Ert þú ekki bara pólitíkus? Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar 5. janúar 2026 07:47 Ég er enginn pólitíkus, hef ég stundum heyrt fólk segja sem hefur brennandi áhuga á samfélagi sínu og hvernig því er stjórnað. Í grunninn þá snýst stjórnun sveitarfélags fyrst og fremst um að veita íbúum lögbundna þjónustu á sem bestan hátt og bera ábyrgð á skipulagsmálum og rekstri sveitarfélagsins. Þetta eru líka þeir þættir sem snerta daglegt líf fólks hvað mest og nauðsynlegt er að virki vel. Lögbundin þjónusta getur verið misgóð og sum sveitarfélög gera betur en önnur þegar kemur að útfærslu. Sama má segja um skipulagsmál. Fólk hefur á þeim sterkar skoðanir en oft er það aðeins of seint sem þær skoðanir koma fram, sérstaklega þegar sveitarfélög standa sig ekki nógu vel í að kynna það sem koma skal og gefa íbúum sveitarfélagsins aðkomu að skipulagsferlum, sem þeir eiga sannarlega lögbundinn rétt á að vel sé staðið að. Sveitarfélög eru sameign íbúanna sem þar búa. Svo sveitarstjórn er smá eins og stjórn húsfélags. Hún ber ábyrgð á sameiginlegum fjármunum, nýtingu þeirra og að skapa sem best skilyrði fyrir búsetu sem á sama tíma stuðla að lífsgæðum þeirra sem deila fasteigninni. Það er hægt að hafa áhrif Fyrir fjórum árum vorum við nokkrir vinir sem ákváðum að hætta að ræða um það sem betur mætti fara við stjórnun sveitarfélagsins okkar við eldhúsborðið og stofnuðum nýjan lista, Íbúalistann í Ölfusi. Við fengum til liðs við okkur gott fólk sem hafði sömu markmið og gáfum kost á kröftum okkar í sveitarstjórnarskosningum 2022. Við fórum af stað til þess að hafa áhrif og þrátt fyrir að hafa verið í minnihluta á þessu kjörtímabili höfum við sannarlega haft áhrif á sveitarfélagið okkar. Ég nefni þrjú dæmi: Við stóðum með íbúum þegar kom að því að kynna hvað raunverulega væri á bak við grjótmulningsverksmiðju Heidelberg sem átti að reisa ofan í fiskeldin í túnfæti Þorlákshafnar. Héldum íbúafund þar sem við fengum fulltrúa frá Hafrannsóknarstofnun og Landvernd ásamt því að draga saman upplýsingar og umsagnir ýmissa stofnana eins og Vegagerðarinnar úr skipulagsgögnum um þessa framkvæmd. Nokkuð sem sveitarfélagið sjálft hefði átt að gera og kynna fyrir íbúum, en eftirlét Heidelberg alfarið að kynna verkefnið á sínum forsendum. Niðurstaðan var að íbúar höfnuðu verkefninu í íbúakosningu með afgerandi hætti. Við vorum eini flokkurinn með stofnun grænna iðngarða á stefnuskrá, eitthvað sem meirihlutanum sem skipaður er Sjálfstæðismönnum þótti greinilega góð hugmynd og keyrði áfram. Við kölluðum eftir því allt kjörtímabilið að unnin yrði atvinnustefna sem hafði fallið úr gildi fyrir nokkrum árum. Það hafðist loks um miðjan desember síðastliðinn að klára atvinnustefnuna, en alveg án aðkomu íbúa ef frá er talin gölluð íbúakönnun með örfáum svörum, sem vantaði að kynna miklu betur. Það er nefnilega vel hægt að hafa áhrif sem kjörinn fulltrúi hvort sem maður starfar í minni- eða meirihluta. Best er auðvitað ef samstarf á milli flokka gengur vel og að allir vinni saman að markmiðum sem flest eru þess eðlis þegar á botninn er hvolft að allir eru sammála um. Samstarf þvert á flokka gengur mjög vel í mörgum sveitarfélögum og aðkoma minnihluta er víða meiri en ég upplifði í Ölfusi. Það lærði ég í