunni að um tólf prósent um 30 þúsund leiguíbúða á íslandi séu í eigu leigufélaga eins og Almenna leigufélagsins. Tveir þriðju séu í eigu einstaklinga sem leigi út eina eða nokkrar íbúðir.

„Það er því órafjarri að leigufélög séu í aðstöðu til að hafa áhrif á markaðsverð á leiguhúsnæði eins og stundum er haldið fram í umræðunni,“ segir í yfirlýsingunni.

„Leiguverð þarf svo auðvitað að standa straum af fasteignagjöldum og öðrum opinberum gjöldum, sem hafa hækkað gríðarlega undanfarin ár með hækkandi fasteignamati. Viðhald fasteigna er stór hluti af kostnaði og við bjóðum upp á símsvörun allan sólahringinn og neyðarþjónustu fyrir viðskiptavini okkar. Langstærsti liðurinn í rekstri allra fasteignafélaga er svo fjármagnskostnaður sem er gríðarlega hár hér á landi vegna vaxtastigsins.“

Félagið hefur einnig verið gagnrýnt fyrir svokallað flutningsgjald, 120 þúsund króna gjald sem sett er á leiguaðila sem vilja flytja á milli íbúða félagsins. Í yfirlýsingunni segir að margir hafi nýtt sér þessa þjónustu og henni fylgi kostnaður fyrir félagið.

„Þetta er gjald sem er alþekkt hjá leigufélögum bæði erlendis og hérlendis. Til dæmis rukkaði Leigufélagið Klettur, sem var í eigu Íbúðalánasjóðs, einn auka leigumánuð fyrir þessa þjónustu, en við kusum að fara þá leið að hafa þetta fast gjald, kr. 120.000,- til að halda kostnaði fyrir viðskiptavininn í lágmarki. Þá er rétt að taka fram að þetta er þjónusta sem við bjóðum upp á og leigutakar hafa fullt val um það hvort þeir nýti hana eða ekki.“

Yfirlýsinguna frá Almenna leigufélaginu má sjá hér að neðan:

Í tilefni af fréttum fjölmiðla af ummælum Ragnars Þórs Ingólfssonar, formanns VR, og Vilhjálms Birgissonar, formanns Verkalýðsfélags Akraness, um leiguverð vill Almenna leigufélagið koma eftirfarandi staðreyndum á framfæri:

Árið 2017 tók Almenna leigufélagið við rekstri á tveimur stórum fasteignasöfnum, sem samansett voru af íbúðum sem voru að stærstum hluta í eigu Íbúðalánasjóðs (ÍLS). Annars vegar var um að ræða Leigufélagið Klett, sem var í eigu ÍLS, og hins vegar félagið BK eignir, sem var samansett af nokkrum eignasöfnum frá ÍLS, auk eigna sem voru í eigu þrotabúa gjaldþrota fasteignafélaga.

Leiguverð á fasteignum þessara félaga var í mörgum tilfellum búið að standa óbreytt allt frá árinu 2009. Til samanburðar hefur vísitala fasteignaverðs á höfuðborgarsvæðinu hækkað um 95% og vísitala leiguverðs um 84% frá árinu 2011, en leiguverð tekur fyrst og fremst mið af fasteignaverði. Almenna leigufélagið hefur því þurft að aðlaga þessa leigusamninga að markaðsverði og hefur það verið gert í skrefum þannig að leigjendur fái svigrúm til þess að laga sig að því. Félagið hefur fram að þessu verið að greiða háar fjárhæðir með þessum eignum vegna rekstrar- og fjármagnskostnaðar.

Leiguverð á íbúðum Almenna leigufélagsins fylgir meðalleiguverði á markaði. Í dag er áætlaður fjöldi leiguíbúða á Íslandi um 30.000. Sé litið til opinberra gagna og niðurstöðu könnunar sem Gallup framkvæmdi fyrir velferðarráðuneytið, er hægt að áætla skiptingu markaðarins. Samkvæmt þeim eru um 23% hluti af félagslega kerfinu, og standa einungis ákveðnum þjóðfélagshópum til boða. U.þ.b. 12% eru í eigu einkarekinna leigufélaga á borð við Almenna leigufélagið og Heimavelli. Um tveir þriðju hlutar allra leiguíbúða eru í eigu einstaklinga sem leigja út eina, eða í sumum tilfellum nokkrar, íbúðir. Það er því órafjarri að leigufélög séu í aðstöðu til að hafa áhrif á markaðsverð á leiguhúsnæði eins og stundum er haldið fram í umræðunni.

Leiguverð þarf svo auðvitað að standa straum af fasteignagjöldum og öðrum opinberum gjöldum, sem hafa hækkað gríðarlega undanfarin ár með hækkandi fasteignamati. Viðhald fasteigna er stór hluti af kostnaði og við bjóðum upp á símsvörun allan sólahringinn og neyðarþjónustu fyrir viðskiptavini okkar. Langstærsti liðurinn í rekstri allra fasteignafélaga er svo fjármagnskostnaður sem er gríðarlega hár hér á landi vegna vaxtastigsins.

Varðandi flutningsgjald sem einnig hefur verið rætt um, þá stendur það straum við hluta af þeim kostnaði sem því fylgir þegar leigjendur kjósa að flytja milli íbúða innan félagsins. Það eru mjög margir viðskiptavinir Almenna leigufélagsins sem hafa nýtt sér þessa þjónustu, en henni fylgir að sjálfsögðu kostnaður fyrir félagið. Þetta er gjald sem er alþekkt hjá leigufélögum bæði erlendis og hérlendis. Til dæmis rukkaði Leigufélagið Klettur, sem var í eigu Íbúðalánasjóðs, einn auka leigumánuð fyrir þessa þjónustu, en við kusum að fara þá leið að hafa þetta fast gjald, kr. 120.000,- til að halda kostnaði fyrir viðskiptavininn í lágmarki. Þá er rétt að taka fram að þetta er þjónusta sem við bjóðum upp á og leigutakar hafa fullt val um það hvort þeir nýti hana eða ekki.

Meðfylgjandi eru gögn um meðalleiguverð á íbúðum Almenna leigufélagsins í maí 2018, samanborið við upplýsingar frá Þjóðskrá um meðalleigu í mars 2018.

Reykjavík, 2. maí 2018

F.h. Almenna leigufélagsins