Af Kúbu og mótmælum upp á síðkastið Gylfi Páll Hersir skrifar 4. ágúst 2021 15:00 Undanfarið hefur verið fjallað nokkuð um ástandið á Kúbu og mótmæli gegn stjórnvöldum þar í landi. Þar er margt missagt og staðreyndum snúið á haus eins og oft þegar fjallað er um þetta ágæta land og hverju byltingin hafi áorkað. Fjölmiðlar hér á landi endursegja gjarnan það sem stórblöðin hafa að segja og keppast um að leita uppi þá sem hallmæla byltingunni hvað mest með alls kyns furðusögum og fjandskap. Á tímum internetsins ætti að vera hægt að nálgast hlutina á annan hátt. Gott dæmi er mynd sem birtist t.a.m. í Morgunblaðinu líklega 11. júlí (og víðar) og er sögð vera frá mótmælum gegn stjórnvöldum á Kúbu – mynd sem hafði birst í dagblaðinu New York Times. Mótmælin voru hins vegar til stuðnings byltingunni enda má fremst á myndinni sjá Gerardo Hernández, einn af leiðtogum Varnarnefnda Byltingarinnar (CDR) og einn fimmmenninga sem dvaldi 16 ár í fangelsi í Bandaríkjunum fyrir að vara við yfirvofandi hryðjuverkaárásum á Kúbu. Bandaríkin hafa einmitt staðið fyrir ótal hryðjuverkum á hendur Kúbu allar götur frá byltingunni 1959 þegar alþýðufólk tók þar völdin og hóf að skipuleggja samfélagið í sína þágu í stað hagsmuna innlendrar ráðastéttar og bandarísku auðstéttarinnar. Þetta getur Bandaríkjastjórn engan vegin fyrirgefið og nýtir ýmsar aðferðir og fjármagn til að hefna þessa fordæmis, s.s. innrás, tilraunir um að ráða leiðtoga landsins af dögum. Efnahagsstríðið sem lamar landið hefur staðið hefur í 60 ár. Fjölmiðlar hömruðu á því í júlí að á Kúbu hefðu átt sér stað sjálfsprottin fjöldamótmæli – uppreisn gegn stjórnvöldum. Skilja mátti að nú væri einungis dagaspursmál hvenær byltingin væri öll. Þeim hefði misfarist að takast á við Covid-19 og lögregla og óþokkalýður færi um og gengi í skrokk á friðsælum mótmælendum gegn stjórnvöldum. Þetta eru miklar ýkjur en að mestu beinlínis rangt. Í litlum bæ skammt frá Havana fóru af stað mótmæli vegna skorts af ýmsu tagi sem launagosar á vegum bandarískra flugumanna hvöttu til og blönduðu sér í. Þessum atburði var mætt á fjölmörgum stöðum, þ.á.m. á hafnargötunni í Havana þaðan sem ljósmyndin er. Viðskiptabanninu var mótmælt en einnig og ekki síður afskiptum og árásarplönum Bandaríkjastjórnar gegn Kúbu. Mikilvægt er að átta sig á því að þetta gerist í kjölfar atkvæðagreiðslu á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna þar sem aðeins Bandaríkin og Ísrael greiddu atkvæði gegn því að viðskiptabanninu yrði aflétt. Miguel Díaz-Canel, forseti Kúbu fór til viðræðna við íbúana sem upphaflega höfðu mótmælt, eins og tíðkast þar í landi. Í löngu sjónvarpsviðtali í kjölfarið kvað hann stjórnvöld hafa rætt opinskátt um vandamálin sem væru alvarleg og stöfuðu einkum af viðskiptabanninu og herðingu þess. Hann benti á að meðal mótmælenda væri ýmsir „sem hafa orðið fyrir barðinu á þessum þrengingum; meðal þeirra eru byltingarsinnar sem hafa engin svör um hvað gera skuli eða láta bara í ljósi óánægju sína.“ En „fremst í flokki mótmælanna voru undirróðursmenn, hópur fólks, sem er skipulagður hluti af andbyltingarstarfsemi á snærum Bandaríkjanna“. Matarskortur í landinu hefur verið mikill, sá mesti frá tímabilinu í kjölfar hruns Sovétríkjanna, sem m.a. vegna viðskiptabannsins var aðalviðskiptaland Kúbu. Almennur samdráttur í framleiðslu og verslun í heiminum hefur haft sín áhrif og ekki hvað síst Covid-19 faraldurinn. Þetta hefur leitt til mikils vöruskorts og skömmtunar m.a. á rafmagni og öllum orkugjöfum. Meðal þess sem andstæðingar byltingarinnar gerðu var að rústa búðum þar sem einungis er hægt að versla með dollara, eyðileggja lögreglubíl og kalla eftir „mannúðlegum“ afskiptum Bandaríkjanna. Þeir settu fram slagorðið: „Við viljum bólusetningar“, ákall sem er sérstaklega móðgandi, því staðreyndin er sú að Kúba er eina land Rómönsku Ameríku sem hefur þróað eigið bóluefni gegn Covid-19. Það er með 90% virkni og er nú í fullri dreifingu. Vegna viðskiptabannsins hefur verið viðvarandi skortur á sprautunálum sem Kúbu hefur verið meinað að kaupa á alþjóðlegum markaði. Allsherjar viðskiptabann Bandaríkjanna frá árdögum byltingarinnar hefur verið hert ótal sinnum og hefur m.a. mikil áhrif á viðskipti annarra þjóða við Kúbu. Donald Trump bætti vel í og Joseph Biden ákvað að breyta þar engu þrátt fyrir vonir margra þar um. Nú mega skip sem koma til Kúbu ekki lengur leggja að í bandarískum höfnum eina 6 mánuði á eftir sem þýðir auðvitað að m.a. farþegaskip koma alls ekki til Kúbu. Lyf og lækningavörur fást einungis eftir miklum krókaleiðum á háu verði eða alls ekki. Kúba neyðist til að greiða okurvexti af öllum lánum og býr við miklar hindranir í aðþjóðlegum bankaviðskiptum. Mikilvægast til að bæta ástand mála á Kúbu er að viðskiptabanninum verði aflétt og landið fái að vera í friði fyrir íhlutunum og hryðjuverkum og geti átt þokkalega eðlileg viðskipti við önnur lönd. Viðskipti heimsvaldaríkjanna og þriðja heims ríkja eru raunar aldrei á jafnréttisgrundvelli né óháð tollamúrum, en það er önnur saga. Þetta er sú krafa sem íslensk stjórnvöld ættu að setja fram og ætti að vera meginkrafan þar sem fjallað er um ástand mála á Kúbu. Höfundur situr í stjórn VÍK (Vináttufélagi Íslands og Kúbu)og hefur margsinnis sótt Kúbu heim. Hann er líka áhugasamur um það sem er á seyði í heiminum. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Gylfi Páll Hersir Kúba Mest lesið Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun Hve lengi tekur sjórinn við? Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Hliðarveruleiki hræðsluáróðurs og „pólitískur forarpyttur“ Þórður Snær Júlíusson Skoðun Fyrir hverja er Sjúkratryggingar Íslands? Hrefna Sif Jónsdóttir Skoðun Líffræðilega ómögulegt Björn Ólafsson Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal Skoðun Að bregðast ungu fólki í viðkvæmri stöðu Ingibjörg Isaksen Skoðun Minn gamli góði flokkur Hólmgeir Baldursson Skoðun Vindmyllufyrirtæki í áskrift hjá íslenskum almenningi Linda Jónsdóttir Skoðun Nauðsynlegar breytingar á Menntasjóði námsmanna Ragna Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Rúmir 30 milljarðar í fangelsi Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Sérstök staða orkusveitarfélaga! Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Miklar endurbætur á lánum menntasjóðs námsmanna Elín Íris Fanndal skrifar Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal skrifar Skoðun Er almenningur rusl? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Líffræðilega ómögulegt Björn Ólafsson skrifar Skoðun Veiðigjaldið stendur undir kostnaði Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Minn gamli góði flokkur Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Hve lengi tekur sjórinn við? Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Orkan okkar, börnin og barnabörnin Jóna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Að fjárfesta í sjálfbærri verðmætasköpun Ingibjörg Ösp Stefánsdóttir skrifar Skoðun Að bregðast ungu fólki í viðkvæmri stöðu Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Hliðarveruleiki hræðsluáróðurs og „pólitískur forarpyttur“ Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Fyrir hverja er Sjúkratryggingar Íslands? Hrefna Sif Jónsdóttir skrifar Skoðun Nauðsynlegar breytingar á Menntasjóði námsmanna Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Er sjálfbærni bara fyrir raungreinafólk? Saga Helgason skrifar Skoðun Börn í skjóli Kvennaathvarfsins Auður Magnúsdóttir skrifar Skoðun Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Nýr vettvangur samskipta? Guðrún Hrefna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Nokkur atriði sem almennum borgara finnst að helst megi ekki ræða – eða mjög sjaldan Hjalti Þórðarson skrifar Skoðun Vilja Ísland í sambandsríki Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Blikkandi viðvörunarljós Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun „Evrópa er í hnignun“ – Er það samt? Lítum aðeins á söguna Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Vindmyllufyrirtæki í áskrift hjá íslenskum almenningi Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Metnaðarfull markmið og stórir sigrar Halla Helgadóttir skrifar Skoðun Hvers virði er vara ef hún er ekki seld? Jón Jósafat Björnsson skrifar Skoðun Aulatal um að Evrópa sé veik og getulaus Ole Anton Bieltvedt skrifar Skoðun Ár vondra vinnubragða í Stúdentaráði HÍ Katla Ólafsdóttir,Mathias Bragi Ölvisson skrifar Sjá meira
Undanfarið hefur verið fjallað nokkuð um ástandið á Kúbu og mótmæli gegn stjórnvöldum þar í landi. Þar er margt missagt og staðreyndum snúið á haus eins og oft þegar fjallað er um þetta ágæta land og hverju byltingin hafi áorkað. Fjölmiðlar hér á landi endursegja gjarnan það sem stórblöðin hafa að segja og keppast um að leita uppi þá sem hallmæla byltingunni hvað mest með alls kyns furðusögum og fjandskap. Á tímum internetsins ætti að vera hægt að nálgast hlutina á annan hátt. Gott dæmi er mynd sem birtist t.a.m. í Morgunblaðinu líklega 11. júlí (og víðar) og er sögð vera frá mótmælum gegn stjórnvöldum á Kúbu – mynd sem hafði birst í dagblaðinu New York Times. Mótmælin voru hins vegar til stuðnings byltingunni enda má fremst á myndinni sjá Gerardo Hernández, einn af leiðtogum Varnarnefnda Byltingarinnar (CDR) og einn fimmmenninga sem dvaldi 16 ár í fangelsi í Bandaríkjunum fyrir að vara við yfirvofandi hryðjuverkaárásum á Kúbu. Bandaríkin hafa einmitt staðið fyrir ótal hryðjuverkum á hendur Kúbu allar götur frá byltingunni 1959 þegar alþýðufólk tók þar völdin og hóf að skipuleggja samfélagið í sína þágu í stað hagsmuna innlendrar ráðastéttar og bandarísku auðstéttarinnar. Þetta getur Bandaríkjastjórn engan vegin fyrirgefið og nýtir ýmsar aðferðir og fjármagn til að hefna þessa fordæmis, s.s. innrás, tilraunir um að ráða leiðtoga landsins af dögum. Efnahagsstríðið sem lamar landið hefur staðið hefur í 60 ár. Fjölmiðlar hömruðu á því í júlí að á Kúbu hefðu átt sér stað sjálfsprottin fjöldamótmæli – uppreisn gegn stjórnvöldum. Skilja mátti að nú væri einungis dagaspursmál hvenær byltingin væri öll. Þeim hefði misfarist að takast á við Covid-19 og lögregla og óþokkalýður færi um og gengi í skrokk á friðsælum mótmælendum gegn stjórnvöldum. Þetta eru miklar ýkjur en að mestu beinlínis rangt. Í litlum bæ skammt frá Havana fóru af stað mótmæli vegna skorts af ýmsu tagi sem launagosar á vegum bandarískra flugumanna hvöttu til og blönduðu sér í. Þessum atburði var mætt á fjölmörgum stöðum, þ.á.m. á hafnargötunni í Havana þaðan sem ljósmyndin er. Viðskiptabanninu var mótmælt en einnig og ekki síður afskiptum og árásarplönum Bandaríkjastjórnar gegn Kúbu. Mikilvægt er að átta sig á því að þetta gerist í kjölfar atkvæðagreiðslu á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna þar sem aðeins Bandaríkin og Ísrael greiddu atkvæði gegn því að viðskiptabanninu yrði aflétt. Miguel Díaz-Canel, forseti Kúbu fór til viðræðna við íbúana sem upphaflega höfðu mótmælt, eins og tíðkast þar í landi. Í löngu sjónvarpsviðtali í kjölfarið kvað hann stjórnvöld hafa rætt opinskátt um vandamálin sem væru alvarleg og stöfuðu einkum af viðskiptabanninu og herðingu þess. Hann benti á að meðal mótmælenda væri ýmsir „sem hafa orðið fyrir barðinu á þessum þrengingum; meðal þeirra eru byltingarsinnar sem hafa engin svör um hvað gera skuli eða láta bara í ljósi óánægju sína.“ En „fremst í flokki mótmælanna voru undirróðursmenn, hópur fólks, sem er skipulagður hluti af andbyltingarstarfsemi á snærum Bandaríkjanna“. Matarskortur í landinu hefur verið mikill, sá mesti frá tímabilinu í kjölfar hruns Sovétríkjanna, sem m.a. vegna viðskiptabannsins var aðalviðskiptaland Kúbu. Almennur samdráttur í framleiðslu og verslun í heiminum hefur haft sín áhrif og ekki hvað síst Covid-19 faraldurinn. Þetta hefur leitt til mikils vöruskorts og skömmtunar m.a. á rafmagni og öllum orkugjöfum. Meðal þess sem andstæðingar byltingarinnar gerðu var að rústa búðum þar sem einungis er hægt að versla með dollara, eyðileggja lögreglubíl og kalla eftir „mannúðlegum“ afskiptum Bandaríkjanna. Þeir settu fram slagorðið: „Við viljum bólusetningar“, ákall sem er sérstaklega móðgandi, því staðreyndin er sú að Kúba er eina land Rómönsku Ameríku sem hefur þróað eigið bóluefni gegn Covid-19. Það er með 90% virkni og er nú í fullri dreifingu. Vegna viðskiptabannsins hefur verið viðvarandi skortur á sprautunálum sem Kúbu hefur verið meinað að kaupa á alþjóðlegum markaði. Allsherjar viðskiptabann Bandaríkjanna frá árdögum byltingarinnar hefur verið hert ótal sinnum og hefur m.a. mikil áhrif á viðskipti annarra þjóða við Kúbu. Donald Trump bætti vel í og Joseph Biden ákvað að breyta þar engu þrátt fyrir vonir margra þar um. Nú mega skip sem koma til Kúbu ekki lengur leggja að í bandarískum höfnum eina 6 mánuði á eftir sem þýðir auðvitað að m.a. farþegaskip koma alls ekki til Kúbu. Lyf og lækningavörur fást einungis eftir miklum krókaleiðum á háu verði eða alls ekki. Kúba neyðist til að greiða okurvexti af öllum lánum og býr við miklar hindranir í aðþjóðlegum bankaviðskiptum. Mikilvægast til að bæta ástand mála á Kúbu er að viðskiptabanninum verði aflétt og landið fái að vera í friði fyrir íhlutunum og hryðjuverkum og geti átt þokkalega eðlileg viðskipti við önnur lönd. Viðskipti heimsvaldaríkjanna og þriðja heims ríkja eru raunar aldrei á jafnréttisgrundvelli né óháð tollamúrum, en það er önnur saga. Þetta er sú krafa sem íslensk stjórnvöld ættu að setja fram og ætti að vera meginkrafan þar sem fjallað er um ástand mála á Kúbu. Höfundur situr í stjórn VÍK (Vináttufélagi Íslands og Kúbu)og hefur margsinnis sótt Kúbu heim. Hann er líka áhugasamur um það sem er á seyði í heiminum.
Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun
Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal Skoðun
Skoðun Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal skrifar
Skoðun Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal skrifar
Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Nokkur atriði sem almennum borgara finnst að helst megi ekki ræða – eða mjög sjaldan Hjalti Þórðarson skrifar
Drögum úr fordómum í garð Breiðholts Alex Vor Ólafs,Jörundur Þór Hákonarson,Theodóra Líf Reykdal Skoðun
Þekkir þú áhrifavaldana í lífi barnsins þíns? Daðey Albertsdóttir,Silja Björk Egilsdóttir,Skúli Bragi Geirdal Skoðun