Mikilvægasta Gleðigangan Hanna Katrín Friðriksson skrifar 8. ágúst 2026 08:00 Með örfáum undantekningum hef ég tekið þátt í Gleðigöngunni á Íslandi frá upphafi. Alltaf jafn gaman, alltaf jafn sérstakt. Og hvert skipti hefur gefið tilefni til að rifja upp þá vegferð sem hefur tryggt forystu Íslands þegar kemur að réttindum hinsegin fólks. Ísland er í þriðja sæti á Regnbogakorti ILGA-Europe sem sýnir stöðu og réttindi hinsegin fólks og í fyrsta sæti á réttindakorti TGEU (Trans Europe and Central Asia). Þá trónir Ísland efst á Spartacus Gay Travel Index yfir góða áfangastaði fyrir hinsegin ferðalanga. Þessa góðu stöðu má rekja til þrotlausrar vinnu fjölda fólks innan og utan hinsegin samfélagsins. Sú vinna hefur verið mörgum dýrkeypt og kallað á erfiðar persónulegar fórnir fólks sem staðið hefur í forgrunni réttindabaráttunnar. Að sama skapi er ástæða til að gleðjast yfir því að almennt hafa þessar réttarbætur loks náð fram að ganga með fullum stuðningi íslensks samfélags. Íslensk stjórnvöld munu áfram standa vörð um mannréttindi hinsegin fólks og halda áfram lagabótum, ekki aðeins til að halda góðri stöðu heldur til að leggja sitt af mörkum til enn betri heims. Íslenskt samfélag hefur ekki farið varhluta af þeirri neikvæðu bylgju sem merkja má víðs vegar um heim í málefnum hinsegin fólks. Minni spámenn hafa uppgötvað að það er vís leið til stundarfrægðar að hafa uppi meiðandi umræðu um hinsegin fólk, gjarnan dulbúna sem almennar áhyggjur af velferð samfélagsins. Réttindi hinsegin fólks hafa þannig orðið pólitískur gjaldmiðill í höndum popúlískra stjórnmálamanna. Baráttan gegn frelsi og réttindum hinsegin fólks – og um þessar mundir sérstaklega trans fólks - er nátengd uppgangi ýmiskonar skipulagðra öfgahreyfinga í heiminum sem ógna sjálfum grundvallargildum lýðræðisins: frelsi, jafnrétti og mannréttindum. Við getum ekki lokað augunum fyrir áhrifum þess. Við höfum sannarlega orðið vör við aukna neikvæða orðræðu, við höfum orðið vitni að skemmdarverkum á regnbogafánanum og hótunum um ofbeldisverk. En það er einmitt þegar skuggarnir hóta því að taka yfir sem gleðin og birtan er allra mikilvægust. Ég hlakka til þess að ganga í dag og gleðjast með hinsegin fjölskyldunni minni sem og öllum þeim fjölda fólks sem fagnar stöðu okkar sem opnu, frjálslyndu og vel upplýstu samfélagi. Gleðilega hátíð. Höfundur er atvinnuvegaráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hanna Katrín Friðriksson Hinsegin Gleðigangan Mest lesið Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen Skoðun Skoðun Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar Alþingi er beygt í duftið Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sammála – leggjum þjóðinni ekki orð í munn Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Spírallinn Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir skrifar Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen skrifar Skoðun Getur maður verið rasisti án þess að gera sér grein fyrir því? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega skrifar Sjá meira
Með örfáum undantekningum hef ég tekið þátt í Gleðigöngunni á Íslandi frá upphafi. Alltaf jafn gaman, alltaf jafn sérstakt. Og hvert skipti hefur gefið tilefni til að rifja upp þá vegferð sem hefur tryggt forystu Íslands þegar kemur að réttindum hinsegin fólks. Ísland er í þriðja sæti á Regnbogakorti ILGA-Europe sem sýnir stöðu og réttindi hinsegin fólks og í fyrsta sæti á réttindakorti TGEU (Trans Europe and Central Asia). Þá trónir Ísland efst á Spartacus Gay Travel Index yfir góða áfangastaði fyrir hinsegin ferðalanga. Þessa góðu stöðu má rekja til þrotlausrar vinnu fjölda fólks innan og utan hinsegin samfélagsins. Sú vinna hefur verið mörgum dýrkeypt og kallað á erfiðar persónulegar fórnir fólks sem staðið hefur í forgrunni réttindabaráttunnar. Að sama skapi er ástæða til að gleðjast yfir því að almennt hafa þessar réttarbætur loks náð fram að ganga með fullum stuðningi íslensks samfélags. Íslensk stjórnvöld munu áfram standa vörð um mannréttindi hinsegin fólks og halda áfram lagabótum, ekki aðeins til að halda góðri stöðu heldur til að leggja sitt af mörkum til enn betri heims. Íslenskt samfélag hefur ekki farið varhluta af þeirri neikvæðu bylgju sem merkja má víðs vegar um heim í málefnum hinsegin fólks. Minni spámenn hafa uppgötvað að það er vís leið til stundarfrægðar að hafa uppi meiðandi umræðu um hinsegin fólk, gjarnan dulbúna sem almennar áhyggjur af velferð samfélagsins. Réttindi hinsegin fólks hafa þannig orðið pólitískur gjaldmiðill í höndum popúlískra stjórnmálamanna. Baráttan gegn frelsi og réttindum hinsegin fólks – og um þessar mundir sérstaklega trans fólks - er nátengd uppgangi ýmiskonar skipulagðra öfgahreyfinga í heiminum sem ógna sjálfum grundvallargildum lýðræðisins: frelsi, jafnrétti og mannréttindum. Við getum ekki lokað augunum fyrir áhrifum þess. Við höfum sannarlega orðið vör við aukna neikvæða orðræðu, við höfum orðið vitni að skemmdarverkum á regnbogafánanum og hótunum um ofbeldisverk. En það er einmitt þegar skuggarnir hóta því að taka yfir sem gleðin og birtan er allra mikilvægust. Ég hlakka til þess að ganga í dag og gleðjast með hinsegin fjölskyldunni minni sem og öllum þeim fjölda fólks sem fagnar stöðu okkar sem opnu, frjálslyndu og vel upplýstu samfélagi. Gleðilega hátíð. Höfundur er atvinnuvegaráðherra.
Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar