Vinna að spálíkani til að skima sjálfvirkt fyrir vannæringu Elísabet Inga Sigurðardóttir skrifar 2. maí 2026 16:00 Áróra segir ástandið alvarlegt. Landspítalinn og Vísir/Vilhelm Allt of margir liggja vannærðir á sjúkrastofnunum landsins og falla í raun á milli skips og bryggju þar sem vannæring er oft ekki könnuð. Þetta segir lektor sem vinnur að því að þróa spálíkan sem sjálfvirkt mun skima fyrir vannæringu hjá fólki. Spálíkanið er hluti af stærri rannsókn sem fulltrúar frá Háskóla Íslands og Landspítala hafa undanfarið unnið að. Áróra Rós Ingadóttir, lektor við matvæla- og næringarfræðideild HÍ og deildarstjóri næringarstofu á Landspítalanum segir vannæringu fólks sem leitar á sjúkrastofnun því miður allt of algenga en vannæring getur valdið lengri legutíma á sjúkrahúsi, auknum sýkingum og hærri dánartíðni. Þrátt fyrir klínískar leiðbeiningar um að skima skuli sjúklinga fyrir áhættu á vannæringu við innlögn á spítala er sú skimun ekki alltaf framkvæmd. „Því miður er raunveruleikinn sá að skimun fyrir áhættu á vannæringu er ekki alltaf framkvæmd og það á ekki bara við um Landspítalann heldur líka spítala erlendis og hefur verið sýnt fram á í rannsóknum. Þannig markmiðið okkar með þessu spálíkani er að innleiða sjálfvirka skimun með aðstoð gervigreindar.“ Meta einstaklinga í áhættu Áróra segir þannig hægt að sleppa því skrefi að heilbrigðisstarfsmaður skimi sjúklinga handvirkt. Nú stendur yfir gagnasöfnun um einstaklinga í áhættu á vannæringu. Gögnin verða notuð til að þjálfa upp spálíkan og verður þróun á líkaninu líklegast unnin í sumar. Afurðin gæti orðið mikil búbót fyrir heilbrigðiskerfið. „Við erum að missaa af fullt af fólki sem leggst inn en fær ekki meðferð við vannæringu því við höfum ekki séð að þeir séu vannærðir eða í áhættu á vannæringu.“ Heilsa Landspítalinn Nýsköpun Heilbrigðismál Matur Mest lesið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa Innlent Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Innlent Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Innlent Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Innlent Forystan sé búin að missa klefann Innlent Lækkar eigin laun Innlent Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Innlent Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Erlent Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Innlent Íbúarnir höfðu betur Innlent Fleiri fréttir Fyrrum Sósíalistar stýra Ungum vinstri grænum „Leiðinlegt þegar svona kemur upp og Ísland.is verður fyrir höggi“ Forystan sé búin að missa klefann Ísaksskóli eignast Ísaksskóla Inga um ótta kennara: „Staðan er grafalvarleg“ Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Kraumar enn í Wolt-sendlum Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Tafir á afhendingu á bóluefni við inflúensu Tilboðum hafnað í glæsibrúna en efnt til samkeppnisviðræðna Tíu mánuðir án ákvörðunar um umönnunarbilið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa BDSM á Íslandi fordæmir sýknudóm í ofbeldismáli Skoða að útvista rekstri Húsdýragarðsins til einkaaðila Undirskriftasöfnun hafin og ríkissakóknari íhugar áfrýjun Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Dómsmálaráðherra fær nýjan aðstoðarmann Íbúarnir höfðu betur Inga opnar fyrir niðurstöður í PISA Lækkar eigin laun Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Í símanum undir stýri og hljóp í burtu Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Sjá meira
Spálíkanið er hluti af stærri rannsókn sem fulltrúar frá Háskóla Íslands og Landspítala hafa undanfarið unnið að. Áróra Rós Ingadóttir, lektor við matvæla- og næringarfræðideild HÍ og deildarstjóri næringarstofu á Landspítalanum segir vannæringu fólks sem leitar á sjúkrastofnun því miður allt of algenga en vannæring getur valdið lengri legutíma á sjúkrahúsi, auknum sýkingum og hærri dánartíðni. Þrátt fyrir klínískar leiðbeiningar um að skima skuli sjúklinga fyrir áhættu á vannæringu við innlögn á spítala er sú skimun ekki alltaf framkvæmd. „Því miður er raunveruleikinn sá að skimun fyrir áhættu á vannæringu er ekki alltaf framkvæmd og það á ekki bara við um Landspítalann heldur líka spítala erlendis og hefur verið sýnt fram á í rannsóknum. Þannig markmiðið okkar með þessu spálíkani er að innleiða sjálfvirka skimun með aðstoð gervigreindar.“ Meta einstaklinga í áhættu Áróra segir þannig hægt að sleppa því skrefi að heilbrigðisstarfsmaður skimi sjúklinga handvirkt. Nú stendur yfir gagnasöfnun um einstaklinga í áhættu á vannæringu. Gögnin verða notuð til að þjálfa upp spálíkan og verður þróun á líkaninu líklegast unnin í sumar. Afurðin gæti orðið mikil búbót fyrir heilbrigðiskerfið. „Við erum að missaa af fullt af fólki sem leggst inn en fær ekki meðferð við vannæringu því við höfum ekki séð að þeir séu vannærðir eða í áhættu á vannæringu.“
Heilsa Landspítalinn Nýsköpun Heilbrigðismál Matur Mest lesið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa Innlent Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Innlent Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Innlent Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Innlent Forystan sé búin að missa klefann Innlent Lækkar eigin laun Innlent Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Innlent Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Erlent Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Innlent Íbúarnir höfðu betur Innlent Fleiri fréttir Fyrrum Sósíalistar stýra Ungum vinstri grænum „Leiðinlegt þegar svona kemur upp og Ísland.is verður fyrir höggi“ Forystan sé búin að missa klefann Ísaksskóli eignast Ísaksskóla Inga um ótta kennara: „Staðan er grafalvarleg“ Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Kraumar enn í Wolt-sendlum Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Tafir á afhendingu á bóluefni við inflúensu Tilboðum hafnað í glæsibrúna en efnt til samkeppnisviðræðna Tíu mánuðir án ákvörðunar um umönnunarbilið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa BDSM á Íslandi fordæmir sýknudóm í ofbeldismáli Skoða að útvista rekstri Húsdýragarðsins til einkaaðila Undirskriftasöfnun hafin og ríkissakóknari íhugar áfrýjun Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Dómsmálaráðherra fær nýjan aðstoðarmann Íbúarnir höfðu betur Inga opnar fyrir niðurstöður í PISA Lækkar eigin laun Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Í símanum undir stýri og hljóp í burtu Umhverfisvænna að sleppa óþarfa kurteisi Lokar Hótel Kulusuk eftir að flug hætti frá Íslandi Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Sjá meira