„Prógrammerað í mann að kaupa hluti til að gera vel við sig“ Lovísa Arnardóttir skrifar 22. nóvember 2023 12:00 Þorgerður María mælir með því að vera með lista yfir það sem manni vantar. Ef það er ekki á listanum þá þarf ekki að kaupa það. Vísir/Vilhelm Samhliða tilboðsdögum nær átak Landverndar, Nægjusamur nóvember, hámarki um í vikunni. Formaður segir mikilvægt að hugsa vel um það sem maður kaupir. Það sé á sama tíma gott að nýta tilboðin í það sem manni raunverulega vantar. Þorgerður María Þorbjarnardóttir, formaður Landverndar, segir mikilvægt að taka sér smá tíma og hugsa sig vel um áður en maður kaupir sér nýtt. Landvernd stendur í þessum mánuði fyrir átakinu Nægjusömum nóvember sem nær einskonar hámarki í vikunni samhliða Svörtum föstudegi og Stafrænum mánudegi. „Það eru margir viðburðir í þessari og næstu viku til að marka þetta,“ segir Þorgerður María og nefnir sem dæmi viðburð með Neytendasamtökunum á mánudag þar sem sálfræðingur fer yfir áhrifin af tilboðum á fólk. Á morgun er viðburður sem skipulagður er af 66°Norður og Festu – miðstöð um sjálfbærni þar sem á að ræða það hvort að við séum að kaupa til henda. Þar verða auk Þorgerðar Maríu, Vigdís Fríða Þorvaldsdóttir, einnig frá Landvernd, Hrefna Sigurðardóttir, hönnuður hjá Studio Fléttu, hönnuðirnir Valdís Steinarsdóttir og Arnar Ingi Viðarsson, Kristín Vala Ragnarsdóttir, umhverfisverkfræðingur og prófessor hjá Háskóla Íslands, Bjarney Harðardóttir eigandi 66°Norður og Elva Rakel Jónsdóttir framkvæmdastjóri Festu. Freyr Eyjólfsson stýrir fundi og pallborðsumræðum í kjölfar erinda. „Þetta átak nær hámarki í vikunni með öllum þessum viðburðum. Við höfum í mánuðinum reynt að vekja fólk til umhugsunar um neyslumynstur og hverju við raunverulega þurfum á að halda,“ segir Þorgerður María en hún hefur skrifað nokkrar greinar um málið sem má lesa hér. „Við getum ekki haldið áfram með þetta neyslumynstur til framtíðar. Það er ósjálfbært og gengur of hratt á náttúrulegar auðlindir.“ Svartur föstudagur er formlega á föstudag en víða eru tilboð alla vikuna. Vísir/Vilhelm Þorgerður María segir að henni finnist eins og fleiri séu að reyna að breyta sinni neysluhegðun, það séu fleiri að tala um þetta en breytingin nái kannski ekki til nógu margra. Hún segir að almennt sé neysluhegðun á Vesturlöndum að aukast og það sé mikið áhyggjuefni. „Fólk í kringum mig er mjög meðvitað en ég lifi kannski í ákveðinni búbblu. Og þótt svo að fólk sé meðvitað þá er alltaf þessi púki innan í manni sem vill gera vel við sig. Kaupa hluti, græjur eða föt. Það er prógrammerað í mann að kaupa hluti til að gera vel við sig.“ Ekki til að fá samviskubit Hún segir það þó alls ekki þannig að fólk þurfi alltaf að hundsa tilboðsdagana sem nú ganga yfir okkur einn af öðrum. „Átakið er ekki hugsað þannig að fólk fái samviskubit yfir því að nýta sér tilboðsdaga. Tilboð eru þannig að þau láta manni líða eins og ef maður notar þau ekki missir maður af. Að maður fer að leita að einhverju sem manni vantar. En kannski vantar manni ekkert. En það er um að gera að nýta tilboð, það hafa ekkert allir efni á því að sleppa því og eiga misjafnlega erfitt með að ná endum saman,“ segir Þorgerður María sem mælir frekar með því að vera með lista skrifaðan niður þar sem kemur fram hvað manni vantar. Svo reglulega sé farið yfir miðann. „Ég er með lista hvað vantar í íbúðina mína. Þegar ég sé eitthvað á listanum sem ég var búin að gleyma að er á honum, þá stroka ég það bara út án þess að kaupa það. En ef það er eitthvað sem tilfinnanlega vantar aftur og aftur þá getur maður til dæmis nýtt svona tilboðsdaga,“ segir hún og hlær. Hún segir annað sem skipta máli sé tíminn sem fólk hefur. Neyslan