Sakar Evrópu um stríðsæsingu

Þá gagnrýndi hann NATO fyrir meint brot á loforði um að meina ríkjum Austur-Evrópu inngöngu í bandalagið en slík loforð voru aldrei veitt. Enn fremur sagði hann Evrópu lengja stríðið í Úkraínu með því að standa við bakið á Úkraínumönnum og útvega þeim hergögn og fjármuni.

Lavrov sagði það ekkert leyndarmál að Evrópa væri að búa sig undir nýtt stríð og á sama tíma neituðu ráðamenn þar að íhuga kröfur Rússlands hvað varðar öryggi.

„Leiðtogar flestra Evrópuríkja eru að gera allt sem þeir geta til að sannfæra ríkisstjórn Bandaríkjanna um að gefast upp á þeirri hugmynd að koma á friði í Úkraínu með því að tækla grunnástæður átakanna við samningaborðið,“ sagði Lavrov samkvæmt RIA fréttaveitunni rússnesku.

Þetta er meðal þess sem Lavrov sagði í ávarpi á öryggisráðstefnu í Belarús en áhugasamir geta hlustað á túlkaða ræðu hans í spilaranum hér að neðan.

Gömul og ósönn saga um loforð NATO

Í ávarpinu gagnrýndi hann Atlantshafsbandalagið fyrir útbreiðslu til austurs og laug því að á tímum Sovétríkjanna hefði ráðamönnum í Rússlandi verið lofað að slíkt yrði ekki gert. Vísaði hann til þess að Rússum hefði verið lofað að NATO færi ekki „eina tommu“ austar.

Það er saga sem Rússar hafa ítrekað kastað fram í tengslum við þá meintu ógn sem Rússum á að stafa af því að ríki Austur-Evrópu hafa gengið í Atlantshafsbandalagið. Þessa sögu segja menn sem aðhyllast málstað Rússlands einnig ítrekað.

Sjá einnig: Segir á­sakanir Evrópu barna­legar

Sagan snýst um að James A. Baker, fyrrverandi utanríkisráðherra Bandaríkjanna, eigi að hafa lofað Míkhaíl Gorbatsjov, síðasta leiðtoga Sovétríkjanna, eftir að Berlínarmúrinn féll, að NATO myndi ekki fara „eina tommu“ inn í Austur-Evrópu. Sú saga er ósönn.

Hið rétta er að Baker sagði við ráðamenn í Sovétríkjunum í viðræðum yfir 1990-91 um sameiningu Austur- og Vestur-Þýskalands, að NATO myndi ekki senda hermenn inn í Austur-Þýskaland. Það yrði ekki gert fyrr en síðasti hermaður Sovétríkjanna færi þaða, sem átti að gerast í lok ársins 1994.

Fáni Sovétríkjanna var dreginn að húni við Kreml í Moskvu í síðasta sinn þann 25. desember 1991. Í viðræðunum sem Baker kom að var aldrei talað um að leyfa ríkjum Austur-Evrópu að ganga inn í NATO eða ekki, því Varsjárbandalagið var enn við lýði.

Baker hefur sagt að ummæli sín hafi verið tekin úr algeru samhengi og eins og bent er á í frétt New York Times, tók Gorbatsjov einnig undir það að aðild ríkja Austur-Evrópu að NATO hafi ekki verið til umræðu. Honum virðist hafa snúist hugur eftir upprunalega innrás Rússa í Úkraínu 2014.

Þá má vísa til ummæla Vladimírs Pútins, forseta Rússlands, frá 2002, þegar hann var spurður út í mögulega aðild Úkraínu að NATO. Þá sagði hann það í raun ekki koma Rússlandi við. Það væri á milli NATO og Úkraínu.

„Ný öld“ hafin

Lavrov vísaði einnig til meintra skuldbindinga innan Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu um að styrkja ekki öryggi eins ríkis á kostnað annarra.

