Umræðan
![](https://www.visir.is/i/985849C6F6D72039DF874DE80199E7515C3F86D5E325A1E1732F6431C0324657_80x80.jpg)
Skál í sýndar-kampavíni
Titill greinarinnar kann að hljóma furðulega, en staðreyndin er þó sú að í nánustu framtíð verður hægt að nálgast kampavín og aðrar vörur og þjónustu í sýndarveruleika. Kampavínsframleiðandinn Moët Hennessy er langt í frá eina fyrirtækið til að skrá vörumerki sín til notkunar í sýndarveruleika. Fjöldi heimsþekktra vörumerkja hafa á undanförnum misserum farið sömu leið, til dæmis Nike, Disney, Gucci, Louis Vuitton, KFC og Hyundai.
![](https://www.visir.is/i/186E0DC271746F180EE3CD45FEAD18940DD8645A3ADDDCDE2FE90FF27717B45C_80x80.jpg)
Hvert fór allur seljanleikinn?
Það hefur alltaf verið skylda seðlabanka að vera lánveitandi til þrautavara. En að hafa opnar lánalínur á stórum skala árum saman er allt annað mál. Okkar niðurstöður benda til þess að mjög erfitt verði að snúa við þeirri magnbundnu íhlutun sem hefur átt sér stað á undanförnum árum. Ekki síst vegna þess að minni efnahagsreikningur seðlabanka gerir hagkerfi viðkvæmari fyrir áföllum.
![](https://www.visir.is/i/9C077B592052E5FE8F286BA687267EEA2BBDF3920C818B81B7F4536A46C87DDC_80x80.jpg)
Er allt vænt grænt?
Það er mikið sótt að hugmyndafræði ESG um þessar mundir og hún gagnrýnd með ýmsum hætti. Það sem veitir gagnrýnendum byr undir báða vængi er meðal annars stríð í Úkraínu og áhrif þess á orkuöryggi og matvælaverð sem og yfirvofandi alþjóðlega efnahagslægð. Undir þeim kringumstæðum er eðlilegt að staldra við og endurhugsa málin.
![](https://www.visir.is/i/942D4B39AD9F5056F8A4A7D45448470476BF5DB08E2E22C3A78C73EEB648F388_80x80.jpg)
Húsnæðisverð lækkar
Þrátt fyrir að steypan sé uppáhalds fjárfesting Íslendinga getur íbúðaverð lækkað líkt og annað eignaverð og það er einmitt það sem er framundan.
![](https://www.visir.is/i/228A8FF3D2D5A5533E7D8DC62F767B7CF575B1A66265CFD0ACAD239653FC7A9B_80x80.jpg)
Fjölmiðlafrelsi og miðlun innherjaupplýsinga
Blaðamönnum er heimilt að veita heimildarmönnum sínum innherjaupplýsingar að því marki sem slík upplýsingagjöf telst nauðsynleg í þágu starfs þeirra. Þetta er niðurstaða dómstóls Evrópusambandsins í nýlegu máli franska fjármálaeftirlitsins gegn viðskiptablaðamanni á breska fjölmiðlinum Daily Mail.
![](https://www.visir.is/i/B78DC8FB5E351E04D1CA486F86A62F8AA2583BA52762235431E618B9F0238784_80x80.jpg)
Sjálfsvígsheimsvaldastefna Kremlar
Eins fráleit og hún var, þá var ekkert sem kom á óvart í ræðunni sem Pútín hélt í tilefni innlimunar úkraínsku landsvæðanna. Á undanförnum vikum hefur Rússland orðið fyrir hverju öðru, hernaðarlegu áfallinu í norðaustur Úkraínu. Að sýna veikleika er óhugsandi í huga Pútín og þar af leiðandi bætir hann upp dapurt gengi á vígvellinum með sífellt meira ógnandi málflutningi.
![](https://www.visir.is/i/500A049CFFECBCBA820F30DFD4DE195C0EC7105997FA7FC762CDF1BCD043275E_80x80.jpg)
Áttföldun á fjórum árum
Fyrirtæki og stjórnendur hafa mikinn hag af því að gefa sér ráðrúm til að finna sín Tempo verkefni. Ég er sannfærður um að margs konar þekking verður til í fyrirtækjum sem getur nýst langt umfram fyrirtækið sjálft. Tempo varð til í kringum vandamál sem starfsfólk Nýherja stóð frammi fyrir.
![](https://www.visir.is/i/0D76FCA34EDC269A66CD4B3B48D3D013A58F94405E935E688A47EA1C30EC0F4F_80x80.jpg)
Verðbólguskuldakreppa er hafin
Á meðan margir greinendur eru sammála um að komandi kreppa verði stutt og ekki of djúp hef ég varað við slíkum væntingum og bent á hættuna á langvarandi verðbólguskuldakreppu. Sá titringur sem við höfum séð á fjármálamörkuðum, meðal annar bæði skuldabréfa- og lánamörkuðum, hefur stutt þá trú mína að aðgerðir seðlabanka heimsins gegn verðbólgu munu orsaka hrun á bæði fjármálamörkuðum og heimshagkerfinu í heild.
![](https://www.visir.is/i/2CF93170F5874B7AEDEA66C6B15666B8ED89938750C92911BD9992CC6E02262E_80x80.jpg)
Helstu hætturnar fyrir Seðlabanka Bandaríkjanna og Kína
Seðlabanki Bandaríkjanna hefur nú hækkað vexti um 75 punkta þrjú skipti í röð. Eins og við mátti búast heyrast kröftug mótmæli frá álitsgjöfum og stjórnmálamönnum, varandi við yfirskotum við vaxtahækkanir. Ég er ósammála. Það er löngu orðið tímabært fyrir Seðlabanka Bandaríkjanna að byrja á að grafa sig upp úr þeirri dýpstu holu sem hann hefur nokkurn tíma komið sér í.
![](https://www.visir.is/i/618222BF8EAD42D6E520DBD8F3495899AB95DE301B39F9E0308A2CF0DCC868D5_80x80.jpg)
Hið opinbera klekkir á einkaaðilum
Hið opinbera fer t.a.m. gegn skýrum markmiðum laganna með því að skipta innkaupum upp í sjálfstæða samninga og gera viðvarandi eða endurnýjanlega samninga þannig að erfitt verður að átta sig á samanlögðu virði þeirra, án þess að hafa jafnræði og hagkvæmni að leiðarljósi. Og hagsmunaárekstrar geta verið til staðar sem raska jafnvægi bjóðenda.
![](https://www.visir.is/i/7FC9F161D28A05D8D722998FE12D604D378F52CD6A983892412E62F3D2F264E0_80x80.jpg)
Fimm aumir ráðherrastólar
Sú ríkisstjórn sem nú er við völd hefur fyrst og fremst verið eyðslustjórn frá því hún var mynduð árið 2017 og nú virðist hún ætla að falla á stóra prófi ríkisfjármálanna.
![](https://www.visir.is/i/D4F87C0A0CB42FBBFB6C76E5FA5572AF3CFD40EA5E1F2365C6D83E77A5A882ED_80x80.jpg)
Tilfinninganefndirnar
Það skiptir máli að nú þegar við tökum fagnandi á móti erlendum vísitölusjóðum liggi fyrir einhver afstaða til tilnefningarnefnda. Þó vísitölusjóðir hafi ekki mikla skoðun, hafa þeir skoðun á stjórnarháttum.
![](https://www.visir.is/i/1F3BF5479EAAF550761326CA34146C5E3E3E436355418B82C9A6538DA124AD18_80x80.jpg)
Vetur nálgast og Pútín er að mistakast
Þar sem Pútín hefur misst alla raunverulega möguleika á að vinna hernaðarsigur, hefur hann nú gripið til þess að stöðva orkusölu til Evrópu í þeirri von að harður vetur á meginlandi Evrópu muni draga úr stuðningi við Úkraínu. Sú aðgerð felur í sér annan dómgreindarbrest ráðamanna í Kreml.
![](https://www.visir.is/i/871D8F8122C246A2FEA08A9BC61A23D81FF594ECA27C6BD01DFF4063817C74A7_80x80.jpg)
Mismunandi leiðir inn á markaðinn II
Að fá inn akkeris- og/eða kjölfestufjárfesta gerir fyrirtækjum kleift að handvelja tiltekna aðila inn í hluthafahópinn, aðila sem koma ekki einungis með fjármagn heldur verðmæta þekkingu og reynslu að borðinu.
![](https://www.visir.is/i/45B7F9E096B66A26F00B6E5C2149E33FA217708C99A01765A631F7978E7BEF85_80x80.jpg)
Verndari virkrar samkeppni
Verðbólgan getur ýtt undir frekari samþjöppun og skaðað samkeppnismarkaðinn til lengri tíma litið. Þess vegna er mikilvægt að bæta ekki á vandann með samkeppnishindrunum og öðrum aðgerðum sem grafa undan samkeppni. Þessi ríkisstjórn hefur hins vegar sýnt að hún er enginn verndari virkrar samkeppni. Miklu heldur á fákeppnin þar skjól.
![](https://www.visir.is/i/3FB8A934A4AD663687E15997005DDD26A0FF307A79DFFE7CC9F3929C9D6DE9F4_80x80.jpg)
Annar gjaldmiðill leysir ekki vandann á húsnæðismarkaði
Ef Ísland tæki upp evruna sem lögeyri eru vissulega góðar líkur á því að vaxtastig myndi eitthvað lækka hér á landi til lengri tíma. Það þýðir þó ekki að það verði eitthvað ódýrara fyrir venjulegt fólk að koma sér þaki yfir höfuðið.
![](https://www.visir.is/i/6F26B2DA16A5CB5BBA29D5D6478DBEE19B4E5BD03604D4C6FEB6CF56E384BAC0_80x80.jpg)
Ríkisstjórn Íslands leggst gegn hröðum orkuskiptum – eða hvað?
Ísland hefur skrifað undir alþjóðlegar skuldbindingar um 29% samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda árið 2030 miðað við losun ársins 2005. Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er sett fram enn metnaðarfyllra landsmarkmið um 55% samdrátt. Það þýðir að draga þarf úr losun um 1,3 milljónir tonna koltvísýringsígilda (CO2í) á næstu 8 árum. Að auki hefur kolefnishlutleysi árið 2040 verið lögfest.
![](https://www.visir.is/i/835502F37F19A48F75ABBB8CDB5B9DC6B308AD113E2DF8CE2EC0AB4BCB9B462C_80x80.jpg)
Heimsfaraldur ESG
Hugmyndin um ábyrgar fjárfestingar hefur farið um Vesturlönd eins og eldur í sinu. Á milli áranna 2005 og 2018 kom hugtakið ESG fram í brotabroti af uppgjörstilkynningum skráðra fyrirtækja samkvæmt greiningu eignarstýringarfélagsins Pimco. Þremur árum síðar var hlutfallið komið í tuttugu prósent.
![](https://www.visir.is/i/871D8F8122C246A2FEA08A9BC61A23D81FF594ECA27C6BD01DFF4063817C74A7_80x80.jpg)
Mismunandi leiðir inn á markaðinn I
Skráð félög eru meira áberandi í allri umræðu og komast á kortið hjá stærri hópi fjárfesta. En eins og með seljanleika er hægt að gera ýmislegt til að nýta aukinn sýnileika til fulls. Það er ekki nóg að hafa gjallarhorn, það þarf líka að hafa góða sögu að segja.
![](https://www.visir.is/i/835502F37F19A48F75ABBB8CDB5B9DC6B308AD113E2DF8CE2EC0AB4BCB9B462C_80x80.jpg)
Borgin sýpur seyðið af lausatökum
Reykjavíkurborg var í fararbroddi sveitarfélaga þegar kom að því að skapa störf í heimsfaraldrinum. Á milli áranna 2019 og 2021 fjölgaði stöðugildum hjá borginni um tæplega eitt þúsund að meðaltali – hlutfallsleg aukning var um 13,5 prósent – sem var mun meiri fjölgun en greina mátti í rekstri annarra sveitarfélaga.
![](https://www.visir.is/i/F64FCFA19DD4E40D7AD4FAEFB0C84CB259896185F164C8F8E13EAFA2BAA7DA4A_80x80.jpg)
Verðbólgan verður ekki sigruð fyrr en allir róa í sömu átt
Á meðan útlit er fyrir kreppuverðbólgu í mörgum öðrum löndum, tímabil hárrar verðbólgu og efnahagssamdráttar, eru hagvaxtarhorfur hér á landi með besta móti. Í krafti mikils óskuldsetts gjaldeyrisforða, sjálfstæðrar peningastefnu og sjálfbærrar endurnýjanlegar grænnar orku – á tímum þegar mörg önnur Evrópuríki glíma við meiriháttar orkukreppu – höfum við allar forsendur til að vinna smám saman bug á verðbólgunni. Það gerist samt aðeins ef allir armar hagstjórnarinnar róa í sömu átt.
![](https://www.visir.is/i/E5EE806A9F994F87C975A5C135C33B45E91645420D8DFCFE03BDB36C358F47C1_80x80.jpg)
Svona gera menn ekki
Launþegum er að lögum skylt að verja stórum hluta tekna sinna til öflunar lífeyrisréttinda. Um þau réttindi verður að ríkja traust, og tryggt verður að vera að þeim verði ekki breytt afturvirkt með geðþóttaákvörðunum frá því sem sjóðfélögum var kynnt er iðgjald var greitt.
![](https://www.visir.is/i/F64FCFA19DD4E40D7AD4FAEFB0C84CB259896185F164C8F8E13EAFA2BAA7DA4A_80x80.jpg)
Stærsta innviðasala Íslandssögunnar hangir á bláþræði
Kaupin á Mílu eru um margt prófsteinn á það hvort erlendir langtímafjárfestar megi – hafi þeir á annað borð áhuga á með hliðsjón af flækjustiginu sem því oft fylgir – eiga í alvöru viðskiptum hér á landi þar sem ekki er verið að tjalda til einnar nætur, heldur áratuga, líkt og er ætlun Ardian. Þessa dagana erum við fá að svarið við þeirri spurningu.
![](https://www.visir.is/i/835502F37F19A48F75ABBB8CDB5B9DC6B308AD113E2DF8CE2EC0AB4BCB9B462C_80x80.jpg)
Uppgjör á faraldri og sóttvörnum
Samfélagið var fljótt að snúa sér að öðru þegar öllum opinberum sóttvarnaaðgerðum var aflétt í febrúar. Í tvö lýjandi ár hafði faraldurinn heljartak á umræðunni og þjóðfélagið var undirorpið ákvörðunum embættismanna sem höfðu skyndilega fengið vald til að segja af eða á. En þrátt fyrir að veiran sjálf sé horfin úr sviðsljósinu væru mikil mistök að láta eins og ekkert hafi í skorist. Þegar horfur eru á því að uppsafnaður halli ríkissjóðs fram til ársins 2027 muni nema þúsund milljörðum króna verður ekki komist hjá uppgjöri á sóttvarnaaðgerðum.
![](https://www.visir.is/i/32617B5A11E0E2F975F4339D10C6C22C66C3287D7428FDFB83AF6C81EBD65D17_80x80.jpg)
Skýrari skattalög
Hvergi kemur nú fram í einkennisorðum Skattsins að leggja eigi skatta á með réttum hætti eða lögum samkvæmt. Þess í stað er nefnt að stofnunin sé „framsækin“? Og hvernig fer stofnunin að því að stuðla að jafnræði og virkri samkeppni? Það getur varla verið á verksviði Skattsins enda heyra þessi verkefni undir allt aðra aðila. Og í hverju felast orðin um vernd samfélagsins? Þetta er allt frekar torskilið.
![](https://www.visir.is/i/8DE0E6D1C0380482793A1D1692841924BA253A3CC93F8ABD9E165F1EA5D75221_80x80.jpg)
Verðlagning Vísis við samruna inn í Síldarvinnslunna
Forsvarsmenn Vísis og Síldarvinnslunnar virðast hafa náð lendingu um verð sem tekur bæði tillit til rekstrarvirðis fyrirtækisins, sem er töluvert lægra en upplausnarvirði aflaheimilda Vísis, og verðmætis aflaheimilda. Ef til vill er hér komin uppskrift að verðlagningu óskráðra sjávarútvegsfyrirtækja í þeirri samrunahrinu sem þarf að eiga sér stað á næstu árum.
![](https://www.visir.is/i/500A049CFFECBCBA820F30DFD4DE195C0EC7105997FA7FC762CDF1BCD043275E_80x80.jpg)
Hlauptu hratt í rétta átt
Ef þú veist ekki hvert þú ert að fara þá skiptir ekki máli hvaða leið þú velur. Þá skiptir heldur ekki máli hversu hratt þú ferð.
![](https://www.visir.is/i/520072E915DC2FEBFBE0DEF77D31D79E82FD1B657D71EE8FC46A84E7269C156E_80x80.jpg)
Verðhækkanir keppinauta og samkeppnislög
Hegðun keppinauta leiðir ein og sér ekki til þess að samstilltar aðgerðir hafi verið viðhafðar í skilningi samkeppnislaga. Það er því ekkert því til fyrirstöðu að fyrirtæki á fákeppnismörkuðum aðlagi sig með skynsamlegum hætti að háttsemi keppinauta sinna, hvort sem slík háttsemi lýtur að verðhækkunum, verðlækkunum eða annars konar verðákvörðunum.
![](https://www.visir.is/i/EABA73C3107AC901CB30AF3164D45B4868AB306C020879389689AE3FC1E4A91C_80x80.jpg)
Hætta á grænþvotti víða í fjárfestingarkeðjunni
Húsleitin hjá þýska eignastýringarfyrirtækinu DWS kemur í kjölfar þess að eftirlitsaðilar hafa verið að beina sjónum sínum að hættunni á grænþvotti í fjármálageiranum. Áhugi fjárfesta á því að beina fjármagni sínu í farveg sem byggir á sjálfbærniþáttum hefur vaxið gríðarlega á síðustu misserum og er geirinn nú metinn á um 40 billjónir Bandaríkjadala.
![](https://www.visir.is/i/22A4BEA35CEE101D159F95867674E81C32AD810CF8FFE6B5AC5FD549CC5346A5_80x80.jpg)
Næstu tvö ár ráða úrslitum
Þegar litið er yfir sviðið, á þau óveðurský sem nú hrannast upp víðast hvar í hagkerfum heimsins er ljóst að hagstjórn á komandi tveimur árum eða svo getur ráðið miklu um áframhaldandi lífskjarasókn íslensks almennings næsta áratuginn. Fjármálastjórnin og peningamálastjórnin verða að ganga í takt.