Hækkun tolla eins og þruma úr heið­skíru lofti

Donald Trump Bandaríkjaforseti undirritaði í gær forsetatilskipun þar sem tíu til 41 prósent tollar voru lagðir á tugi viðskiptaríkja landsins. Tollar á vörur frá Íslandi verða fimmtán prósent, en áður stóð til að þeir yrðu tíu prósent.

„Fyrir það fyrsta þá eru þetta vonbrigði. Þetta eru nýjar fréttir fyrir okkur þannig að við förum vel yfir stöðu mála, hagtölur ekki síst og hvaða þýðingu þetta hefur fyrir okkur,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra. 

Hagtölum beri ekki saman

Samtöl voru byrjuð milli ríkjanna í vor eftir að tíu prósent tollar voru boðaðir á íslenska vöru. Þorgerður segir að ýtt verði frekar á samtal.

„Við fengum strax þá viðbrögð sem bentu ekki til annars en að Bandaríkin séu reiðubúin til viðræðna. Ég vona að þær þá geti hafist formlega fyrr en síðar.“

Fimmtán prósent eru lágmarkstollur fyrir ríki sem flytja meira út til Bandaríkjanna en þau flytja inn frá Bandaríkjunum. Samkvæmt Hagstofunni flytur Ísland mun meira inn frá Bandaríkjunum en út til þeirra. Forsendur hækkunarinnar liggja ekki fyrir og taka tollarnir flestir gildi eftir sjö daga.

„Það er allavega ljóst að hagtölum ber ekki saman og það var meðal annars vegna þess sem ég skrifa þetta bréf fyrr í sumar. Afstaða okkar er alveg skýr að við teljum þessar tollahækkanir hvorki hagnast íslenskum eða bandarískum neytendum né atvinnulíf,“ segir Þorgerður.

Útflutningur Alvogen þrætueplið

Samkvæmt heimildum fréttastofu felst munur í útreikningi Bandaríkjanna og Íslands á útflutningi lyfjafyrirtækisins Alvogen. Alvogen flytur vörur sínar fyrst til Evrópu áður en þær eru fluttar til Bandaríkjanna og eru því ekki reiknaðar til útflutningsvara til Bandaríkjanna hjá Hagstofunni. Bandaríkin líta öðru vísi á þetta og taka vörur Alvogen með inn í sinn reikning. 

„Mér skilst að munurinn liggi í því hvernig útflutningur Alvotec á lyfjum er reiknaður. Þetta eru ekki stórar tölur, sérstaklega ekki í samhengi bandarískra utanríkisviðskipta,“ segir Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda.

Lítill fyrirsjáanleiki í samskiptum við Bandaríkin

Ólafur segir jákvætt að sjá snögg viðbrögð stjórnvalda.

„Þetta kom náttúrulega mjög á óvart. Fyrirtæki voru farin að undirbúa sig undir tíu prósenta tolla, sem hafði verið boðaður. Þessi hækkun í fimmtán prósent kom bara eins og þruma úr heiðskíru lofti. En fyrirsjáanleikinn í samskiptum við Bandaríkin núna er bara enginn,“ segir Ólafur. 

„Það er bara gott að heyra það frá stjórnvöldum nú þegar að það eigi að bregðast við þessu.“