samtölum mínum við aðra sveitarstjórnarfulltrúa, til dæmis í gegnum öflugt samstarf Samtaka sunnlenskra sveitarfélaga sem er mjög dýrmætt. Á éééég að gera það? Nú þegar flest framboð eru farin af stað að undirbúa komandi sveitarstjórnarkosningar þá vil ég hvetja ykkur öll sem látið hag sveitarfélagsins ykkur varða að hugleiða hvort möguleiki sé fyrir þig að bjóða fram þína krafta í þágu samfélagsins. Ef svarið við því er að það komi til greina þá er um að gera að fara á stúfana og hafa samband við framboð, eða hreinlega stofna nýtt. Nú sit ég ekki lengur í bæjarstjórn Ölfuss fyrir hönd Íbúalistans heldur á Alþingi fyrir hönd Samfylkingarinnar. Um land allt er ótrúlega öflugt Samfylkingarfólk farið af stað og víða er mikill hugur í fólki. Það sama má segja um okkur í Ölfusi og ætlum við sem stöndum að Íbúalistanum að bjóða fram lista í nafni Samfylkingarinnar í samstarfi við fólk úr öðrum flokkum og óháðum. Fyrir hönd Íbúalistans færi ég þakkir til þeirra sem hafa stutt við framboðið síðustu ár. Samfylkingin stendur fyrir opnum fundi þriðjudaginn 13. janúar kl. 20 í Versölum þar sem við tökum á móti fólki sem vill gefa kost á sínum kröftum eða einfaldlega sýna stuðning sinn í verki með því að sýna sig. Við ætlum að eiga spjall um sameiginlegt áhugamál okkar allra, hvernig við búum til betra samfélag. Verið hjartanlega velkomin. Ef þú sem þetta lest vilt gefa kost á þér fyrir Samfylkinguna ýmist í Ölfusi eða annars staðar í Suðurkjördæmi máttu gjarnan senda mér línu og ég vísa þér áleiðis. Höfundur er þingkona Samfylkingar í Suðurkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Ölfus Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Skoðun Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Ég er enginn pólitíkus, hef ég stundum heyrt fólk segja sem hefur brennandi áhuga á samfélagi sínu og hvernig því er stjórnað. Í grunninn þá snýst stjórnun sveitarfélags fyrst og fremst um að veita íbúum lögbundna þjónustu á sem bestan hátt og bera ábyrgð á skipulagsmálum og rekstri sveitarfélagsins. Þetta eru líka þeir þættir sem snerta daglegt líf fólks hvað mest og nauðsynlegt er að virki vel. Lögbundin þjónusta getur verið misgóð og sum sveitarfélög gera betur en önnur þegar kemur að útfærslu. Sama má segja um skipulagsmál. Fólk hefur á þeim sterkar skoðanir en oft er það aðeins of seint sem þær skoðanir koma fram, sérstaklega þegar sveitarfélög standa sig ekki nógu vel í að kynna það sem koma skal og gefa íbúum sveitarfélagsins aðkomu að skipulagsferlum, sem þeir eiga sannarlega lögbundinn rétt á að vel sé staðið að. Sveitarfélög eru sameign íbúanna sem þar búa. Svo sveitarstjórn er smá eins og stjórn húsfélags. Hún ber ábyrgð á sameiginlegum fjármunum, nýtingu þeirra og að skapa sem best skilyrði fyrir búsetu sem á sama tíma stuðla að lífsgæðum þeirra sem deila fasteigninni. Það er hægt að hafa áhrif Fyrir fjórum árum vorum við nokkrir vinir sem ákváðum að hætta að ræða um það sem betur mætti fara við stjórnun sveitarfélagsins okkar við eldhúsborðið og stofnuðum nýjan lista, Íbúalistann í Ölfusi. Við fengum til liðs við okkur gott fólk sem hafði sömu markmið og gáfum kost á kröftum okkar í sveitarstjórnarskosningum 2022. Við fórum af stað til þess að hafa áhrif og þrátt fyrir að hafa verið í minnihluta á þessu kjörtímabili höfum við sannarlega haft áhrif á sveitarfélagið okkar. Ég nefni þrjú dæmi: Við stóðum með íbúum þegar kom að því að kynna hvað raunverulega væri á bak við grjótmulningsverksmiðju Heidelberg sem átti að reisa ofan í fiskeldin í túnfæti Þorlákshafnar. Héldum íbúafund þar sem við fengum fulltrúa frá Hafrannsóknarstofnun og Landvernd ásamt því að draga saman upplýsingar og umsagnir ýmissa stofnana eins og Vegagerðarinnar úr skipulagsgögnum um þessa framkvæmd. Nokkuð sem sveitarfélagið sjálft hefði átt að gera og kynna fyrir íbúum, en eftirlét Heidelberg alfarið að kynna verkefnið á sínum forsendum. Niðurstaðan var að íbúar höfnuðu verkefninu í íbúakosningu með afgerandi hætti. Við vorum eini flokkurinn með stofnun grænna iðngarða á stefnuskrá, eitthvað sem meirihlutanum sem skipaður er Sjálfstæðismönnum þótti greinilega góð hugmynd og keyrði áfram. Við kölluðum eftir því allt kjörtímabilið að unnin yrði atvinnustefna sem hafði fallið úr gildi fyrir nokkrum árum. Það hafðist loks um miðjan desember síðastliðinn að klára atvinnustefnuna, en alveg án aðkomu íbúa ef frá er talin gölluð íbúakönnun með örfáum svörum, sem vantaði að kynna miklu betur. Það er nefnilega vel hægt að hafa áhrif sem kjörinn fulltrúi hvort sem maður starfar í minni- eða meirihluta. Best er auðvitað ef samstarf á milli flokka gengur vel og að allir vinni saman að markmiðum sem flest eru þess eðlis þegar á botninn er hvolft að allir eru sammála um. Samstarf þvert á flokka gengur mjög vel í mörgum sveitarfélögum og aðkoma minnihluta er víða meiri en ég upplifði í Ölfusi. Það lærði ég í samtölum mínum við aðra sveitarstjórnarfulltrúa, til dæmis í gegnum öflugt samstarf Samtaka sunnlenskra sveitarfélaga sem er mjög dýrmætt. Á éééég að gera það? Nú þegar flest framboð eru farin af stað að undirbúa komandi sveitarstjórnarkosningar þá vil ég hvetja ykkur öll sem látið hag sveitarfélagsins ykkur varða að hugleiða hvort möguleiki sé fyrir þig að bjóða fram þína krafta í þágu samfélagsins. Ef svarið við því er að það komi til greina þá er um að gera að fara á stúfana og hafa samband við framboð, eða hreinlega stofna nýtt. Nú sit ég ekki lengur í bæjarstjórn Ölfuss fyrir hönd Íbúalistans heldur á Alþingi fyrir hönd Samfylkingarinnar. Um land allt er ótrúlega öflugt Samfylkingarfólk farið af stað og víða er mikill hugur í fólki. Það sama má segja um okkur í Ölfusi og ætlum við sem stöndum að Íbúalistanum að bjóða fram lista í nafni Samfylkingarinnar í samstarfi við fólk úr öðrum flokkum og óháðum. Fyrir hönd Íbúalistans færi ég þakkir til þeirra sem hafa stutt við framboðið síðustu ár. Samfylkingin stendur fyrir opnum fundi þriðjudaginn 13. janúar kl. 20 í Versölum þar sem við tökum á móti fólki sem vill gefa kost á sínum kröftum eða einfaldlega sýna stuðning sinn í verki með því að sýna sig. Við ætlum að eiga spjall um sameiginlegt áhugamál okkar allra, hvernig við búum til betra samfélag. Verið hjartanlega velkomin. Ef þú sem þetta lest vilt gefa kost á þér fyrir Samfylkinguna ýmist í Ölfusi eða annars staðar í Suðurkjördæmi máttu gjarnan senda mér línu og ég vísa þér áleiðis. Höfundur er þingkona Samfylkingar í Suðurkjördæmi.
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar