Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar 10. september 2026 14:15 Nú er haustið gengið í garð. Skólarnir eru byrjaðir, sumarleyfin að baki og á mörgum vinnustöðum er allt komið á fullt. Stefnur eru mótaðar, markmið sett, fjárhagsáætlanir undirbúnar og verkefnalistarnir fyllast. Við ætlum að ná árangri, klára árið vel og undirbúa það næsta. En mitt í allri áætlanagerðinni er mikilvægt að staldra við og muna eftir fólkinu sem stendur vaktina. Og að við mætum ekki bara til vinnu sem starfsfólk, heldur manneskjur. Með allt það sem fylgir lífinu. Börnin sem þurfa á okkur að halda, aldraða foreldra, veikindi, sambönd, fjárhagsáhyggjur, sorg, svefnlausar nætur og stundum þessa ósýnilegu þriðju vakt, félagslífið, skipulagið, ábyrgðina og hugsanaálagið sem heldur áfram löngu eftir að vinnudeginum lýkur. Við sjáum ekki alltaf hvað fólk ber með sér inn um dyrnar á morgnana. September er líka Gulur september, mánuður geðræktar og sjálfsvígsforvarna. Það er góð áminning um að þegar við setjum fókus á verkefnin fram undan þurfum við jafnframt að vera vakandi fyrir því hvernig fólkinu okkar líður. Árangurinn er nefnilega í fólkinu falinn. Ábyrgð stjórnenda felst ekki í því að vera sálfræðingar eða greina vanlíðan. En stjórnendur bera ríka ábyrgð á því umhverfi sem þeir skapa í kringum fólkið sitt – og þar skiptir sálfélagslegt öryggi miklu máli. Get ég sagt frá því þegar mér líður ekki vel?Má ég viðurkenna að ég ráði ekki við álagið?Get ég gert mistök án þess að óttast niðurlægingu?Treysti ég stjórnandanum mínum?Finn ég að tekið sé eftir mér – ekki bara frammistöðu minni? Sálfélagslegt öryggi verður ekki til með einu átaki eða fræðslufundi. Það byggist upp, dag eftir dag, í samskiptum og stjórnun. Í því hvernig við tökum á móti fólki. Hvort við gefum okkur tíma til að spyrja. Hvort við hlustum í alvöru á svarið. Hvort við tökum eftir breytingum – þegar einhver sem áður tók þátt dregur sig í hlé, virðist ekki vera eins og hann á að sér að vera eða á greinilega erfiðara en áður. Ekki síst hvernig við bregðumst við þegar starfsmaður treystir okkur fyrir því: „Mér líður ekki vel.“ Þá þurfum við ekki endilega að hafa réttu orðin eða lausnina. Stundum er mikilvægast að hlusta, taka því sem sagt er alvarlega og hjálpa viðkomandi að finna réttan stuðning. Stjórnandi sem þekkir fólkið sitt er líklegri til að taka eftir breytingum. Þar sem traust hefur verið byggt upp eru meiri líkur á að fólk treysti sér til að segja hvernig því raunverulega líður. Þegar við förum af stað inn í annasamt haust skulum við því ekki bara spyrja: Hvaða markmiðum ætlum við að ná? Spyrjum líka: Hvernig líður fólkinu sem á að koma okkur þangað? Höfundur er ráðgjafi hjá Attentus Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geðheilbrigði Skóla- og menntamál Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Gulur september, bylting fíflanna Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Kominn tími til að tengja Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Orðaval mótar líðan okkar og upplifun Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Niðurskurður í borginni - mannvirðing? Skúli Helgason skrifar Skoðun Stjórnvöld þurfa að tala skýrar um ETS Hrafnhildur Bragadóttir skrifar Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Sjá meira
Nú er haustið gengið í garð. Skólarnir eru byrjaðir, sumarleyfin að baki og á mörgum vinnustöðum er allt komið á fullt. Stefnur eru mótaðar, markmið sett, fjárhagsáætlanir undirbúnar og verkefnalistarnir fyllast. Við ætlum að ná árangri, klára árið vel og undirbúa það næsta. En mitt í allri áætlanagerðinni er mikilvægt að staldra við og muna eftir fólkinu sem stendur vaktina. Og að við mætum ekki bara til vinnu sem starfsfólk, heldur manneskjur. Með allt það sem fylgir lífinu. Börnin sem þurfa á okkur að halda, aldraða foreldra, veikindi, sambönd, fjárhagsáhyggjur, sorg, svefnlausar nætur og stundum þessa ósýnilegu þriðju vakt, félagslífið, skipulagið, ábyrgðina og hugsanaálagið sem heldur áfram löngu eftir að vinnudeginum lýkur. Við sjáum ekki alltaf hvað fólk ber með sér inn um dyrnar á morgnana. September er líka Gulur september, mánuður geðræktar og sjálfsvígsforvarna. Það er góð áminning um að þegar við setjum fókus á verkefnin fram undan þurfum við jafnframt að vera vakandi fyrir því hvernig fólkinu okkar líður. Árangurinn er nefnilega í fólkinu falinn. Ábyrgð stjórnenda felst ekki í því að vera sálfræðingar eða greina vanlíðan. En stjórnendur bera ríka ábyrgð á því umhverfi sem þeir skapa í kringum fólkið sitt – og þar skiptir sálfélagslegt öryggi miklu máli. Get ég sagt frá því þegar mér líður ekki vel?Má ég viðurkenna að ég ráði ekki við álagið?Get ég gert mistök án þess að óttast niðurlægingu?Treysti ég stjórnandanum mínum?Finn ég að tekið sé eftir mér – ekki bara frammistöðu minni? Sálfélagslegt öryggi verður ekki til með einu átaki eða fræðslufundi. Það byggist upp, dag eftir dag, í samskiptum og stjórnun. Í því hvernig við tökum á móti fólki. Hvort við gefum okkur tíma til að spyrja. Hvort við hlustum í alvöru á svarið. Hvort við tökum eftir breytingum – þegar einhver sem áður tók þátt dregur sig í hlé, virðist ekki vera eins og hann á að sér að vera eða á greinilega erfiðara en áður. Ekki síst hvernig við bregðumst við þegar starfsmaður treystir okkur fyrir því: „Mér líður ekki vel.“ Þá þurfum við ekki endilega að hafa réttu orðin eða lausnina. Stundum er mikilvægast að hlusta, taka því sem sagt er alvarlega og hjálpa viðkomandi að finna réttan stuðning. Stjórnandi sem þekkir fólkið sitt er líklegri til að taka eftir breytingum. Þar sem traust hefur verið byggt upp eru meiri líkur á að fólk treysti sér til að segja hvernig því raunverulega líður. Þegar við förum af stað inn í annasamt haust skulum við því ekki bara spyrja: Hvaða markmiðum ætlum við að ná? Spyrjum líka: Hvernig líður fólkinu sem á að koma okkur þangað? Höfundur er ráðgjafi hjá Attentus
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar
Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun