Segir að­gerða­leysi ríkis­stjórnar bitna mest á al­menningi

Helga Vala Helgadóttir, þingkona Samfylkingarinnar, segir áríðandi að brugðist verði við vaxandi efnahagsvanda hér á landi með aðgerðum sem taki mið af því að létta byrðina hjá venjulegu fólki. Stýrivextir voru hækkaðir um 0,5 prósent í gær sem er meira en hafði verið spáð fyrir um. Síðustu aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að stemma stigu við verðbólgu voru kynntar í júní.

Hún segir hækkunina hafa víðtæk áhrif á grunnstoðir samfélagsins en að það sé krísa á húsnæðismarkaði. Hún segir margt hafa áhrif, það sé verðbólga sem þó fari lækkandi, krónan hafi áhrif en á sama tíma hafi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar mikið að segja.

„Þetta hefur svo neikvæð áhrif á þær grunnstoðir sem við erum í vanda með, og þá tala ég sérstaklega um húsnæðismarkaðinn,“ segir Helga Vala og að um leið og tilkynnt hafi verið um hækkunina hafi komið meldingar frá aðilum í byggingariðnaði um að það myndi draga úr byggingu nýrra íbúða vegna hás vaxtarstigs.

„Mér líst ekkert á það á meðan ríkisstjórnin bregst ekkert við,“ segir Helga Vala.

Hún segir erfitt að kenna einu um þetta ástand, það þurfi að líta víða. Neysla hafi dregist saman hjá almenningi en að það sé farið að reyna á vöxt ferðaþjónustunnar sem hafi svo áhrif beint á húsnæðismarkaðinn.

Hægt að lækka matarskatt tímabundið

„Þetta eykur skort á íbúðarhúsnæði fyrir almenning því fleiri fara í það að kaupa íbúðir til að leigja ferðamönnum á uppsprengdu verði. Þar er ofboðslega mikil neysla á sama tíma og ríkisstjórnin veigrar sér við það að setja virðisaukaskattinn í eðlilega tölu, eins og aðra neysluvöru,“ segir Helga Vala.

Hún segir að í raun séu hér tveir sem stjórni efnahagsmálunum. Seðlabankastjóri sé að nota þau tól sem hann hafi en að fjármálaráðherra, og ríkisstjórnin, þurfi að beita þeim tólum sem þau hafa færi á og nefnir sem dæmi að lækka matarskatt tímabundið og styrkja vaxta- og barnabótakerfið sem hafi verið veikt verulega í tíð þeirrar ríkisstjórnar sem nú er við, að mati Helgu Völu.

„Þau sem eru að borga ofboðslega vexti af húsnæðislánunum sínum. Það myndi tryggja að fólk fái eitthvað út úr því. Maður heyrir á hverjum degi af fólki sem þorir ekki að skoða stöðuna á lánunum sínum. Vegna þess að það finnur að þau hafa hækkað ofboðslega, sérstaklega þau verðtryggðu, en sjá það svo á greiðsluseðlinum um mánaðamót. Og þá erum við ekki að tala um þau sem eru með bundna vexti og bíða þess að snjóhengjan falli á þau,“ segir Helga Vala og að nú verði að koma útspil frá ríkisstjórn sem virki fyrir venjulegt fólk í landinu.

„Það eru þessi tilfærslukerfi sem virka best af því að þau gagnast mest þessu fólki sem er með þyngstu greiðslubyrðina en eru á lágum- og meðaltekjum. Þetta er farið að bitna svo rosalega á almenningi á Íslandi. Þessu venjulega fólki sem er frá mánuði til mánaðar að reyna að borga sína reikninga, borga húsnæðisskuldbindingar, sama hvort það leiguhúsnæði eða eignahúsnæði. Við finnum þetta á öllum reikningum. Matarkarfan hefur hækkað verulega,“ segir Helga Vala og að á sama tíma erfitt að bíða eftir aðgerðum frá ríkisstjórn sem sé ósammála um hvernig eigi að haga málum í efnahagsstjórninni.

Óttast niðurskurð í haust

Hún segist óttast að fjármálafrumvarpið, sem fyrsta þingmál þingvetrarins, verði niðurskurðarfrumvarp.

„Ég held að það verði kröftugt niðurskurðarfrumvarp en það er spurning hvar þau telja breiðu bökin verða. Hvort það sé í grunninnviðum eins og heilbrigðis- og félagslega kerfinu eða hvort þau finni fitulagið í því að fækka aftur ráðuneytunum sínum en það var algerlega óþörf og ómarkviss aðgerð,“ segir Helga Vala sem biðlar til ríkisstjórnarinnar að hugsa um almenning og að nota sín tæki og tól til að koma til móts við þau.

„Þau vita hvað þarf að gera en manni finnst eins og stemningin á stjórnarheimilinu sé ekki þannig að þau séu að ganga í takt þessa dagana. En við skulum vona það besta. Það borgar sig að vera bjartsýnn.“