létti okkur lífið en ef við gefum okkur betri tíma þá oft megi leysa málin með öðrum hætti og ekki leita eins mikið í skyndilausnir. Hún segir að auk þess verði seinnipartinn í dag viðburður um COP28 þar sem fjallað verður um málið í stærra samhengi við loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna sem hefst seinna í þessum mánuði. „Við sendum fulltrúa á ráðstefnuna í ár og erum með Ungum umhverfisverndarsinnum og Náttúruverndarsamtökum Íslands búin að koma okkur saman um lykilskilaboð sem við viljum fara með á ráðstefnuna,“ segir Þorgerður María og að þessi skilaboð verði til umræðu á fundinum í kvöld. Umhverfismál Loftslagsmál Neytendur Tengdar fréttir Nægjusamur nóvember – Taktu þátt! Ömmur okkar og afar lifðu oft við þröngan kost, nægjusemi var dyggð og þeim lífsnauðsynleg. Neyslumöguleikar okkar í dag virðast nær takmarkalausir og aðallega háðir því hvort við höfum efni á þeim, ekki endilega hvort við höfum þörf á þeim eða einlægan áhuga. 1. nóvember 2023 08:00 Það er vandlifað í henni neysluveröld Jólin eru handan við hornið og stærstu útsöludagar ársins yfirvofandi. Ég veit ekki með ykkur en ég fæ vanalega hnút í magann mörgum vikum áður en þeir skella á. Pressan til að stökkva á tilboð og nýta mér afslætti við kaup á hlutum sem ég þarf ekki, í þeim eina tilgangi að spara kannski nokkra þúsundkalla, verður mér einfaldlega ofviða. 22. nóvember 2023 11:30 Mest lesið Gúrkusalatið ekki eina ástæða gúrkuskortsins Viðskipti innlent Alvarleg vanskil aukist töluvert Viðskipti innlent Hefur trú á að verðbólgumarkmið náist Viðskipti innlent ReebokFitness skiptir um nafn Viðskipti innlent Gúrkan hækkað um þúsund krónur Viðskipti innlent Fá 34 milljóna sekt vegna vanskila á losunarheimildum Viðskipti innlent Hörð peningastefna ekki komið heimilum í vandræði Viðskipti innlent Sádar sagðir byrjaðir að skrúfa fyrir kranann Viðskipti erlent Samið við þrjá um umsjón útboðs á hlutum ríkisins í Íslandsbanka Viðskipti innlent Segir jafn galið að birta lista yfir tekjur bótaþega Viðskipti innlent Fleiri fréttir Gúrkusalatið ekki eina ástæða gúrkuskortsins Hefur trú á að verðbólgumarkmið náist Fá 34 milljóna sekt vegna vanskila á losunarheimildum Alvarleg vanskil aukist töluvert Samið við þrjá um umsjón útboðs á hlutum ríkisins í Íslandsbanka Gúrkan hækkað um þúsund krónur Íbúðaverð hækkað um ellefu prósent ReebokFitness skiptir um nafn Sesselía yfirgefur Vodafone Hörð peningastefna ekki komið heimilum í vandræði Fljúga til Álaborgar næsta sumar Hefði ekki í „blautustu, villtustu draumum“ órað fyrir óbreyttum stýrivöxtum Bein útsending: Peningastefnunefnd rökstyður stýrivaxtaákvörðun Segir jafn galið að birta lista yfir tekjur bótaþega Óbreyttir stýrivextir í enn eitt skiptið Nær markmiðinu aftur og var með 108,6 milljónir á mánuði Topparnir hjá hinu opinbera Forstjórarnir sem möluðu gull á síðasta ári Mæld verðbólga meiri ef Hagstofan hefði ekki skipt um kúrs Sér ekki vaxtalækkun í kortunum fyrr en í nóvember Engin hópuppsögn í júlí Ritúalið verður að Skjóli Öllu starfsfólki kollagenvinnslu í Grindavík sagt upp Enginn byggi upp fyrirtæki til að standa í veg fyrir endurreisn þess Telja minni líkur á samdrætti í ferðaþjónustu með aukinni kortaveltu Ósáttur við að fyrrum eigandi Skagans 3X standi í vegi endurreisnar Staðreyndum snúið á hvolf til að eigna ríkisstjórninni verðbólguna Seðlabankinn hafi ekki önnur úrræði en að lækka vexti Tónleikastöðum fækkar: „Þetta er bara sorgleg þróun“ Spá áframhaldandi óbreyttum stýrivöxtum í næstu viku Sjá meira
