Vilja að heimskortið sýni Afríku í réttum hlut­föllum

Í frétt Guardian segir að Robert Dussey, utanríkisráðherra Tógó, hafi sagt að Tógó hefði lagt ályktunina fram og að hún njóti stuðnings frá hinum 54 aðildarríkjum Sambands Afríkuríkja. 

Kortið var kynnt af flæmska kortagerðarmanninum Gerardus Mercator árið 1569 til að auðvelda sjómönnum að sigla um höfin. Tæpum fimm öldum síðar er það enn alþjóðlegur staðall. Vegna þess hve kortið er útfært virðast svæði nálægt miðbaugi miklu minni en þau eru í raun, á meðan svæði á hærri breiddargráðum virðast mun stærri. Kortið er að finna í kennslubókum og á plakötum.

Þó svo að ályktanir allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna séu ekki bindandi fyrir allar þjóðir segir í frétt Guardian að verði ályktun samþykkt gæti hún leitt til breytinga á kennsluefni í skólum og þeirri tækni sem fólk notar dagsdaglega, enda er Mercator-vörpunin víða notuð í menntun, tækni og stjórnsýslu.

Afríka fjórtán sinnum stærri en Grænland

Á kortinu virðist Afríka til dæmis svipuð að stærð og Grænland, en Afríka er í raun 14 sinnum stærri en danska landsvæðið.

„Hægt væri að koma Bandaríkjunum, Kína, Indlandi, Japan, Mexíkó og stórum hluta Evrópu fyrir í Afríku og samt yrði eftir laust land,“ segir í undirskriftasöfnun á Change.org vegna herferðarinnar #CorrectTheMap, en rúmlega ellefu þúsund hafa skrifað undir hana.  Í frétt Guardian segir að Samband Afríkuríkja hafi lýst yfir stuðningi við herferðina í fyrra og beðið Tógó að leiða hana. 

Í frétt Guardian er útskýrt að sagnfræðingar og landfræðingar hafi um árabil bent á að Mercator-vörpunin sé mótuð af vestrænum staðalímyndum. Aðgerðasinnar hafa tekið undir það og sumir hafa jafnvel notað hugtakið „kortaleg nýlendustefna“ og að Mercator-kortið hafi mótað alþjóðlegt valdajafnvægi með því að draga úr sýnilegri stærð og stöðu hnattræna suðursins og ýkja sjónrænt umfang ríkja á norðurhveli jarðar, á sama tíma og svæði nálægt miðbaug eru smækkuð.

Þetta hafi, að þeirra mati, ýtt undir kerfisbundna slagsíðu í alþjóðaviðskiptum og forgangsröðun í þróunar- og menntamálum.

Einn þekktasti gagnrýnandi Mercator-vörpunarinnar var þýski sagnfræðingurinn Arno Peters, sem kynnti árið 1973 heimskort byggt á Gall-Peters-vörpuninni. Það hefur oft verið notað sem valkostur við Mercator-kortið.

Herferð Tógó, #CorrectTheMap, hvetur til þess að notuð verði nákvæmari landakort Equal Earth, sem þróuð var árið 2018 af alþjóðlegum hópi kortagerðarmanna. Stuðningsmenn hennar segja að hún geti hjálpað til við að breyta viðhorfum til Afríku.

Fari á sama veg og atkvæðagreiðsla um þrælaverslun

Stjórnvöld í Tógó vonast til að atkvæðagreiðslan verði samþykkt með miklum meirihluta líkt og ályktun sem Gana lagði fram í mars um að lýsa þrælaverslun sem „alvarlegasta glæp gegn mannkyninu“. Alls greiddu 123 ríki atkvæði með henni, þrjú ríki voru á móti og 52 sátu hjá.

Ríkisstjórn Tógó hyggst halda viðburð í Lomé, höfuðborg Tógó, ásamt UNESCO, Afríkusambandinu og tæknifyrirtækjum á borð við Google Maps á fyrsta ársfjórðungi næsta árs, þar sem farið verður yfir hvernig hrinda megi ályktuninni í framkvæmd, verði hún samþykkt.