ADHD og núvitund: Hvernig ástundun núvitundar getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum Steindór Þórarinsson skrifar 20. nóvember 2023 07:30 Að lifa með ADHD getur verið áskorun og getur oft verið yfirþyrmandi að stjórna einkennum þess. En vissir þú að það að æfa núvitund getur verið áhrifaríkt tæki til að stjórna ADHD einkennum? Sem einstaklingur sem hefur persónulega glímt við ADHD, veit ég af eigin raun hversu erfitt það getur verið að halda einbeitingu og vera til staðar í augnablikinu. Hins vegar, með því að innleiða núvitundartækni í daglegu lífi mínu, hef ég getað stjórnað einkennum mínum á skilvirkari hátt og lifað afkastameira og innihaldsríkara lífi. Það teket ekkert alltaf en með tímanum þá verður maður betri og nær betri tökum, en alltaf að muna að þetta snýst ekki um fullkomnun heldur framfarir. Ein af meginreglum núvitundar er að vera fullkomlega til staðar í augnablikinu, án þess að dæma. Þetta þýðir að gera sitt besta að sýna hugsunum, tilfinningum og líkamlegum tilfinningum þínum athygli í augnablikinu og samþykkja þær án þess að dæma. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar með ADHD lært að vera meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar og öðlast meiri stjórn á hvötum sínum og truflunum. Fyrir mig hefur núvitund verið sérstaklega gagnleg við að stjórna hvatvísi minni. Áður fyrr lenti ég oft í því að bregðast hvatlega við aðstæðum án þess að hugsa hlutina til enda. En með því að æfa núvitund hef ég getað hægt á mér og tekið smá stund til að íhuga gjörðir mínar áður en ég bregðist við. Þetta hefur hjálpað mér að taka yfirvegaðari og betri ákvarðanir og hefur bætt samskipti mín við aðra. Núvitund getur einnig verið gagnleg við að stjórna ofvirkni og eirðarleysi. Með því að einbeita þér að andardrættinum þínum eða ákveðnum hlut geturðu lært að jarðtengja þig á líðandi stundu og draga úr eirðarleysistilfinningu. Þetta getur verið sérstaklega gagnlegt fyrir einstaklinga með ADHD sem eiga í erfiðleikum með að sitja kyrr eða eiga erfitt með að slaka á. Að fella núvitund inn í daglega rútínu getur verið eins einfalt og að draga djúpt andann áður en þú byrjar á verkefni, að taka nokkrar mínútur á hverjum degi til að hugleiða eða æfa jóga. Með tímanum gætirðu komist að því að þú sért betur fær um að stjórna einkennum þínum og lifa einbeittara, afkastameira og innihaldsríkara lífi en þig hefur órað fyrir. Núvitund er öflugt tæki til að stjórna ADHD einkennum. Með því að iðka núvitund og vera fullkomlega til staðar í augnablikinu geta einstaklingar með ADHD náð meiri stjórn á hugsunum sínum og tilfinningum og bætt lífsgæði sín í heild. Prófaðu það - þú gætir verið hissa á hversu mikill munur það getur skipt! Hvað er núvitund? Núvitund er sú æfing að veita augnablikinu athygli með hreinskilni, forvitni og án þess að dæma. Það felur í sér að vera meðvitaður um hugsanir þínar, tilfinningar og líkamlegar tilfinningar án þess að festast í þeim. Núvitund er hægt að stunda með ýmsum aðferðum eins og hugleiðslu, jóga eða einfaldlega að hafa í huga öndun þína. Hvernig núvitund hjálpar til við að stjórna ADHD einkennum Rannsóknir benda til þess að núvitund geti hjálpað til við að bæta athygli, draga úr hvatvísi og minnka tilfinningalega viðbrögð hjá einstaklingum með ADHD. Hér eru nokkrar leiðir sem núvitund getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum: Aukin athygli: Að iðka núvitund getur hjálpað til við að bæta athygli með því að styrkja framheilann sem ber ábyrgð á athyglisstýringu. Með því að þjálfa heilann til að einbeita sér að líðandi stundu geta einstaklingar með ADHD bætt hæfni sína til að einbeita sér og viðhalda athygli. Minni hvatvísi: Núvitund getur einnig hjálpað til við að draga úr hvatvísi með því að auka sjálfsvitund og sjálfstjórn. Með því að verða meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar geta einstaklingar með ADHD lært að staldra við og bregðast hugsi við í stað þess að bregðast hvatlega við. Betri tilfinningaleg stjórn: Einstaklingar með ADHD glíma oft við tilfinningalega stjórnun og núvitund getur verið gagnlegt tæki til að stjórna miklum tilfinningum. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar lært að fylgjast með tilfinningum sínum án þess að dæma, og bregðast við þeim á uppbyggilegri hátt. Hvernig á að fella núvitund inn í líf þitt Ef þú ert með ADHD og hefur áhuga á að innleiða núvitund í líf þitt, eru hér nokkur ráð til að byrja: Byrjaðu smátt: Byrjaðu á stuttum núvitundaræfingum, eins og að anda djúpt að þér eða einblína á eina tilfinningu eins og tilfinninguna fyrir fótum þínum á jörðinni. Settu reglubundna æfingu: Samræmi er lykilatriði með núvitund. Stilltu venjulegan æfingatíma á hverjum degi, jafnvel þó það sé aðeins nokkrar mínútur. Notaðu hugleiðslur með leiðsögn: Hugleiðslur með leiðsögn geta verið gagnlegar fyrir byrjendur sem geta fundið það erfitt að sitja kyrr og einbeita sér að andardrættinum. Ástundaðu sjálfssamkennd: Mundu að núvitund er æfing og það er eðlilegt að verða annars hugar eða hafa kappaksturshugsanir. Vertu góður við sjálfan þig og reyndu að dæma þig ekki fyrir að vera ekki "fullkomin" í núvitund. Höfundur er markþjálfanemi og rithöfundur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein ADHD Mest lesið Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason Skoðun Skoðun Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Sjá meira
Að lifa með ADHD getur verið áskorun og getur oft verið yfirþyrmandi að stjórna einkennum þess. En vissir þú að það að æfa núvitund getur verið áhrifaríkt tæki til að stjórna ADHD einkennum? Sem einstaklingur sem hefur persónulega glímt við ADHD, veit ég af eigin raun hversu erfitt það getur verið að halda einbeitingu og vera til staðar í augnablikinu. Hins vegar, með því að innleiða núvitundartækni í daglegu lífi mínu, hef ég getað stjórnað einkennum mínum á skilvirkari hátt og lifað afkastameira og innihaldsríkara lífi. Það teket ekkert alltaf en með tímanum þá verður maður betri og nær betri tökum, en alltaf að muna að þetta snýst ekki um fullkomnun heldur framfarir. Ein af meginreglum núvitundar er að vera fullkomlega til staðar í augnablikinu, án þess að dæma. Þetta þýðir að gera sitt besta að sýna hugsunum, tilfinningum og líkamlegum tilfinningum þínum athygli í augnablikinu og samþykkja þær án þess að dæma. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar með ADHD lært að vera meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar og öðlast meiri stjórn á hvötum sínum og truflunum. Fyrir mig hefur núvitund verið sérstaklega gagnleg við að stjórna hvatvísi minni. Áður fyrr lenti ég oft í því að bregðast hvatlega við aðstæðum án þess að hugsa hlutina til enda. En með því að æfa núvitund hef ég getað hægt á mér og tekið smá stund til að íhuga gjörðir mínar áður en ég bregðist við. Þetta hefur hjálpað mér að taka yfirvegaðari og betri ákvarðanir og hefur bætt samskipti mín við aðra. Núvitund getur einnig verið