Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af Skúli Thorarensen skrifar 19. apríl 2026 06:01 Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gervigreind Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Gervigreind er þegar farin að breyta því hvernig nemendur læra. Hún skrifar texta, útskýrir flókin hugtök og aðstoðar við verkefnavinnu á sekúndum. Samt er skólakerfið enn að miklu leyti byggt á aðferðum sem gera ráð fyrir að þessi tækni sé ekki til. Kennarar standa frammi fyrir því að geta ekki lengur treyst því að verkefni endurspegli raunverulega getu nemenda. Námsmat verður óljósara og á sama tíma eykst álagið. Samhliða þessu verða nemendahópar sífellt fjölbreyttari, bæði hvað varðar tungumál, bakgrunn og getustig. Í sumum skólum er meirihluti nemenda með annan tungumálabakgrunn en íslensku. Kröfurnar til kennara hafa því sjaldan verið meiri. En þetta er aðeins önnur hliðin á málinu. Í fyrsta sinn í sögunni er einstaklingsmiðað nám orðið framkvæmanlegt. Gervigreind getur greint stöðu nemenda, bent á hvar þeir lenda í erfiðleikum og lagt til næstu skref í námi. Hún getur hjálpað kennurum að útbúa verkefni, fara yfir þau og fá yfirsýn yfir stöðu heilla bekkja á augabragði. Með réttri nýtingu tækninnar er jafnframt hægt að styðja markvisst við tungumálanám og flýta verulega fyrir aðlögun nemenda sem eru að læra íslensku. Gervigreind getur aðlagað efni að stöðu hvers og eins, útskýrt hugtök á móðurmáli nemandans og hjálpað honum að byggja upp skilning og orðaforða hraðar en áður hefur verið mögulegt. Gervigreind er ekki aðeins að breyta því hvernig nemendur læra – hún er að breyta þeim veruleika sem þeir eru að fara út í. Á næstu árum munu störf og hæfniskröfur breytast hratt. Verkefni sem áður tóku klukkustundir verða unnin á mínútum, og ný færni verður lykilatriði. Skólakerfið stendur því frammi fyrir þeirri áskorun að undirbúa nemendur fyrir heim sem er að breytast hratt. Íslenskt samfélag hefur ítrekað sýnt mikla aðlögunarfærni og verið fljótt að tileinka sér nýja tækni. Með réttri nýtingu tækninnar geta skólar brugðist betur við þessum nýju kröfum. Kennarar fá meira svigrúm til að sinna hverju barni betur, á meðan tækni styður við greiningu og eftirfylgni. Nemendur geta unnið á sínum hraða og fengið markvissa aðstoð þegar þeir þurfa á henni að halda. Að undirbúa ungmenni fyrir þennan nýja veruleika er eitt mikilvægasta verkefni samfélagsins í dag. Það er engin ein töfralausn. Framtíðin er að breytast hraðar og á annan hátt en áður. En að skapa kennurum svigrúm til að sinna hverju barni betur og veita skólastjórnendum verkfæri til að þróa skólann áfram er raunhæft skref í rétta átt. Við höfum ekki svigrúm til að bíða. Höfundur er forstjóri Námfús
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun