Það er alltaf til byssa. Vertu blómið! Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 10. júlí 2026 06:45 Það eru háð fjölmörg stríð út um allan heim, þau bitna verst á börnum, eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð, á hverjum degi deyja að meðaltali um 17 börn í stríðsátökum á heimsvísu, þetta eru skelfilegar tölur, en við megum ekki líta undan, hvað ef þetta væru okkar börn! Myndum við vilja að heimurinn liti undan? Hugsið ykkur allan fjöldann! Komum saman og mótmælum stríðsátökum í heiminum, komum af stað friðaröldu um allan heim, ef við erum nógu mörg verða þeir að hlusta, það er ekki eftir neinu að bíða, börnin geta ekki beðið endalaust, þau eiga ekki að þurfa að bíða. Hvernig eiga þau að skilja í framtíðinni hvers vegna enginn stóð upp og hjálpaði þeim? Gerum eins og Blómabörnin fyrir framan Pentagon 21. október 1967 þar sem þau stóðu óhrædd fyrir framan alvopnaða hermenn og settu blóm í byssuhlaupin til að mótmæla stríðinu í Víetnam. „There is always a gun. Be the flower.“ Það er alltaf til byssa. Vertu blómið. Vopnakapphlaup Nú er haldinn NATO-fundur og strax berast fréttir af milljarða dollara samningum um hergagnaframleiðslu, enda stór og flottur sýningarsalur sem hernaðariðnaðurinn fékk til að sýna allt það nýjasta í drápstólum, hann sást í fréttum RÚV 7. júlí. Ekki sá ég sal með friðarsinnum eða umhverfissinnum, þeir mótmæltu kannski úti og í hæfilegri fjarlægð til að skemma ekki „GLEÐINA“ Það var engin talsmaður þeirra í frétt RÚV. Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur, þjóðir eyða meira í kjarnorkuvopn, eyða mörgum milljörðum í stríðstól til að drepa, til að eyðileggja, nú þegar eru til vopn til að eyðileggja jörðina mörgum sinnum og drepa hvert og eitt okkar, oft á margs konar hryllilegan hátt. Samt þarf meira af orrustuvélum, sprengjum, drónum og öllum hinum stríðstólunum sem fundin hafa verið upp með gróðasjónarmið að leiðarljósi, það má græða á vopnaframleiðslu, hernaðariðnaðurinn veltir stjarnfræðilegum upphæðum. Sjáið þið þörfina fyrir þetta? Ekki geri ég það. Fleiri vopn búa ekki til frið og öryggi. Mannúðaraðstoð skorin niður. Á sama tíma er verið að skera verulega niður fjármuni til mannúðaraðstoðar, Sameinuðu þjóðirnar neyðast til að draga verulega saman neyðaraðstoð, Alþjóðaheilbrigðisstofnunin verður að segja upp starfsfólki og hætta verkefnum og framlög til alþjóðlegrar þróunaraðstoðar hafa minnkað. Þrátt fyrir að 400 milljónir barna búi við fátækt og skort - geti ekki sinnt grunnþörfum - og á hverri klukkustund fæðast 35 börn í heiminum sem flóttamenn. Fæst þessara barna fá menntun, það er líka verið að taka af þeim framtíðina. Þetta eru afleiðingar stríða sem háð eru með vopnum sem sumum finnst peningunum betur varið í að kaupa. Hér er eitthvað mikið að. Aðrar alvarlegar afleiðingar hernaðarbröltsins. Öll þessi framleiðsla á hergögnum er mengandi, flest af þessu er einnota, kannski sem betur fer fyrir okkur en ekki jörðina, kolefnisspor hernaðar er stórt og gengur hratt á takmarkaðar auðlindir jarðar. Ekki bara framleiðslan heldur allt sem banvæn vopnin skemma bæði beint og óbeint: Sjúkrahúsin, skólarnir, íbúðarhúsnæðið sem ekki er byggt þegar vígtólin eru sett í forgang; öll matvælaframleiðslan sem misferst eða liggur niðri sem veldur hungri hjá ótölulegum fjölda jarðarbúa. Skemmdir á orkumannvirkjum og olíuhreinsistöðvum eru annað og meira en skemmdir á mannvirkjum, þykkur svartur baneitraður reykurinn segir sitt um mengunina. Jafnvel kjarnorkuver eru í hættu svo ofan á það kemur öll mengunin sem stríðstólin valda með bruna á eldsneyti, þau eru ekki keyrð á rafmagni. Hvar eru umhverfissinnarnir núna? Af hverju er enginn að mótmæla þessu? Á sama tíma er verið að segja upp loftslagssamningum og skera niður í fjárlögum framlög til umhverfismála og rannsókna. Það þarf að spara þar líka því það þarf meiri pening fyrir nýjum og öflugri vopnum. Saga til að læra af Það hafa verið háð mörg hryllileg stríð og margt ljótt hefur átt sér stað. Bandaríski herinn notaði yfir 400 þúsund tonn af napalmi í Víetnamstríðinu. Fyrri og seinni heimsstyrjaldirnar, Helförin! Bandaríkin vörpuðu fyrstu kjarnorkusprengjunni á Hiroshima 6. ágúst 1945 og annarri á Nagasaki 9. ágúst. Kóreustríðið, Kambódía, og þannig mætti lengi telja. Þarna átti sér stað hryllingur sem fæst okkar getum ímyndað okkur og langar kannski ekkert til þess. Öll þessi stríð kostuðu gríðarlegt mannfall og kölluðu hörmungar yfir fólk, já, bara venjulegt fólk eins og þig og mig. Oft afsakaði fólk sig með því að það vissi ekki af þessu og oftast var það rétt en næstum allir voru sammála um að þetta mætti aldrei gerast aftur, alltaf gott að vera vitur eftir á. En hvar er það vit núna? Við virðumst ekkert hafa lært af sögunni, í dag geisa stríð út um allan heim og núna getum við ekki afsakað okkur með því að við vitum ekkert því þetta er nánast í beinni útsendingu. Friðarveggur úr Ást og Blómum Tökum saman höndum og stoppum þetta, við getum allt ef við erum nógu mörg, börnin eiga það inni hjá okkur, þetta eru líka okkar börn, gleymum því ekki. Látum boðskapinn ganga og hrindum þessu í framkvæmd, það er ekki eftir neinu að bíða, komum saman og stöndum þétt, myndum varnarvegg, friðarvegg. Segum hátt, Svo það heyrist, Við viljum frið – Ekki í okkar nafni – Stoppið stríðsátökin! Heimildir Það má lesa um þetta á helstu fréttamiðlum og hjá Barnaheill, Save the children, Unicef, UN Women Ísland, Rauða krossinum, Amnesty og fleiri stöðum. Þar eru staðreyndir sem eru sárari en tárum tekur og þau féllu mörg tárin við leit að efni í þessa grein og hinar þrjár sem ég hef skrifað um frið.. Tölum hátt og stolt um frið. Mig langar að byggja heim með frið og umlykja með ást. Höfum við efni á þessu Stríðsbrölti?. Höfundur er í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Sjá meira
Það eru háð fjölmörg stríð út um allan heim, þau bitna verst á börnum, eitt af hverjum fimm börnum í heiminum býr við stríð, á hverjum degi deyja að meðaltali um 17 börn í stríðsátökum á heimsvísu, þetta eru skelfilegar tölur, en við megum ekki líta undan, hvað ef þetta væru okkar börn! Myndum við vilja að heimurinn liti undan? Hugsið ykkur allan fjöldann! Komum saman og mótmælum stríðsátökum í heiminum, komum af stað friðaröldu um allan heim, ef við erum nógu mörg verða þeir að hlusta, það er ekki eftir neinu að bíða, börnin geta ekki beðið endalaust, þau eiga ekki að þurfa að bíða. Hvernig eiga þau að skilja í framtíðinni hvers vegna enginn stóð upp og hjálpaði þeim? Gerum eins og Blómabörnin fyrir framan Pentagon 21. október 1967 þar sem þau stóðu óhrædd fyrir framan alvopnaða hermenn og settu blóm í byssuhlaupin til að mótmæla stríðinu í Víetnam. „There is always a gun. Be the flower.“ Það er alltaf til byssa. Vertu blómið. Vopnakapphlaup Nú er haldinn NATO-fundur og strax berast fréttir af milljarða dollara samningum um hergagnaframleiðslu, enda stór og flottur sýningarsalur sem hernaðariðnaðurinn fékk til að sýna allt það nýjasta í drápstólum, hann sást í fréttum RÚV 7. júlí. Ekki sá ég sal með friðarsinnum eða umhverfissinnum, þeir mótmæltu kannski úti og í hæfilegri fjarlægð til að skemma ekki „GLEÐINA“ Það var engin talsmaður þeirra í frétt RÚV. Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur, þjóðir eyða meira í kjarnorkuvopn, eyða mörgum milljörðum í stríðstól til að drepa, til að eyðileggja, nú þegar eru til vopn til að eyðileggja jörðina mörgum sinnum og drepa hvert og eitt okkar, oft á margs konar hryllilegan hátt. Samt þarf meira af orrustuvélum, sprengjum, drónum og öllum hinum stríðstólunum sem fundin hafa verið upp með gróðasjónarmið að leiðarljósi, það má græða á vopnaframleiðslu, hernaðariðnaðurinn veltir stjarnfræðilegum upphæðum. Sjáið þið þörfina fyrir þetta? Ekki geri ég það. Fleiri vopn búa ekki til frið og öryggi. Mannúðaraðstoð skorin niður. Á sama tíma er verið að skera verulega niður fjármuni til mannúðaraðstoðar, Sameinuðu þjóðirnar neyðast til að draga verulega saman neyðaraðstoð, Alþjóðaheilbrigðisstofnunin verður að segja upp starfsfólki og hætta verkefnum og framlög til alþjóðlegrar þróunaraðstoðar hafa minnkað. Þrátt fyrir að 400 milljónir barna búi við fátækt og skort - geti ekki sinnt grunnþörfum - og á hverri klukkustund fæðast 35 börn í heiminum sem flóttamenn. Fæst þessara barna fá menntun, það er líka verið að taka af þeim framtíðina. Þetta eru afleiðingar stríða sem háð eru með vopnum sem sumum finnst peningunum betur varið í að kaupa. Hér er eitthvað mikið að. Aðrar alvarlegar afleiðingar hernaðarbröltsins. Öll þessi framleiðsla á hergögnum er mengandi, flest af þessu er einnota, kannski sem betur fer fyrir okkur en ekki jörðina, kolefnisspor hernaðar er stórt og gengur hratt á takmarkaðar auðlindir jarðar. Ekki bara framleiðslan heldur allt sem banvæn vopnin skemma bæði beint og óbeint: Sjúkrahúsin, skólarnir, íbúðarhúsnæðið sem ekki er byggt þegar vígtólin eru sett í forgang; öll matvælaframleiðslan sem misferst eða liggur niðri sem veldur hungri hjá ótölulegum fjölda jarðarbúa. Skemmdir á orkumannvirkjum og olíuhreinsistöðvum eru annað og meira en skemmdir á mannvirkjum, þykkur svartur baneitraður reykurinn segir sitt um mengunina. Jafnvel kjarnorkuver eru í hættu svo ofan á það kemur öll mengunin sem stríðstólin valda með bruna á eldsneyti, þau eru ekki keyrð á rafmagni. Hvar eru umhverfissinnarnir núna? Af hverju er enginn að mótmæla þessu? Á sama tíma er verið að segja upp loftslagssamningum og skera niður í fjárlögum framlög til umhverfismála og rannsókna. Það þarf að spara þar líka því það þarf meiri pening fyrir nýjum og öflugri vopnum. Saga til að læra af Það hafa verið háð mörg hryllileg stríð og margt ljótt hefur átt sér stað. Bandaríski herinn notaði yfir 400 þúsund tonn af napalmi í Víetnamstríðinu. Fyrri og seinni heimsstyrjaldirnar, Helförin! Bandaríkin vörpuðu fyrstu kjarnorkusprengjunni á Hiroshima 6. ágúst 1945 og annarri á Nagasaki 9. ágúst. Kóreustríðið, Kambódía, og þannig mætti lengi telja. Þarna átti sér stað hryllingur sem fæst okkar getum ímyndað okkur og langar kannski ekkert til þess. Öll þessi stríð kostuðu gríðarlegt mannfall og kölluðu hörmungar yfir fólk, já, bara venjulegt fólk eins og þig og mig. Oft afsakaði fólk sig með því að það vissi ekki af þessu og oftast var það rétt en næstum allir voru sammála um að þetta mætti aldrei gerast aftur, alltaf gott að vera vitur eftir á. En hvar er það vit núna? Við virðumst ekkert hafa lært af sögunni, í dag geisa stríð út um allan heim og núna getum við ekki afsakað okkur með því að við vitum ekkert því þetta er nánast í beinni útsendingu. Friðarveggur úr Ást og Blómum Tökum saman höndum og stoppum þetta, við getum allt ef við erum nógu mörg, börnin eiga það inni hjá okkur, þetta eru líka okkar börn, gleymum því ekki. Látum boðskapinn ganga og hrindum þessu í framkvæmd, það er ekki eftir neinu að bíða, komum saman og stöndum þétt, myndum varnarvegg, friðarvegg. Segum hátt, Svo það heyrist, Við viljum frið – Ekki í okkar nafni – Stoppið stríðsátökin! Heimildir Það má lesa um þetta á helstu fréttamiðlum og hjá Barnaheill, Save the children, Unicef, UN Women Ísland, Rauða krossinum, Amnesty og fleiri stöðum. Þar eru staðreyndir sem eru sárari en tárum tekur og þau féllu mörg tárin við leit að efni í þessa grein og hinar þrjár sem ég hef skrifað um frið.. Tölum hátt og stolt um frið. Mig langar að byggja heim með frið og umlykja með ást. Höfum við efni á þessu Stríðsbrölti?. Höfundur er í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar