Trump vill ekki flýta sér

Trump sagði að samningaviðræður „héldu áfram með skipulegum og uppbyggilegum hætti“ og að samskiptin við Íran væru að verða „mun faglegri og afkastameiri“.

Óljóst er hvenær samkomulag mun nást. Talið er að enduropnun Hormússunds myndi slá á alþjóðlegu orkukreppuna sem hófst með sprengjuárásum Bandaríkjanna og Ísraels á Íran þann 28. febrúar. Leiddu þær til þess að Teheran lokaði meira og minna fyrir ferð skipa í gegnum sundið. 

Verð á olíu, gasi og tengdum vörum hefur hækkað mikið í kjölfarið og áhyggjur eru af áhrifum á mikilvæga áburðarframleiðslu fyrir matvælaræktun. Sérfræðingar segja að það myndi taka nokkrar vikur eða jafnvel mánuði fyrir flutninga og verð að jafna sig eftir að sundið verður opnað á ný, að sögn AP.

Bandaríkjaher hefur haldið úti hafnbanni við íranskar hafnir í meira en mánuð og komið í veg fyrir að skip komist þar að landi og sæki íranska olíu til útflutnings. Trump sagði að þetta hafnbann „verði áfram í fullu gildi þar til samkomulag er komið, staðfest og undirritað“.

Samkomulagið myndi fela í sér að Íran afsali sér úrani

Samkvæmt samningsdrögum myndu stjórnvöld í Teheran samþykkja að afsala sér birgðum sínum af auðguðu úrani, að sögn tveggja nafnlausra embættismanna sem AP ræddi við.

Einn embættismaður, sem er sagður koma að samningaviðræðunum, sagði að útfærslan á þessu yrði rædd í framhaldsviðræðum yfir sextíu daga tímabil. Líklegt væri að hluti birgðanna yrði fluttur til annars lands en Rússland hefur til að mynda boðist til að taka við þeim.

Bandarískur embættismaður staðfesti sextíu daga tímabilið við AP og sagði að ef Íran afsali sér ekki birgðum sínum verði engum viðskiptaþvingunum aflétt.

Verulegur árangur sagður hafa náðst

Íran hefur ekki skuldbundið sig opinberlega til að afsala sér úraninu en það er ein lykilkrafa Trumps. Masoud Pezeshkian, forseti Írans, sagði í ríkissjónvarpinu að stjórnvöld væru tilbúin „að fullvissa heiminn um að við sækjumst ekki eftir kjarnorkuvopnum“.

Marco Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, sagði í heimsókn til Indlands að „verulegur árangur en þó ekki endanlegur hefði náðst“ í samningaviðræðum og að heimurinn þyrfti ekki lengur að óttast að Íran komist yfir kjarnorkuvopn.

Rubio sagði við miðilinn India Today að „fyrsta stigið“ yrði full enduropnun Hormússunds. „Annað er að Íran þarf að hefja alvarlegar samningaviðræður um þrjú atriði: loforð þeirra um að eignast aldrei kjarnorkuvopn, langtíma takmarkanir á auðgunargetu þeirra og hvað á að gera við hið auðgaða úran?“

Stjórnvöld í Íran séu varkár

AP segir að Trump hafi farið fram á að Íran gefi meira eftir en krafist var í samkomulagi frá 2015 sem náðist á tíma ríkisstjórnar Obama. Bandaríkin drógu sig svo úr því samkomulagi eftir að Trump tók við.

Esmail Baghaei, talsmaður íranska utanríkisráðuneytisins, sagði við ríkisfréttastofuna í dag að „það hafi dregið úr ágreiningi“ hjá Íran og Bandaríkjunum en stjórnvöld í Íran séu varkár eftir að hafa orðið fyrir tveimur árásum síðastliðið ár á meðan kjarnorkuviðræður stóðu yfir.

Íran fengi að selja olíu

Samkvæmt samkomulaginu sem er í burðarliðnum verður smám saman opnað fyrir umferð um Hormússund samhliða því að Bandaríkin aflétti hafnbanni sínu. Þetta hefur AP eftir áðurnefndum embættismönnum í íranska og bandaríska stjórnkerfinu. Bandaríski embættismaðurinn sagði að sundið yrði hreinsað af jarðsprengjum, þrátt fyrir að annar hafi sagt á föstudag að herinn hafi ekki fundið neinar jarðsprengjur þar.

Þá er fullyrt að Bandaríkin myndu leyfa Íran að selja olíu sína með undanþágum frá viðskiptaþvingunum. Samið yrði um afléttingu viðskiptaþvingana og losun á frystum fjármunum Írans í sextíu daga framhaldsviðræðunum.Tveir embættismenn sögðu að samkomulagsdrögin fælu einnig í sér endalok stríðsins milli Ísraels og Hezbollah-samtakanna í Líbanon, sem studd eru af Íran.

Tólf vikur eru liðnar frá því að Bandaríkin og Ísrael réðust á Íran og drápu æðsta leiðtoga þess auk annarra háttsettra embættismanna. Vopnahlé hefur staðið yfir frá 7. apríl, þrátt fyrir að stríðandi fylkingar hafi nokkrum sinnum skotið á hver aðra.