Ekki lengur hægt að valta yfir lítil sveitar­fé­lög úti á landi

Að hans sögn er brýnt að stjórnvöld semji við sveitarfélög um sanngjarnari tekjuskiptingu á mannvirkjum líkt og fyrirætluð vindorkuvirkjun í Búrfellslundi og skorar á umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að gera upp við sveitarfélög.

„Tölulegar staðreyndir sýna fram á það að við getum borið fjárhagslegt tjón af orkumannvirkjum sem eru starfrækt í sveitarfélaginu. Samt er það þannig að í okkar sveitarfélagi er framleitt meiri orka en dugar öllum heimilum og fyrirtækjum á Íslandi ef þú undanskilur stóriðjuna,“ segir Haraldur í samtali við Kristján Kristjánsson á Sprengisandi á Bylgjunni í dag.

„Það var í byrjun síðasta árs sem KPMG framkvæmdi fjárhagslega greiningu á starfsemi Landsvirkjunar í sveitarfélaginu og niðurstaðan úr þeirri greiningu sýndi svart á hvítu að sökum samspils laga, skattaumhverfisins, undanþágu orkumannvirkja frá lögbundnum tekjustofnun sveitarfélaga og regluvirki jöfnunarsjóðs að þá í sumum tilfellum berum við beint fjárhagslegt tjón og í öðrum tilfellum fáum við örfáar krónur,“ bætir hann við.

Komið að skuldadögum

Haraldur fullyrðir að orkuvinnsla skili engum störfum í nærumhverfi sjálfra orkumannvirkjanna þrátt fyrir að allra umhverfisáhrifa gæti þar. Ávinningurinn, hagvöxturinn og verðmætu störfin sem fylgi slíkum mannvirkjum sé allt annars staðar. Hann segir málið vera brýnt.

Stjórnvöld geri ráð fyrir því að verið í Búrfellslundi og fleiri slík mannvirki verði tekin í gagnið um leið og hægt er. Haraldur segir það því á ábyrgð ríkisstjórnarinnar að búa um nauðsynlega hnúta. Nefnilega að tryggja það að lítil sveitarfélög sitji ekki upp með öll neikvæðu áhrif slíkra mannvirkja en engin hin jákvæðu.

„Það er komið að skuldadögum. Þá spyr ég bara: hver skuldar? Hver er í vanskilum?“ spyr Haraldur sig.

Engin rök fyrir frekari uppbyggingu í óbreyttri mynd

Haraldur hefur sinnt starfi sveitarstjóra og oddvita samhliða síðastliðinn tvö ár en lét af embættinu fyrrnefnda fyrir skömmu síðan. Hann segist átta sig á ábyrgðinni sem fylgir því að vera í forsvari fyrir samfélag.

„Ég þarf að tryggja hag íbúanna til framtíðar, að samfélagið vaxi og dafni. Eins og staðan er núna þá er uppbygging orkumannvirkja ekki að gera það. Þá eru ansi margar spurningar sem maður stendur frammi fyrir. Ætlum við að halda áfram óbreyttri mynd? Ég get ekki séð nein rök fyrir því að frekari uppbygginu orkumannvirkja muni eiga sér stað fyrr en ríkisstjórnin hefur gert upp sín vanskil,“ segir Haraldur.

„Forsenda uppbyggingar orkumannvirkja á Íslandi er háð því að sett verði fram á þingið nú í haust og samþykkt ný lög á grunni þeirra tillagna sem búið er að samþykkja í ríkisstjórn. Verði slíkt ekki gert þá fullyrði ég það að það mun allt stoppa í orkumannvirkjum,“ segir hann svo.

Einföld staða

Haraldur hefur fengið nóg af því að hlusta á fulltrúa stjórnvalda prédika samráð og gagnkvæman ágóða þegar tölurnar benda á allt aðra útkomu.

„Það hefur ekkert gerst og ekkert breyst. Nú á að byrja. Það verður ekki byrjað fyrr en það er búið að tryggja nærumhverfinu ávinning,“ segir hann afdráttarlaust.

„Ég er byrjaður að tala við mörg önnur sveitarfélög. Ég er byrjaður að reikna fyrir þau hvað þetta þýðir. það er bara þannig að af þeim nokkrum sveitarfélögum sem ég hef rætt hingað til við að um leið og menn sjá staðreyndirnar þá er enginn að fara að heimila nokkur orkumannvirki. Þetta er mjög einföld staða. Það er ögurstund framundan fyrir ríkisstjórnina. Ef hún ætlar að standa við gefin loforð um uppbyggingu grænnar orkuvinnslu. Þá er bara eitt verkefni sem þarf að klára fyrst. Það er tekjuskipting ríkis og sveitarfélaga sem skilar nærumhverfinu ávinningi,“ segir Haraldur.

„Það er ekki hægt að ganga lengur og valta yfir lítil sveitarfélög úti á landi sem hafa tryggt þessa gríðarlega mikilvægu efnahagslegu innviði okkar þjóðar,“ segir Haraldur Þór Jónsson, oddviti Skeiða- og Gnúpverjahrepps.