Milljarður á ári auka­lega til að ná hertum lofts­lags­mark­miðum

Mánuður er nú liðinn frá því að forsætisráðherra greindi frá því að íslensk stjórnvöld hefðu uppfært markmið sín um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda sem þeim bar að gera samkvæmt Parísarsamkomulaginu. Stefnan var sett á 55% samdrátt í losun miðað við árið 1990 í samfloti við Evrópusambandið og Noreg. Líklega yrði framlag Íslands í því markmiði lægra í prósentum talið.

Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar til ársins 2026 sem var kynnt í gær er stefnt á að auka framlög til loftslagsmála um einn milljarð á ári frá árinu 2022. Ríkisstjórnin segir að ráðgert sé að þrettán milljarðar renni til málaflokksins á næsta ári og að aldrei hafi verið gert eins vel við hann áður.

Kosið verður til Alþingis í haust og mun því ný ríkisstjórn leggja fram frumvarp til fjárlaga næsta árs. Í skoðanakönnunum að undanförnu hefur rúmlega helmingur svarenda sagst fylgjandi ríkisstjórninni en innan við helmingur styður samanlagt stjórnarflokkana hvern í sínu lagi.

Græn endurreisn eftir faraldurinn

Aðgerðirnar sem ríkisstjórnin vill ráðast í með aukinni fjárveitingu segir hún koma til viðbótar fyrri aðgerðum eða að þær séu nánari útfærsla á þeim. Þær lúti ýmist að samdrætti í losun eða kolefnisbindingu.

Landnýting, landbúnaður og samgöngur eru helsta viðfangsefni aðgerðanna sem ríkisstjórnin segir að séu settar fram í fjórum meginliðum:

1. Náttúrumiðaðar lausnir í loftslagsmálum Efling þess starfs sem þegar er unnið að í landgræðslu og skógrækt, vernd og endurheimt votlendis, m.a. í samstarfi við bændur og aðra landeigendur.
2. Loftslagsaðgerðir í landbúnaði Loftslagsaðgerðum í landbúnaði í aðgerðaáætlun í loftslagsmálum verður hraðað og þær auknar í samstarfi við bændur, einkum aðgerð E1 um loftslagsvænni landbúnað í því skyni að fjölga verulega bændum sem taka þátt í loftslagstengdum verkefnum.
3. Aukinn stuðningur við orkuskipti Orkuskiptum í samgöngum á landi, hafi og í lofti verður hraðað. Í samgöngum á landi verður lögð áhersla á orkuskipti á sviði ferðaþjónustu og þungaflutninga. Styðja þarf við innlenda framleiðslu endurnýjanlegs eldsneytis til að mæta þörfum. Áframhaldandi stuðningur verður við orkuskipti í haftengdri starfsemi með bættum innviðum og nýrri tækni.
4. Efling umhverfisvænni almenningssamgangna og betri innviðir fyrir virka ferðamáta Áhersla verður lögð á að efla vistvænar almenningssamgöngur með fjölgun umhverfisvænni ferðavagna og að bæta innviði fyrir virka ferðamáta, m.a. með uppsetningu hleðslustöðva.

Aðgerðirnar verða unnar í samstarfi stjórnvalda og atvinnulífs og eru settar fram sem hluti af grænni endurreisn eftir kórónuveirufaraldurinn, að því er segir í tilkynningu frá stjórnarráðinu. Áherslan er á að forgangsraða verkefnum sem stuðla að mestum samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda. Þá verði auknum hluta framlaga til þróunarsamvinnu veitt til loftslagstengdra verkefna.

Uppfært 14:45 Í upphaflegri útgáfu fréttarinnar sagði að fjármálaáætlunin næði til ársins 2031. Hún er fyrir árin 2022-2026.