Hann sagði yfirgnæfandi meirihluta ríkja NATO og ESB neita að átta sig á því að tímabil vestrænna yfirburða væri liðið. Ný öld væri hafin. Það væri eitthvað sem Rússar og vinir þeirra í Kína, Indlandi, Íran, Norður-Kóreu og öðrum ríkjum áttuðu sig á.

Stöðugleiki og velsæld fælist í því að virða fullveldi annarra ríkja og sameiginlegt öryggi ríkja.

Uppbygging í Evrópu

Satt er að ríki Evrópu stefna mörg á umtalsverða hernaðaruppbyggingu. Ráðamenn þessara ríkja vísa oft í aukna ógn frá Rússlandi sem ástæðu þessarar uppbyggingar.

Hana má einnig að miklu leyti rekja til þess að ráðamenn í Evrópu eru farnir að efast um það hernaðarstuðning frá Bandaríkjunum ef til átaka kemur í heimsálfunni og vegna aukins þrýstings frá Bandaríkjunum um að verja meira til varnarmála.

Ríki Evrópu hafa um árabil vanrækt vopnabúr sín verulega og varið litlu til varnarmála.

Sjá einnig: Herir Evrópu standa á brauð­fótum eftir ára­tuga niður­skurð

Stór hluti rússneska hagkerfisins snýst nú um framleiðslu hergagna. Rússar hafa verið að bæta herstöðvar sínir í Vesturhluta landsins og auka umsvif sín á norðurslóðum um nokkuð skeið núna.

Ráðamenn víða um Evrópu hafa varað við því að Rússar gætu á næstu árum, sama hvernig stríðinu í Úkraínu lýkur, ógnað heimsálfunni.

Norðmenn tilkynntu í byrjun september að þeir ætluðu að kaupa fimm nýjar freigátur til að styrkja varnir sínar á norðurslóðum. Norskir embættismenn hafa að undanförnu varað við því að ríkinu stafi mikil ógn frá Rússlandi.

Sjá einnig: Setja tæpar tvær billjónir í frei­gátur frá Bret­landi

Rússar hafa sakað Norðmenn um hernaðarbrölt á norðurslóðum en Pútín tilkynnti fyrr á þessu ári að hann ætlaði að fjölga rússneskum hermönnum á norðurslóðum. Þá sagði forsetinn að til stæði að bæta og stækka herstöðvar, flugvelli og hafnir Rússa á norðurslóðum.

Rússar hafa á undanförnum árum verið bendlaðir við skemmdarverk, banatilræði og aðrar fjölþáttaógnir víðsvegar um Evrópu á undanförnum árum. Meðal annars eru þeir sakaðir um að koma sprengjum fyrir í fragtflugvélum.

„Grunnástæðurnar“ margræddu

Lavrov sagði, eins og áður hefur komið fram, að ríki Evrópu væru að valda miklum hamförum í Úkraínu. Með því að standa við bak Úkraínumanna væri Evrópa að framlengja stríðið.

Þetta er algengur áróður Rússa hvað varðar stuðning Vesturlanda við Úkraínu og gengur út á að með því að styðja Úkraínumenn gegn Rússum sé verið að framlengja stríðið og þar með þjáningar Úkraínumanna.

Eins og það sé Evrópa sem sé að kvelja Úkraínumenn og þvinga þá til að berjast gegn innrás Rússa en ekki Pútín sjálfur.

Þá nefndi Lavrov einnig „grunnástæður“ átakanna. Þegar ráðamenn í Rússlandi tala um þær eru þeir oftar en ekki að vísa til þess að ríkjum Austur-Evrópu hafi verið hleypt inn í NATO.

Fyrir innrásina í Úkraínu  kröfðst Rússar þess að þessum ríkjum Austur-Evrópu verði vísað úr NATO. Sú krafa var ítrekuð á fundi erindreka Rússlands og Bandaríkjanna í Sádi-Arabíu fyrr á þessu ári, samkvæmt Financial Times.