Segir ríkis­valdið hafa fallið á lyfja­prófi

Þetta er meðal þess sem fram kemur í aðsendri grein Vilhjálms á Vísi þar sem hann segir ríkið hafa fallið á lyfjaprófi. Hann segir að í ákæru hafi brotin verið talin varða 1. og 2. mgr. 48. grein umferðarlaga, um lyfjaakstur. Áður hafi Héraðsdómur Norðurlands Eystra sakfellt manninn fyrir þessa sömu háttsemi á grundvelli matsgerða rannsóknarstofu Háskóla Íslands, í öllum fjórum tilvikum hafi hann verið metinn óhæfur til að stjórna ökutæki örugglega samkvæmt matstgerð.

Því hafi hann með dómi héraðsdóms verið sviptur ökurétti í fimmtán mánuði og gerð fangelsisrefsing. Vilhjálmur segir að í forsendum fyrir sinni niðurstöðu hafi Landsréttur hinsvegar meðal annars sagt að hvað sem liði niðurstöðum matsgerða rannsóknarstofu Háskóla Íslands í lyfja- og eiturefnafræði þá yrði ákærði ekki sakfelldur á grundvelli þeirra einna gegn staðfastri neitun ákærða og klínísku mati læknis sem maðurinn gekkst undir í kjölfar eins akstursins.

Vilhjálmur segir að við flutning málsins í Landsrétti hafi sýknukrafa mannsins jafnframt byggt á 6. mgr. 48. greinar umferðarlaga. Þar segi:

Ráðherra er heimilt að kveða á um vanhæfismörk með nánari hætti í reglugerð, þ.e. hvenær ökumaður teljist vera óhæfur til að stjórna ökutæki vegna neyslu lyfja.

„Þrátt fyrir að umferðarlög nr. 77/2019 hafi tekið gildi 1. janúar 2020 hefur innviðaráðherra u.þ.b. 7 árum síðar ekki ennþá séð sér fært að kveða á um ofangreint í reglugerð með tilheyrandi réttaróvissu, réttarspjöllum og röngum sakfellingum. Það er ótækt í réttarríki.“

Vilhjálmur bendir á að samkvæmt 21. grein laga um meðferð sakamála hafi ríkissaksóknari eftirlit með framkvæmd ákæruvalds hjá öllum ákærendum.

„Með vísan til niðurstöðu Landsréttar í máli nr. 785/2025 er skorað á ríkissaksóknara að endurskoða öll lögreglumál, þar sem ökumenn voru kærðir fyrir brot á 1. og 2. mgr. 48. gr. umferðarlaga, frá 1. janúar 2020 til 29. júní 2026, þar sem málunum var lokið með lögreglustjórasátt eða útgáfu ákæru og dómi.“