Varð valdur að banaslysi vegna þreytu

Þetta segir í dómi Héraðsdóms Vesturlands, sem kveðinn var upp þann 12. desember. Þar segir að maðurinn hafi verið ákærður fyrir hegningar-og umferðarlagabrot með því að hafa, stuttu eftir hádegi mánudaginn 17. júlí 2023, ekið bifreið um Snæfellsnesveg í norðurátt, skammt norðan við Hítará í Borgarbyggð, án nægilegs tillits og varúðar og eigi fær um að stjórna ökutækinu örugglega vegna þreytu, sem varð til þess að ökutækið fór yfir á akrein fyrir umferð á móti, og árekstur varð við bifreið, sem var ekið um Snæfellsnesveg í suðurátt.

Afleiðingar slyssins hafi verið að kona, sem var farþegi í hinni bifreiðinni og slóvenskur ríkisborgari, lést samstundis. Tveir aðrir slóvenskir ríkisborgarar, þar á meðal eiginmaður hinnar látnu, hafi slasast.

Þá hafi tveir bandarískir farþegar ökumannsins einnig slasast.

Sagði líklegast að hann hafi sofnað

Í niðurstöðukafla dómsins segir að fyrir dómi hafi maðurinn lýst því svo að hann teldi líklegt að hann hafi sofnað við akstur umrætt sinn, en vitni á vettvangi hafi einnig greint frá því að eiginkona hans hafi á vettvangi einnig talið það líklega skýringu. 

Fyrir liggi og sé óumdeilt að bifreiðinni hafi verið ekið yfir á rangan vegarhelming og í veg fyrir bifreið með þeim afleiðingum sem greinir í ákæru. Fyrir dómi hafi eiginkona mannsins, sem hafi verið með athyglina á farsíma sínum, sagst þó ekki hafa tekið eftir neinu óvenjulegu skömmu fyrir áreksturinn. Af framburði hennar megi þannig draga þá ályktun að engar hreyfingar bifreiðarinnar eða annað hafi bent til þess að hætta væri á ferðum. Það bendi mjög eindregið til þess að ákærði hafi misst einbeitingu við aksturinn umrætt sinn, mjög líklega vegna þess að hann hafi sofnað undir stýri.

Áreksturinn hefði ekki orðið ef maðurinn hefði sýnt af sér varúð

Á meðal gagna málsins séu ljósmyndir af vettvangi. Samkvæmt þeim gögnum hafi tvær akreinar verið á Snæfellsnesvegi þar sem bílarnir rákust saman, ein ætluð fyrir umferð í hvora átt og þær aðgreindar með yfirborðsmerkingum. 

Akstursstefna sé merkt með heilli línu þar sem framúrakstur er óheimill. Einnig sjáist á myndum af vettvangi að vegöxlin er ekki brött á þessu svæði og ekki séu sjáanlegir skurðir í námunda við veginn. Aðstæður að öðru leyti, þar með talið veðurfarslegar, hafi verið með ágætum og ekkert þá sem bendi til þess að slysið hafi mátt rekja til bilunar eða utanaðkomandi aðstæðna sem maðurinn yrði ekki látinn bera ábyrgð á og enda ekki byggt á neinu slíku. 

Af rannsóknargögnum málsins og framburði fyrir dómi telji dómurinn þannig ljóst að ef athygli mannsins hefði verið í lagi og hann sýnt af sér nægjanlega varúð miðað við aðstæður hefði umræddur árekstur ekki orðið. Sannað sé því að það var aksturslag mannsins sem olli slysinu.

Ófær um að stjórna bifreiðinni vegna þreytu

Engin efni séu til annars en að draga þá ályktun að þetta hafi gerst vegna þess að maðurinn hafi ekki verið í nægjanlega góðu líkamlegu eða andlegu ástandi til að aka bifreiðinni umrætt sinn, en enginn annar en maðurinn gæti eins og atvikum var háttað metið það ástand. Mat dómsins sé því að maðurinn hafi gerst sekur um stórkostlegt gáleysi við akstur bifreiðarinnar í umrætt sinn og verið ófær um að stjórna henni örugglega og af þeirri tillitssemi og varúð sem áskilin er lögum samkvæmt, með þeim afleiðingum sem í ákæru greinir. 

Umrætt slys verði því rakið til þreytu eða annars slíks ástands mannsins sem hafi valdið því að hann hafi sofnað við aksturinn eða með öðrum hætti misst athyglina af akstrinum þegar hann mætti umræddri bifreið, en við slíkar aðstæður sé ljóst að sýna þarf ýtrustu varúð sem augljóst verði að telja hlutrænt séð að maðurinn hafi ekki sýnt umrætt sinn í raun, þá burtséð frá því hverju var um að kenna. 

Með vísan til sönnunarmats í sambærilegum málum og framangreinds verði maðurinn því sakfelldur fyrir brot gegn almennum hegningarlögum og umferðarlögum.

Refsing hans sé hæfilega metin eins mánaðar skilorðsbundin fangelsisvist og sex mánaða svipting ökuréttinda frá uppkvaðningu dóms.

Bótakrafa lækkuð um níutíu prósent

Fyrir hönd eiginmanns farþegans sem lést var gerð krafa um miskabætur að fjárhæð tíu milljónir króna. Í umfjöllun dómsins um miskabótakröfuna segir að við mat á hæfilegum miskabótum vegi þyngst að maðurinn missti eiginkonu sína í slysinu. 

Á hinn bóginn verði að líta til þess að engum gögnum sé til að dreifa um miskatjón mannsins þótt við blasi út frá atvikum málsins að hann hafi orðið fyrir miklu áfalli. Þá beri gögn málsins með sér að maðurinn hafi sjálfur ekki orðið fyrir miklum líkamlegum áverkum í slysinu, en ekkert læknisvottorð liggi fyrir um slíka áverka í málinu. 

Að framangreindu gættu og með vísan til atvika máls og þeirrar háttsemi sem ökumaðurinn gerðist sekur um og dómafordæma á sviðinu þyki miskabætur til eiginmannsins úr hendi ökumannsins vera hæfilega ákveðnar ein milljón króna.

Þá gerðu tveir aðrir farþegar í bifreiðinni, sem ekið var framan á, miskabótakröfu upp á fimm milljónir króna hvor. Dómurinn taldi bætur til handa þeirra hæfilega metnar 250 þúsund krónur hvorum.

Loks var manninum gert að greiða málvarnarlaun verjanda síns, 1,2 milljónir króna og þóknun skipaðs réttargæslumanns allra brotaþola, 700 þúsund krónur.

Fréttin hefur verið leiðrétt. Upphaflega var ritað að maðurinn hafi hlotið sex mánaða skilorðsbundna fangelsisrefsingu. Rétt er að hann hlaut eins mánaðar fangelsisvist en sex mánaða sviptingu ökuréttinda.