gagnleg við að stjórna ofvirkni og eirðarleysi. Með því að einbeita þér að andardrættinum þínum eða ákveðnum hlut geturðu lært að jarðtengja þig á líðandi stundu og draga úr eirðarleysistilfinningu. Þetta getur verið sérstaklega gagnlegt fyrir einstaklinga með ADHD sem eiga í erfiðleikum með að sitja kyrr eða eiga erfitt með að slaka á. Að fella núvitund inn í daglega rútínu getur verið eins einfalt og að draga djúpt andann áður en þú byrjar á verkefni, að taka nokkrar mínútur á hverjum degi til að hugleiða eða æfa jóga. Með tímanum gætirðu komist að því að þú sért betur fær um að stjórna einkennum þínum og lifa einbeittara, afkastameira og innihaldsríkara lífi en þig hefur órað fyrir. Núvitund er öflugt tæki til að stjórna ADHD einkennum. Með því að iðka núvitund og vera fullkomlega til staðar í augnablikinu geta einstaklingar með ADHD náð meiri stjórn á hugsunum sínum og tilfinningum og bætt lífsgæði sín í heild. Prófaðu það - þú gætir verið hissa á hversu mikill munur það getur skipt! Hvað er núvitund? Núvitund er sú æfing að veita augnablikinu athygli með hreinskilni, forvitni og án þess að dæma. Það felur í sér að vera meðvitaður um hugsanir þínar, tilfinningar og líkamlegar tilfinningar án þess að festast í þeim. Núvitund er hægt að stunda með ýmsum aðferðum eins og hugleiðslu, jóga eða einfaldlega að hafa í huga öndun þína. Hvernig núvitund hjálpar til við að stjórna ADHD einkennum Rannsóknir benda til þess að núvitund geti hjálpað til við að bæta athygli, draga úr hvatvísi og minnka tilfinningalega viðbrögð hjá einstaklingum með ADHD. Hér eru nokkrar leiðir sem núvitund getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum: Aukin athygli: Að iðka núvitund getur hjálpað til við að bæta athygli með því að styrkja framheilann sem ber ábyrgð á athyglisstýringu. Með því að þjálfa heilann til að einbeita sér að líðandi stundu geta einstaklingar með ADHD bætt hæfni sína til að einbeita sér og viðhalda athygli. Minni hvatvísi: Núvitund getur einnig hjálpað til við að draga úr hvatvísi með því að auka sjálfsvitund og sjálfstjórn. Með því að verða meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar geta einstaklingar með ADHD lært að staldra við og bregðast hugsi við í stað þess að bregðast hvatlega við. Betri tilfinningaleg stjórn: Einstaklingar með ADHD glíma oft við tilfinningalega stjórnun og núvitund getur verið gagnlegt tæki til að stjórna miklum tilfinningum. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar lært að fylgjast með tilfinningum sínum án þess að dæma, og bregðast við þeim á uppbyggilegri hátt. Hvernig á að fella núvitund inn í líf þitt Ef þú ert með ADHD og hefur áhuga á að innleiða núvitund í líf þitt, eru hér nokkur ráð til að byrja: Byrjaðu smátt: Byrjaðu á stuttum núvitundaræfingum, eins og að anda djúpt að þér eða einblína á eina tilfinningu eins og tilfinninguna fyrir fótum þínum á jörðinni. Settu reglubundna æfingu: Samræmi er lykilatriði með núvitund. Stilltu venjulegan æfingatíma á hverjum degi, jafnvel þó það sé aðeins nokkrar mínútur. Notaðu hugleiðslur með leiðsögn: Hugleiðslur með leiðsögn geta verið gagnlegar fyrir byrjendur sem geta fundið það erfitt að sitja kyrr og einbeita sér að andardrættinum. Ástundaðu sjálfssamkennd: Mundu að núvitund er æfing og það er eðlilegt að verða annars hugar eða hafa kappaksturshugsanir. Vertu góður við sjálfan þig og reyndu að dæma þig ekki fyrir að vera ekki "fullkomin" í núvitund. Höfundur er markþjálfanemi og rithöfundur.