Þorgerður María Þorbjarnardóttir, formaður Landverndar, segir mikilvægt að taka sér smá tíma og hugsa sig vel um áður en maður kaupir sér nýtt. Landvernd stendur í þessum mánuði fyrir átakinu Nægjusömum nóvember sem nær einskonar hámarki í vikunni samhliða Svörtum föstudegi og Stafrænum mánudegi. „Það eru margir viðburðir í þessari og næstu viku til að marka þetta,“ segir Þorgerður María og nefnir sem dæmi viðburð með Neytendasamtökunum á mánudag þar sem sálfræðingur fer yfir áhrifin af tilboðum á fólk. Á morgun er viðburður sem skipulagður er af 66°Norður og Festu – miðstöð um sjálfbærni þar sem á að ræða það hvort að við séum að kaupa til henda. Þar verða auk Þorgerðar Maríu, Vigdís Fríða Þorvaldsdóttir, einnig frá Landvernd, Hrefna Sigurðardóttir, hönnuður hjá Studio Fléttu, hönnuðirnir Valdís Steinarsdóttir og Arnar Ingi Viðarsson, Kristín Vala Ragnarsdóttir, umhverfisverkfræðingur og prófessor hjá Háskóla Íslands, Bjarney Harðardóttir eigandi 66°Norður og Elva Rakel Jónsdóttir framkvæmdastjóri Festu. Freyr Eyjólfsson stýrir fundi og pallborðsumræðum í kjölfar erinda. „Þetta átak nær hámarki í vikunni með öllum þessum viðburðum. Við höfum í mánuðinum reynt að vekja fólk til umhugsunar um neyslumynstur og hverju við raunverulega þurfum á að halda,“ segir Þorgerður María en hún hefur skrifað nokkrar greinar um málið sem má lesa hér. „Við getum ekki haldið áfram með þetta neyslumynstur til framtíðar. Það er ósjálfbært og gengur of hratt á náttúrulegar auðlindir.“ Svartur föstudagur er formlega á föstudag en víða eru tilboð alla vikuna. Vísir/Vilhelm Þorgerður María segir að henni finnist eins og fleiri séu að reyna að breyta sinni neysluhegðun, það séu fleiri að tala um þetta en breytingin nái kannski ekki til nógu margra. Hún segir að almennt sé neysluhegðun á Vesturlöndum að aukast og það sé mikið áhyggjuefni. „Fólk í kringum mig er mjög meðvitað en ég lifi kannski í ákveðinni búbblu. Og þótt svo að fólk sé meðvitað þá er alltaf þessi púki innan í manni sem vill gera vel við sig. Kaupa hluti, græjur eða föt. Það er prógrammerað í mann að kaupa hluti til að gera vel við sig.“ Ekki til að fá samviskubit Hún segir það þó alls ekki þannig að fólk þurfi alltaf að hundsa tilboðsdagana sem nú ganga yfir okkur einn af öðrum. „Átakið er ekki hugsað þannig að fólk fái samviskubit yfir því að nýta sér tilboðsdaga. Tilboð eru þannig að þau láta manni líða eins og ef maður notar þau ekki missir maður af. Að maður fer að leita að einhverju sem manni vantar. En kannski vantar manni ekkert. En það er um að gera að nýta tilboð, það hafa ekkert allir efni á því að sleppa því og eiga misjafnlega erfitt með að ná endum saman,“ segir Þorgerður María sem mælir frekar með því að vera með lista skrifaðan niður þar sem kemur fram hvað manni vantar. Svo reglulega sé farið yfir miðann. „Ég er með lista hvað vantar í íbúðina mína. Þegar ég sé eitthvað á listanum sem ég var búin að gleyma að er á honum, þá stroka ég það bara út án þess að kaupa það. En ef það er eitthvað sem tilfinnanlega vantar aftur og aftur þá getur maður til dæmis nýtt svona tilboðsdaga,“ segir hún og hlær. Hún segir annað sem skipta máli sé tíminn sem fólk hefur. Neyslan létti okkur lífið en ef við gefum okkur betri tíma þá oft megi leysa málin með öðrum hætti og ekki leita eins mikið í skyndilausnir. Hún segir að auk þess verði seinnipartinn í dag viðburður um COP28 þar sem fjallað verður um málið í stærra samhengi við loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna sem hefst seinna í þessum mánuði. „Við sendum fulltrúa á ráðstefnuna í ár og erum með Ungum umhverfisverndarsinnum og Náttúruverndarsamtökum Íslands búin að koma okkur saman um lykilskilaboð sem við viljum fara með á ráðstefnuna,“ segir Þorgerður María og að þessi skilaboð verði til umræðu á fundinum í kvöld.
Umhverfismál Loftslagsmál Neytendur Tengdar fréttir Nægjusamur nóvember – Taktu þátt! Ömmur okkar og afar lifðu oft við þröngan kost, nægjusemi var dyggð og þeim lífsnauðsynleg. Neyslumöguleikar okkar í dag virðast nær takmarkalausir og aðallega háðir því hvort við höfum efni á þeim, ekki endilega hvort við höfum þörf á þeim eða einlægan áhuga. 1. nóvember 2023 08:00 Það er vandlifað í henni neysluveröld Jólin eru handan við hornið og stærstu útsöludagar ársins yfirvofandi. Ég veit ekki með ykkur en ég fæ vanalega hnút í magann mörgum vikum áður en þeir skella á. Pressan til að stökkva á tilboð og nýta mér afslætti við kaup á hlutum sem ég þarf ekki, í þeim eina tilgangi að spara kannski nokkra þúsundkalla, verður mér einfaldlega ofviða. 22. nóvember 2023 11:30 Mest lesið Gúrkusalatið ekki eina ástæða gúrkuskortsins Viðskipti innlent Alvarleg vanskil aukist töluvert Viðskipti innlent Hefur trú á að verðbólgumarkmið náist Viðskipti innlent ReebokFitness skiptir um nafn Viðskipti innlent Gúrkan hækkað um þúsund krónur Viðskipti innlent Fá 34 milljóna sekt vegna vanskila á losunarheimildum Viðskipti innlent Hörð peningastefna ekki komið heimilum í vandræði Viðskipti innlent Sádar sagðir byrjaðir að skrúfa fyrir kranann Viðskipti erlent Samið við þrjá um umsjón útboðs á hlutum ríkisins í Íslandsbanka Viðskipti innlent Segir jafn galið að birta lista yfir tekjur bótaþega Viðskipti innlent Fleiri fréttir Gúrkusalatið ekki eina ástæða gúrkuskortsins Hefur trú á að verðbólgumarkmið náist Fá 34 milljóna sekt vegna vanskila á losunarheimildum Alvarleg vanskil aukist töluvert Samið við þrjá um umsjón útboðs á hlutum ríkisins í Íslandsbanka Gúrkan hækkað um þúsund krónur Íbúðaverð hækkað um ellefu prósent ReebokFitness skiptir um nafn Sesselía yfirgefur Vodafone Hörð peningastefna ekki komið heimilum í vandræði Fljúga til Álaborgar næsta sumar Hefði ekki í „blautustu, villtustu draumum“ órað fyrir óbreyttum stýrivöxtum Bein útsending: Peningastefnunefnd rökstyður stýrivaxtaákvörðun Segir jafn galið að birta lista yfir tekjur bótaþega Óbreyttir stýrivextir í enn eitt skiptið Nær markmiðinu aftur og var með 108,6 milljónir á mánuði Topparnir hjá hinu opinbera Forstjórarnir sem möluðu gull á síðasta ári Mæld verðbólga meiri ef Hagstofan hefði ekki skipt um kúrs Sér ekki vaxtalækkun í kortunum fyrr en í nóvember Engin hópuppsögn í júlí Ritúalið verður að Skjóli Öllu starfsfólki kollagenvinnslu í Grindavík sagt upp Enginn byggi upp fyrirtæki til að standa í veg fyrir endurreisn þess Telja minni líkur á samdrætti í ferðaþjónustu með aukinni kortaveltu Ósáttur við að fyrrum eigandi Skagans 3X standi í vegi endurreisnar Staðreyndum snúið á hvolf til að eigna ríkisstjórninni verðbólguna Seðlabankinn hafi ekki önnur úrræði en að lækka vexti Tónleikastöðum fækkar: „Þetta er bara sorgleg þróun“ Spá áframhaldandi óbreyttum stýrivöxtum í næstu viku Sjá meira
Nægjusamur nóvember – Taktu þátt! Ömmur okkar og afar lifðu oft við þröngan kost, nægjusemi var dyggð og þeim lífsnauðsynleg. Neyslumöguleikar okkar í dag virðast nær takmarkalausir og aðallega háðir því hvort við höfum efni á þeim, ekki endilega hvort við höfum þörf á þeim eða einlægan áhuga. 1. nóvember 2023 08:00
Það er vandlifað í henni neysluveröld Jólin eru handan við hornið og stærstu útsöludagar ársins yfirvofandi. Ég veit ekki með ykkur en ég fæ vanalega hnút í magann mörgum vikum áður en þeir skella á. Pressan til að stökkva á tilboð og nýta mér afslætti við kaup á hlutum sem ég þarf ekki, í þeim eina tilgangi að spara kannski nokkra þúsundkalla, verður mér einfaldlega ofviða. 22. nóvember 2023 11:30