Hvíta húsið leyndi fleiri viðkvæmum símtölum Trump við Pútín og Sáda

Eftirrit af símtölum Donalds Trump Bandaríkjaforseta við Vladímír Pútín Rússlandsforseta og konungsfjölskyldu Sádi-Arabíu voru færð í tölvukerfi Hvíta hússins sem aðeins er ætlað fyrir háleynilegar upplýsingar líkt og gert var með símtal hans við Úkraínuforseta. Sérstakur sendifulltrúi Bandaríkjastjórnar í Úkraínu sagði skyndilega af sér í gær.

Í kvörtun uppljóstrara innan leyniþjónustunnar CIA kom fram að starfsmönnum Hvíta hússins hefði verið skipað að færa eftirrit af símtali Trump og Volodymyrs Zelenskí, forseta Úkraínu, yfir í tölvukerfi sem á að vista viðkvæmar þjóðaröryggisupplýsingar þrátt fyrir engar slíkar upplýsingar hefðu farið á milli forsetanna. Eftirritið varð þannig aðeins aðgengilegt embættismönnum með hæstu öryggisheimild í stað þess að stærri hópur embættismanna þjóðaröryggisráðsins og utanríkisrþjónustunnar gæti nálgast það.

Uppljóstrarinn heldur því fram að þetta hafi verið gert til að takmarka aðgang að símtali sem talið var viðkæmt pólitískt fyrir Trump forseta. Í því þrýsti hann ítrekað á Zelenskí um að rannsaka Joe Biden, líklegan mótframbjóðanda hans, í forsetakosningum á næsta ári. Hvíta húsið heldur því fram að lögfræðingar þjóðaröryggisráðsins hafi skipað fyrir um vistun eftirritsins í tölvukerfinu.

Nú segja New York Times og CNN að Hvíta húsið hafi haft sama háttinn á um símtöl Trump við Pútín og Sáda vegna þess að þau gætu reynst forsetanum vandræðaleg. Það hafi verið gert eftir að samtölum forsetans hafði verið lekið.

Í tilfelli Sádanna hafi verið ákveðið fyrir fram að takmarka verulega aðgang embættismanna að símtölunum og eftirritum þeirra. Símtölin voru við Salman konung, Mohammed bin Salman, krónprins sem hefur verið sakaður um aðild að blaðamanninum Jamal Khashoggi, og Khalid bin Salman prins og þáverandi sendiherra í Bandaríkjunum.

Trump er sagður hafa rætt viðkvæmar upplýsingar um morðið á Khashoggi en heimildir New York Times herma að ekkert bendi til þess að Trump hafi komið fram þar á óviðeigandi hátt.

Sagðist ekki hafa áhyggjur af afskiptum Rússa

Atvikið sem varð til þess að Hvíta húsið byrjaði að sveipa samtöl Trump við erlenda leiðtoga leyndarhjúp er sagt fundur hans með Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, og Sergei Kislyak, þáverandi sendiherra Rússalands í Washington, í Hvíta húsinu í maí 2017, daginn eftir að Trump rak James Comey sem forstjóra alríkislögregunnar FBI.

Í kjölfar fundarins spurðist út að Trump hefði sagt Rússunum frá leynilegum upplýsingum sem byggðust á njósnum Ísraela um Ríki íslams. Hann hefði ennfremur kallað Comey „klikkhaus“ og sagt að uppsögn hans daginn áður hefði „létt miklum þrýstingi“ vegna Rússarannsóknarinnar svonefndu.

Washington Post birti í gær frekari upplýsingar um samskipti Trump við Lavrov og Kislyak sem hafa ekki komið fram áður. Trump á að hafa sagt tvímenningunum að hann hefði ekki áhyggjur af afskiptum Rússa af forsetakosningunum árið áður vegna þess að Bandaríkin gerðu það sama í öðrum löndum. Bandaríska leyniþjónustan hefur ályktað að Rússar hafi reynt að hafa áhrif á kosningarnar með það fyrir augum að hjálpa Trump.

Þessi ummæli forsetans þótti embættismönnum Hvíta hússins svo eldfim að þeir takmörkuðu verulega aðgang að eftirriti samtalsins þannig að aðeins þeir sem höfðu aðgang að leynilegustu upplýsingum ríkisins gátu séð það. Markmiðið hafi verið að koma í veg fyrir að ummælin spyrðust út.

Skömmu eftir brottrekstur Comey var Robert Mueller skipaður sérstakur rannsakandi dómsmálaráðuneytisins til að rannsaka afskipti Rússa af forsetakosningunum, meint samráð framboðs Trump við þá og tilraunir forsetans til að hindra framgang réttvísinnar. Mueller ákærði meðal annars hóp Rússa sem dreifði áróðri sem beindist að bandarískum kjósendum á samfélagsmiðlum í aðdraganda kosninganna 2016.

Sagði skyndilega af sér án skýringa

Demókratar sem fara með meirihluta í fulltrúadeild þingsins hófu í vikunni formlega rannsókn á möglegum embættisbrotum Trump vegna Úkraínumálsins. Mike Pompeo, utanríkisráðherra, var stefnt til að veita þremur þingnefndum upplýsingar. Rudy Giuliani, persónulegur lögmaður Trump, sem hefur ítrekað fundað með úkraínskum embættismönnum til að þrýsta á um rannsókn á Biden hefur haldið því fram að utanríkisráðuneytið hafi vitað af því og beðið hann um það.

Kurt Volker, sérstakur sendifulltrúi bandaríska utanríkisráðuneytisins í Úkraínu, sagði skyndilega af sér í gær. Giuliani hafði þá áður birt smáskilaboð frá Volker sem bendlaði hann við tilraunir lögmannsins til að þrýsta á úkraínska embættismenn um að gera Trump forseta pólitískan greiða fyrir forsetakosningarnar á næsta ári.

Volker gaf enga skýringu á afsöginnni. New York Times segir að hann hafi ályktað að honum væri ekki sætt í embætti eftir atburði síðustu daga. Demókratar á þingi ætla sér að kalla Volker til vitnis fyrir þingnefnd á fimmtudag.

Sem sérstakur sendifulltrúi í Úkraínu aðstoðaði Volker stjórnvöld í Kænugarði í hernaðarátökum við aðskilnaðarsinna sem njóta aðstoðar Rússa í austurhluta landsins. Volker er sagður hafa aðstoðað við að koma á fundum Giuliani við úkraínska embættismenn að beiðni Úkraínumanna sem óttuðust um samband sitt við Bandaríkjastjórn vegna krafna Trump forseta um að þeir rannsökuðu pólitískan andstæðing hans.

Fréttin hefur verið uppfærð.