Innan við fimmtán prósent telja loftslagsbreytingar ekki staðreynd Kjartan Kjartansson skrifar 26. mars 2026 07:49 Lón hafa myndast við sporða fjölmargra jökla á Íslandi vegna hlýnandi loftslags. Um fjórtán prósent landsmanna telja það ekki gerast af völdum manna. Vísir/Vilhelm Afgerandi meirihluti segist sammála því að loftslagsbreytingar af mannavöldum séu staðreynd í skoðanakönnun en innan við fimmtán prósent eru á öndverðum meiði. Karlar og eldra fólk er líklegra til þess að þekkja ekki staðreyndir málsins en konur og yngra fólk. Skoðanakönnun sem Náttúruverndarsamtök Íslands fengu Maskínu til að gera sýnir að sjötíu prósent lýsa sig sammála því að loftslagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd, þar af 47 prósent mjög sammála. Rúm fjórtán prósent segja ósammála staðreyndinni, þar af 6,4 prósent mjög ósammála. Ekki hefur áður verið spurt um málið á vegum samtakanna og því er ekki hægt að bera saman hvernig afstaða til þess hefur breyst. Loftslagsbreytingar sem nú eiga sér stað á jörðinni eru afleiðing stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum, fyrst og fremst með bruna á jarðefnaeldsneyti. Þegar hefur hlýnað um meira en gráðu frá viðmiðunartímabili fyrir iðnbyltingu en hlýnunin gæti náð um þremur gráðum fyrir lok aldarinnar ef ekki verið dregið hratt úr losun. Sterk fylgni við menntunarstig, aldur og kyn Afgerandi meirihluti í öllum aldurshópum telur loftslagsbreytingar staðreynd en hlutfallið lækkar eftir því sem svarendur eldast. Hlutfallið er lægst í aldurshópnum sextíu ára og eldri þar sem það er 59 prósent. Verulegur munur er á afstöðu kynjanna til spurningarinnar en konur eru mun líklegri til þess að viðurkenna staðreyndina en karlar, 78 gegn 62 prósentum. Þá er bein fylgni á milli menntunarstigs svarenda og afstöðu þeirra til spurningarinnar. Tæp 57 prósent þeirra sem eru aðeins með grunnskólapróf telja loftslagsbreytingar af völdum manna staðreynd en tæp 84 prósent háskólamenntaðra. Reykvíkingar eru mest afgerandi um að loftslagsbreytingarnar séu staðreynd en tæp sextíu prósent þeirra sögðu mjög sammála. Aðeins rúm tíu prósent þar sögðust ósammála. Þótt það væri meirihlutaskoðun í öllum landshlutum að breytingarnar væru staðreynd var hlutfallið lægst á Vesturlandi, Vestfjörðum, Suðurlandi og Reykjanesi þar sem um 52 prósent sögðust mjög sammála eða sammála. Meirihluti hjá öllum nema Flokki fólksins og Miðflokknum Meirihluti kjósenda allra stjórnmálaflokka sem voru í framboði fyrir síðustu þingkosningar utan tveggja voru sammála því að loftlagsbreytingar væru staðreynd. Tæp 49 prósent kjósenda Flokks fólksins var þeirrar skoðunar en tæp 35 prósent sögðust í meðallagi sammála. Kjósendur Miðflokksins skáru sig mest úr en aðeins 4,7 prósent þeirra sögðust mjög sammála staðreyndinni. Í heildina sagðist tæpur þriðjungur þeirra sammála. Á móti sögðust fjörutíu prósent miðflokksmanna ósammála, þar af tæp nítján prósent mjög svo. Þá var veikasti meirihlutinn í röðum sjálfstæðismanna. Tæp 53 prósent þeirra sögðust sammála, þar af 26,6 prósent mjög sammála. Rúmur fimmtungur sjálfstæðismanna trúir ekki að loftlagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd. Á hinum enda rófsins telja 88,6 prósent kjósenda Samfylkingarinnar loftslagsbreytingar staðreynd og tæp níutíu prósent kjósenda Viðreisnar. Loftslagsmál Vísindi Skoðanakannanir Jarðefnaeldsneyti Mest lesið Lentu í slysi á flugbraut í Kirgistan: „Börn farin að gráta og fullorðnir farnir að öskra“ Innlent Kominn með nóg af áfengisauglýsingum áhrifavalda Innlent „Hafa útsendara á sínum snærum á Íslandi“ Innlent Fréttaútsending stöðvuð til að uppræta áróður Orbáns Erlent Bandaríkin hefja árásir á Íran á ný Erlent Stígur fram og segir að kviknað hafi í honum út frá rafbyssu lögreglu Innlent Sexa lent í Reykjavík í fyrsta sinn í áratugi Innlent Spurning með sálina Innlent Kastriot og Sævar ákærðir í Dettifoss-málinu Innlent Nauðgaði konu í lok ferðar þeirra um Ísland Innlent Fleiri fréttir Lentu í slysi á flugbraut í Kirgistan: „Börn farin að gráta og fullorðnir farnir að öskra“ Sexa lent í Reykjavík í fyrsta sinn í áratugi Kominn með nóg af áfengisauglýsingum áhrifavalda „Hafa útsendara á sínum snærum á Íslandi“ Stígur fram og segir að kviknað hafi í honum út frá rafbyssu lögreglu Kastriot og Sævar ákærðir í Dettifoss-málinu NATO-ríki auki stuðning við Úkraínu Spurning með sálina Girnist enn Grænland, vændiskaup og áfengisauglýsingar áhrifavalda Viðgerð á mótor Herjólfs á áætlun Heilsufarsskoðanir skuli framkvæmdar að lágmarki fjórum sinnum Yngstu fara flestar ferðir Steypubíllinn kominn úr ánni „Ég fer og kíki og þá er þarna þetta stærðarinnar lambalæri“ Vill afnema sektir við vændiskaupum Telja gervigreind hafa verið beitt í þróaðri netárás Dró sambýliskonu sína eftir jörðinni og beitti ítrekað ofbeldi „Mjög er horft til þess sem Bandaríkjaforseti segir“ Íslendingar munu keppa um Bermúdaskálina Ein þurft að þjónusta 80 kaupendur á þremur sólarhringum Þór lætur Bandero eiga sig og sinnir öðrum málum „Draga mig, mitt nám og minn starfsferil niður í svaðið“ Funda um niðurstöðu héraðsdóms Evru-Ísland óskalandið hvenær kemur þú? Sögufræg Douglas DC 6 á leiðinni til Reykjavíkur Nauðgaði konu í lok ferðar þeirra um Ísland Átök í hvalveiðiumræðunni og fælingarmáttur lögregluaðgerða Þrjú sveitarfélög á þremur kjörtímabilum „Þetta er eins og á tónlistarhátíð“ Kristrún og Þorgerður á NATO-fundinum í Ankara Sjá meira
Skoðanakönnun sem Náttúruverndarsamtök Íslands fengu Maskínu til að gera sýnir að sjötíu prósent lýsa sig sammála því að loftslagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd, þar af 47 prósent mjög sammála. Rúm fjórtán prósent segja ósammála staðreyndinni, þar af 6,4 prósent mjög ósammála. Ekki hefur áður verið spurt um málið á vegum samtakanna og því er ekki hægt að bera saman hvernig afstaða til þess hefur breyst. Loftslagsbreytingar sem nú eiga sér stað á jörðinni eru afleiðing stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum, fyrst og fremst með bruna á jarðefnaeldsneyti. Þegar hefur hlýnað um meira en gráðu frá viðmiðunartímabili fyrir iðnbyltingu en hlýnunin gæti náð um þremur gráðum fyrir lok aldarinnar ef ekki verið dregið hratt úr losun. Sterk fylgni við menntunarstig, aldur og kyn Afgerandi meirihluti í öllum aldurshópum telur loftslagsbreytingar staðreynd en hlutfallið lækkar eftir því sem svarendur eldast. Hlutfallið er lægst í aldurshópnum sextíu ára og eldri þar sem það er 59 prósent. Verulegur munur er á afstöðu kynjanna til spurningarinnar en konur eru mun líklegri til þess að viðurkenna staðreyndina en karlar, 78 gegn 62 prósentum. Þá er bein fylgni á milli menntunarstigs svarenda og afstöðu þeirra til spurningarinnar. Tæp 57 prósent þeirra sem eru aðeins með grunnskólapróf telja loftslagsbreytingar af völdum manna staðreynd en tæp 84 prósent háskólamenntaðra. Reykvíkingar eru mest afgerandi um að loftslagsbreytingarnar séu staðreynd en tæp sextíu prósent þeirra sögðu mjög sammála. Aðeins rúm tíu prósent þar sögðust ósammála. Þótt það væri meirihlutaskoðun í öllum landshlutum að breytingarnar væru staðreynd var hlutfallið lægst á Vesturlandi, Vestfjörðum, Suðurlandi og Reykjanesi þar sem um 52 prósent sögðust mjög sammála eða sammála. Meirihluti hjá öllum nema Flokki fólksins og Miðflokknum Meirihluti kjósenda allra stjórnmálaflokka sem voru í framboði fyrir síðustu þingkosningar utan tveggja voru sammála því að loftlagsbreytingar væru staðreynd. Tæp 49 prósent kjósenda Flokks fólksins var þeirrar skoðunar en tæp 35 prósent sögðust í meðallagi sammála. Kjósendur Miðflokksins skáru sig mest úr en aðeins 4,7 prósent þeirra sögðust mjög sammála staðreyndinni. Í heildina sagðist tæpur þriðjungur þeirra sammála. Á móti sögðust fjörutíu prósent miðflokksmanna ósammála, þar af tæp nítján prósent mjög svo. Þá var veikasti meirihlutinn í röðum sjálfstæðismanna. Tæp 53 prósent þeirra sögðust sammála, þar af 26,6 prósent mjög sammála. Rúmur fimmtungur sjálfstæðismanna trúir ekki að loftlagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd. Á hinum enda rófsins telja 88,6 prósent kjósenda Samfylkingarinnar loftslagsbreytingar staðreynd og tæp níutíu prósent kjósenda Viðreisnar.
Loftslagsmál Vísindi Skoðanakannanir Jarðefnaeldsneyti Mest lesið Lentu í slysi á flugbraut í Kirgistan: „Börn farin að gráta og fullorðnir farnir að öskra“ Innlent Kominn með nóg af áfengisauglýsingum áhrifavalda Innlent „Hafa útsendara á sínum snærum á Íslandi“ Innlent Fréttaútsending stöðvuð til að uppræta áróður Orbáns Erlent Bandaríkin hefja árásir á Íran á ný Erlent Stígur fram og segir að kviknað hafi í honum út frá rafbyssu lögreglu Innlent Sexa lent í Reykjavík í fyrsta sinn í áratugi Innlent Spurning með sálina Innlent Kastriot og Sævar ákærðir í Dettifoss-málinu Innlent Nauðgaði konu í lok ferðar þeirra um Ísland Innlent Fleiri fréttir Lentu í slysi á flugbraut í Kirgistan: „Börn farin að gráta og fullorðnir farnir að öskra“ Sexa lent í Reykjavík í fyrsta sinn í áratugi Kominn með nóg af áfengisauglýsingum áhrifavalda „Hafa útsendara á sínum snærum á Íslandi“ Stígur fram og segir að kviknað hafi í honum út frá rafbyssu lögreglu Kastriot og Sævar ákærðir í Dettifoss-málinu NATO-ríki auki stuðning við Úkraínu Spurning með sálina Girnist enn Grænland, vændiskaup og áfengisauglýsingar áhrifavalda Viðgerð á mótor Herjólfs á áætlun Heilsufarsskoðanir skuli framkvæmdar að lágmarki fjórum sinnum Yngstu fara flestar ferðir Steypubíllinn kominn úr ánni „Ég fer og kíki og þá er þarna þetta stærðarinnar lambalæri“ Vill afnema sektir við vændiskaupum Telja gervigreind hafa verið beitt í þróaðri netárás Dró sambýliskonu sína eftir jörðinni og beitti ítrekað ofbeldi „Mjög er horft til þess sem Bandaríkjaforseti segir“ Íslendingar munu keppa um Bermúdaskálina Ein þurft að þjónusta 80 kaupendur á þremur sólarhringum Þór lætur Bandero eiga sig og sinnir öðrum málum „Draga mig, mitt nám og minn starfsferil niður í svaðið“ Funda um niðurstöðu héraðsdóms Evru-Ísland óskalandið hvenær kemur þú? Sögufræg Douglas DC 6 á leiðinni til Reykjavíkur Nauðgaði konu í lok ferðar þeirra um Ísland Átök í hvalveiðiumræðunni og fælingarmáttur lögregluaðgerða Þrjú sveitarfélög á þremur kjörtímabilum „Þetta er eins og á tónlistarhátíð“ Kristrún og Þorgerður á NATO-fundinum í Ankara Sjá meira