Ó­sáttur við skráningu Byko eftir greiðslu með reiðu­fé

Viðskiptavinurinn kvartaði til Persónuverndar í september í fyrra eftir að hafa verið krafinn um að framvísa persónuskilríkjum og kennitölu til skráningar þegar hann ætlaði að kaupa vörur fyrir rúmlega 115 þúsund krónur.

Viðskiptavinurinn taldi engar lagaheimildir hjá Byko fyrir vinnslunni og þeirri verklagsreglu Byko að biðja viðskiptavini um skilríki þegar þeir versluðu með reiðufé fyrir meira en fimmtíu þúsund krónur. Hann vísaði til þess að tekið væri sérstaklega fram í lögum um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, þeirri grein sem Byko byggi vinnslu sína á, að ákvæðið eigi við um fyrirtæki og fólk sem greiði yfir tíu þúsund evrur, vel á aðra milljón króna. Mun hærri upphæð en hann hafi ætlað að versla fyrir. Þá hafi hann ekki átt í viðskiptasambandi við Byko heldur hafi verið um einstaklingsviðskipti að ræða.

Byggingariðnaður tengdur skipulagðri brotastarfsemi

Byko vísaði í lögin um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun fyrirtækja. Fyrirtækið væri skilgreint sem umfangsmikið á íslenskum byggingavörumarkaði og tilkynningarskyldur aðili. Slíkum aðila beri að vinna áhættumat á starfsemi sinni, samningssamböndum og einstaka viðskiptum.

Þá hafi stjórnvöld sérstaklega fjallað um viðskipti með reiðufé í aðgerðaráætlun gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Þá hafi verið miðað við kaup á vöru og þjónustu fyrir þrjú hundruð þúsund krónur.

Byko byggði einnig á því að byggingariðnaður hefði löngum verið álitinn áhættusamur með tilliti til skipulagðrar brotastarfsemi, svartrar atvinnustarfsemi og annars konar ólöglegs athæfis. Umfang reiðufjárviðskipta hafi verið mikið í byggingavöruverslunum og hjá fyrirtækjum í mannvirkjagerð samanborið við aðra geira atvinnulífsins. Það hafi því verið niðurstaða áhættumats hjá Byko að herða reglur um móttöku reiðufjár til að koma í veg fyrir að fyrirtækið væri notað sem vettvangur fyrir peningaþvætti.

Byko hafi ákveðið að krefjast auðkenningar þegar fólk borgi fyrir vörur með meira en fimmtíu þúsund krónum í reiðufé. Þannig geti fyrirtækið tryggt rekjanleika stærri viðskipta um leið og meðalhófs væri gætt gagnvart viðskiptavinum enda feli langflest viðskipti með reiðufé í sér lægri fjárhæðir en fimmtíu þúsund krónur.

Nauðsynlegt til að uppfylla skyldu sína

Persónuvernd horfði í úrskurði sínum til markmiðs laganna og þess að Byko væri tilkynningaskyldur aðili. Fyrirtækið þurfi að haga starfsemi sinni og eftirlitskerfum þannig að unnt sé að greina margar lægri færslur sem tengist sama aðila eða sömu viðskiptum.

Byko þurfi að fylgjast með reiðufjárviðskiptum viðskiptavina sinna, hvort sem um sé að ræða fólk í viðvarandi viðskiptasambandi eða í einstaka viðskiptum, og tengja saman greiðslur. Það verði ekki gert nema fyrirtækið viti deili á viðskiptavini.

Taldi Persónuvernd vinnslu Byko hafa verið nauðsynlega til að uppfylla lagaskyldu sem hvíli á Byko. Skráning á kennitölu viðskiptavinarins hafi átt sér málefnalegan tilgang og verið nauðsynleg til að tryggja örugga persónugreiningu.