Flokkarnir dæla milljónum í á­róður á Meta

Fréttastofa hefur farið yfir gögn frá samfélagsmiðlarisanum Meta, sem rekur Instagram og Facebook með meiru, en þar má sjá að stjórnarflokkar, sem og stjórnarandstöðuflokkar, hafi keypt fjölda auglýsinga síðustu mánuði frá ársbyrjun 2025 og eytt í það hundruðum þúsunda króna. 

Flokkur fólksins er í broddi þeirrar fylkingar en hann hefur frá áramótum keypt 165 auglýsingar á Instagram og Facebook. Þar má sjá að heildarupphæðin nemi að lágmarki 1,48 milljónum króna og að hamarki tæplega 1,9 milljónum. Enn fremur má lesa að markhópur auglýsinganna sé aðallega konur á sjötugsaldri eða eldri.

Samfylkingin með hálfa milljón og Viðreisn á annað hundrað þúsunda

Hinir stjórnarflokkarnir tveir, Samfylkingin og Viðreisn, hafa einnig verið duglegir að kaupa auglýsingar af Meta.

Samfylkingin, sem mældist nýlega með 35 prósenta fylgi, hefur varið 540 til 705 þúsund krónum í áróður á miðlum Zuckerbergs þá rúmu sjö mánuði sem flokkurinn hefur verið í ríkisstjórn.  

Þarna eru undirfélög Samfylkingarinnar þó ekki meðtalin og ekki heldur einstakir ráðherrar, til dæmis Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og flokksformaður, og Jóhann Páll Jóhannsson umhverfisráðherra, sem hafa bæði sett þó nokkra tíu þúsund kalla í auglýsingar í eigin nafni síðustu mánuði.

Guðmundur Ari Sigurjónsson þingflokksformaður hefur einnig keypt auglýsingar á Meta fyrir 40 þúsund krónur síðustu þrjá mánuði og Þórður Snær Júlíusson framkvæmdastjóri þingflokksins hefur varið 50 þúsund krónum síðustu mánuði í auglýsingar á fréttabréfinu sínu. Kristján Þórður Snæbjarnarson þingmaður hefur einnig varið um tíu þúsund krónum í auglýsingar á Meta þetta kjörtímabil.

Viðreisnarmenn virðast sparsamastir af ríkisstjórnarflokkunum hvað auglýsingakaup af Meta varðar. Flokkurinn hefur þó varið að lágmarki 150 þúsund krónum í auglýsingar meðan flokkurinn hefur verið í ríkisstjórn. Þá hefur atvinnuvegaráðuneytið, sem er undir stjórn flokksins, þó varið nokkrum tíu þúsund köllum í auglýsingar á Facebook síðustu mánuði.

Framsókn spreðað næstmest

Af stjórnarandstöðuflokkunum er Framsóknarflokkurinn kaupglaðastur á kjörtímabilinu en flokkurinn hefur keypt auglýsingar á Meta fyrir að lágmarki 717 þúsund krónur það sem af er ári, samkvæmt gögnum Meta. Mest varð eyðslan í febrúar þegar flokkurinn varði um 264 þúsund krónum á Meta.

Sjálfstæðisflokkurinn hefur á síðasta kjörtímabili varið að lágmarki 193,5 þúsund krónum en fulltrúar hans hafa þó margir auglýst sjálfir varið allnokkru fé í auglýsingar á Meta, þar á meðal Diljá Mist og Guðrún Hafsteinsdóttir flokksformaður en þær keyptu báðar margar auglýsingar í kringum landsfundarframboðin sín í febrúar. Síðustu 90 daga hefur Guðrún keypt fyrir 36 þúsund og Diljá fyrir 20 þúsund.

Miðflokkurinn virðist sá flokkur sem hefur varið hvað minnstum fjármunum í auglýsingar á Meta það sem af er kjörtímabilinu, eða um 150 þúsund að lágmarki, þar af um þriðjung í maí.

Tíu prósent af öllu áróðursfé kom frá Flokki fólksins

Þessar upphæðir líkjast vitaskuld krækiberi í víti bornar saman við það fjármagn sem flokkarnir dældu í Meta-auglýsingar í kosningunum í nóvember. Sjálfstæðisflokkurinn eyddi mest í nóvember 2024 (tæplega 9 m.kr.) og Flokkur fólksins næstmest um (7 m.kr.).

Síðan í ágúst 2020 hafa íslenskir auglýsendur greitt miðlum Marks Zuckerbergs samtals um 243 milljónir króna í auglýsingar undir flokknum „málefni og stjórnmál“ og ríflega tíu prósent af því eru frá Flokki fólksins, þ.e. ríflega 26 milljónir.

Samkvæmt vef Meta er Sjálfstæðisflokkurinn næststærsti spreðari síðustu fimm ára í þrettán milljónum og svo Samfylkingin þar á eftir í tólf milljónum.

Þegar í harðbakkann slær er Facebook mér nær

Auglýsingakaup Flokks fólksins síðasta hálfa ár eru enn fremur áhugaverð þegar sett í samhengi við málin sem komið hafa upp í kringum flokkinn meðan hann hefur verið í ríkisstjórn.

Eftir kosningarnar 31. nóvember 2024 hafði Flokkur fólksins nefnilega ekki keypt staka auglýsingu á Meta í tæpa tvo mánuði. En skömmu eftir að greint hafði verið frá því að flokkurinn hefði ranglega hlotið fjölda styrkja sem stjórnmálasamtök, þrátt fyrir að vera félagasamtök, keypti flokkurinn staka auglýsingu fyrir 25 þúsund krónur til að dreifa viðtalsklippu úr útvarpi Sögu þar sem Inga Sæland flokksformaður svaraði gagnrýni vegna málsins.

Mest spreðaði flokkurinn í ár eftir að Ásthildur Lóa Þórsdóttir sagði af sér sem barnamálaráðherra, þá í kjölfar fréttaflutnings af gömlu ástarsambandi hennar við unglingsdreng þegar hún var 22 ára. Þá varði flokkurinn rúmlega 240 til 300 þúsund krónum í auglýsingar hjá Meta á tæplega tveimur vikum — þar af hundrað þúsund krónum á einum degi, 31. mars. Næstu tvo mánuði jókst eyðsla flokksins í auglýsingar á Facebook enn frekar.

Allir stjórnarflokkarnir eyddu mestu í júní þegar umræður um veiðigjöld og bókun 35 höfðu dregist á langinn og mikil úlfúð myndast milli stjórnarandstæðinga og stjórnar.

Fé til innlendra miðla minnkar

Auglýsendur hafa í auknum mæli auglýst á erlendum miðlum frekar en íslenskum og nýjustu mælingar, sem eru frá 2023, sýna að 49 prósent alls auglýsingafjár hafi farið í erlenda miðla samkvæmt gögnum frá hagstofunni. Árið 2012 nam hlutdeild erlendra miðla fjórum prósentum.

Hagstofan sagði í fréttatilkynningu í fyrra að gera megi fastlega ráð fyrir því að stærstur hluti þeirrar upphæðar sem varið er til kaupa á auglýsingum í erlendum miðlum sé vegna auglýsinga á vef, á samfélagsmiðlum og leitarsíðum.