Tölum hátt og stolt um frið, segjum nei við hervæðingunni Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar 28. apríl 2026 10:42 Ísland á alltaf að tala fyrir friði og forðast bandalag með þjóðum sem eru að vígbúast. Enda þótt Evrópusambandið hafi verið stofnað til að koma á varanlegum friði í Evrópu hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma. Umræða um ESB hér á landi þarf að taka mið af þessari þróun. Við erum þegar í hernaðarbandalaginu NATÓ - því miður - og þurfum ekki að ganga til liðs við þjóðir sem eru að hervæðast og eru tilbúnar í stríð. Ég vil útrýma kjarnavopnum, ekki vera undir „fælingarhlíf“ kjarnorkuvopna Emmanuels Macron. Tökum ekki undir stríðsópin Ég vil hvorki íslenskan her né nokkurn annan her á Íslandi og ég vil ekki að ungt fólk verði knúið til þess að drepa hvert annað út af málstað sem er því óviðkomandi og framandi. Fremur vil ég að fjármunum sé varið í heilbrigðis- og menntamál en stríðstól og alltaf bitnar stríð verst á börnum. Það eru alveg nógu margar flóttamannabúðir í heiminum. Við þurfum frið, fáum frekar aðrar þjóðir með okkur til þess að tala fyrir friði, ekki taka undir stríðsóp ESB, BNA eða NATÓ Friðarrödd Íslands má ekki þagna. Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB. Sú rödd er ekki friðsöm og talar ekki fyrir friði. Höldum okkar eigin rödd og tölum hátt og stolt fyrir friði öllum til handa. Hreyfanleiki hergagna að hætti Schengen Einhver spurði, „við hvað eruð þið hrædd?“ Ég er hrædd við það sem nú er talað um sem „hernaðarlegt Schengen“ (e. ‘Military Schengen.') Þið ættuð að vera það líka. Ég hvet ykkur til að skoða þetta vel á síðu eu.com opinberri síðu Evrópusambandsins: „Í nóvember 2025 kynntu framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og æðsti fulltrúi utanríkis- og öryggismála hernaðarlegan flutningspakka (e. ‘Military Schengen.'), sem miðar að því að tryggja óaðfinnanlega flutninga hermanna, búnaðar og hergagna innan ESB. Þetta er reglugerðartillaga sem býður upp á alhliða ráðstafanir til að tryggja hraða, samhæfða og örugga flutninga hermanna og búnaðar innan Evrópusambandsins, styrkir varnarstöðu Evrópu, tekur á hindrunum í hernaðarlegum flutningum á öllum sviðum - reglugerða, innviða og getu - sem nú hægja á herflutningum yfir landamæri.“ https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/military-mobility_en Þó þetta hafi að sögn verið gert út af ógninni af Rússum þá kemur þetta til með að gilda gagnvart hverri þeirri stríðsógn sem ESB telur sig þurfa að verjast. Talsmaður NATÓ staðfestir að innan bandalagsins væru í gangi virkar umræður um leiðir til að auka „öryggi“ á Norðurslóðum. Þetta hafa Fulltrúar ESB sem hingað hafa komið staðfest og segja í þessu samhengi að Ísland sé mikilvægt í „vörnum“ á Norðurslóðum. Carsten Breuer, æðsti yfirmaður þýska heraflans kom til Íslands í fullum herklæðum. Það er táknrænt. Staða Þýskalands í Evrópu hefur breyst, sjáið Litháen, þar sem Þýskaland hefur nú fasta hernaðarviðveru í fyrsta skipti síðan nasistar hertóku landið. Þjóðverjar verja mörgum milljörðum í stríðstól og hernað og þeir eru ekki eina landið í Evrópu sem hefur aukið útgjöld og herstyrk sinn, viljum við taka þátt í þessu? Ég mæli með því að þið lesið viðtal við hann sem Allans Little hjá BBC news tók 27. mars 2026 https://www.bbc.com/news/articles/cvge7r31989o Hvort á að hlýða pabba eða mömmu? Það er bandarísk herstöð á Miðnesheiði. Enda þótt NATÓ fái að nota hana þá gætu komið upp aðstæður þar sem ESB vildi nýta sér hana en Bandaríkin vildu ekki af einhverjum ástæðum heimila það, hvar værum við þá stödd. Við værum með „samninga“ við báða aðila, skuldbundin báðum en hvort ætti að fara að vilja pabba eða mömmu? Yrði Ísland hernumið aftur, værum við ófrjáls í okkar eigin landi vegna rangra ákvarðana í afneitun og blindni, vegna loforða um betri tíma og lágmarksvexti! Hvað ef Frakkar vildu hafa kjarnavopn hér? Ef við gengjum í ESB gæti þessi staða komið upp og við gætum ekkert sagt því í grunninn réðum við ekki yfir okkur og landinu okkar að fullu lengur. Þetta er bláköld staðreynd. Röksemd gömul og ný Þetta snýst ekki um varnir Íslands það ætti öllum að vera ljóst, það hefur verið vitað í mörg ár, að halda annað er barnaskapur. Eftirfarandi er úr greinargerð þingsályktunartillögu frá sjöunda áratug síðustu aldar: „Að nafninu til er bandarískur her í landinu til að verja þjóðina. Flestum er þó ljóst, að þetta er löngu orðið fáránlegt öfugmæli, því að her og herstöðvar geta litla sem enga vörn veitt í nútímastyrjöld, en þvert á móti kalla mikinn háska yfir landsmenn. Herstöðvarnar eru byggðar upp sem liður i vígbúnaðarkerfi Bandaríkjamanna og koma Íslendingum að engu gagni“ Ragnar Arnalds, Jónas Árnason, Jón Sn. Þorleifsson, Lúðvík Jósefsson, Geir Gunnarsson. 1968 https://www.althingi.is/altext/88/s/pdf/0282.pdf Orð Eysteins Ég enda þetta á ræðu Eysteins Jónssonar (f.1906, d.1993) við stjórnarráðshúsið 18. júní 1944, eins og Ögmundur Jónasson gerir svo oft því "Aldrei er góð vísa of oft kveðin" „En nú kynni einhver að spyrja: Fáum vér starfsfrið og tækifæri til þess að sýna hverju lítil frjáls þjóð fær áorkað? Getur 125 þús. manna þjóð stofnað raunverulega frjálst lýðveldi á þessum tímum, þegar margfalt stærri þjóðir hafa verið lagðar undir okið og er haldið í áþján? Vér svörum þessu þannig: Stofnun þessa fámenna lýðveldis verður prófsteinn á það, sem koma skal eftir þá heljaröld, sem nú er. Það er stofnað í trausti á sigur frelsisins. Það er fætt í von um ósigur ofbeldis og yfirgangs. Það er stofnað í trausti þess, að sambúð þjóða verði sett það markmið, að engin verði annari undirgefin, en allar vinni saman. Vér Íslendingar munum kappkosta að koma þannig fram við aðrar þjóðir, að vér öðlumst vináttu þeirra og traust. Vér munum unna öðrum réttar og sannmælis, en halda á rétti vorum. Slíkar verða landvarnir þjóðarinnar og aðrar eigi“ https://timarit.is/page/1001729?iabr=on#page/n0/mode/2up/ Höfundur er í stjórn Suðurlandsdeildar Til vinstri við ESB, og í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Halldór 15.08.2026 Halldór Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson Skoðun Skoðun Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson skrifar Skoðun Já, vegna allra Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Brandari dagsins Einar Helgason skrifar Skoðun Það sem aldrei hefur gerst getur hæglega gerst aftur! Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Af hverju sjómenn mættu mögulega segja „já“ Kjartan Jónsson skrifar Skoðun Vélin verður sífellt klárari. En ekkert greindari. Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ég ætlaði bara að reyna skilja hvað ég væri að kjósa um Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um fullveldi og framsal þess Axel Kristinsson skrifar Skoðun Ævilangt ástarsamband við bláber Björg Árnadóttir skrifar Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson skrifar Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar Skoðun Veljum að vita meira Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson skrifar Skoðun Hættum að giska: Fáum svörin á borðið Stefán Pettersson skrifar Skoðun Það sem AGS tilgreindi en Dagur dregur ekki fram Sveinn Óskar Sigurðsson skrifar Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar Skoðun Universities should not punish students for bureaucratic incompetence Colin Fisher skrifar Skoðun Samningsmarkmið Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson skrifar Skoðun Lækkum álögur og afnemum byggingarrétt af atvinnulóðum Bragi Bjarnason skrifar Sjá meira
Ísland á alltaf að tala fyrir friði og forðast bandalag með þjóðum sem eru að vígbúast. Enda þótt Evrópusambandið hafi verið stofnað til að koma á varanlegum friði í Evrópu hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma. Umræða um ESB hér á landi þarf að taka mið af þessari þróun. Við erum þegar í hernaðarbandalaginu NATÓ - því miður - og þurfum ekki að ganga til liðs við þjóðir sem eru að hervæðast og eru tilbúnar í stríð. Ég vil útrýma kjarnavopnum, ekki vera undir „fælingarhlíf“ kjarnorkuvopna Emmanuels Macron. Tökum ekki undir stríðsópin Ég vil hvorki íslenskan her né nokkurn annan her á Íslandi og ég vil ekki að ungt fólk verði knúið til þess að drepa hvert annað út af málstað sem er því óviðkomandi og framandi. Fremur vil ég að fjármunum sé varið í heilbrigðis- og menntamál en stríðstól og alltaf bitnar stríð verst á börnum. Það eru alveg nógu margar flóttamannabúðir í heiminum. Við þurfum frið, fáum frekar aðrar þjóðir með okkur til þess að tala fyrir friði, ekki taka undir stríðsóp ESB, BNA eða NATÓ Friðarrödd Íslands má ekki þagna. Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB. Sú rödd er ekki friðsöm og talar ekki fyrir friði. Höldum okkar eigin rödd og tölum hátt og stolt fyrir friði öllum til handa. Hreyfanleiki hergagna að hætti Schengen Einhver spurði, „við hvað eruð þið hrædd?“ Ég er hrædd við það sem nú er talað um sem „hernaðarlegt Schengen“ (e. ‘Military Schengen.') Þið ættuð að vera það líka. Ég hvet ykkur til að skoða þetta vel á síðu eu.com opinberri síðu Evrópusambandsins: „Í nóvember 2025 kynntu framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og æðsti fulltrúi utanríkis- og öryggismála hernaðarlegan flutningspakka (e. ‘Military Schengen.'), sem miðar að því að tryggja óaðfinnanlega flutninga hermanna, búnaðar og hergagna innan ESB. Þetta er reglugerðartillaga sem býður upp á alhliða ráðstafanir til að tryggja hraða, samhæfða og örugga flutninga hermanna og búnaðar innan Evrópusambandsins, styrkir varnarstöðu Evrópu, tekur á hindrunum í hernaðarlegum flutningum á öllum sviðum - reglugerða, innviða og getu - sem nú hægja á herflutningum yfir landamæri.“ https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/military-mobility_en Þó þetta hafi að sögn verið gert út af ógninni af Rússum þá kemur þetta til með að gilda gagnvart hverri þeirri stríðsógn sem ESB telur sig þurfa að verjast. Talsmaður NATÓ staðfestir að innan bandalagsins væru í gangi virkar umræður um leiðir til að auka „öryggi“ á Norðurslóðum. Þetta hafa Fulltrúar ESB sem hingað hafa komið staðfest og segja í þessu samhengi að Ísland sé mikilvægt í „vörnum“ á Norðurslóðum. Carsten Breuer, æðsti yfirmaður þýska heraflans kom til Íslands í fullum herklæðum. Það er táknrænt. Staða Þýskalands í Evrópu hefur breyst, sjáið Litháen, þar sem Þýskaland hefur nú fasta hernaðarviðveru í fyrsta skipti síðan nasistar hertóku landið. Þjóðverjar verja mörgum milljörðum í stríðstól og hernað og þeir eru ekki eina landið í Evrópu sem hefur aukið útgjöld og herstyrk sinn, viljum við taka þátt í þessu? Ég mæli með því að þið lesið viðtal við hann sem Allans Little hjá BBC news tók 27. mars 2026 https://www.bbc.com/news/articles/cvge7r31989o Hvort á að hlýða pabba eða mömmu? Það er bandarísk herstöð á Miðnesheiði. Enda þótt NATÓ fái að nota hana þá gætu komið upp aðstæður þar sem ESB vildi nýta sér hana en Bandaríkin vildu ekki af einhverjum ástæðum heimila það, hvar værum við þá stödd. Við værum með „samninga“ við báða aðila, skuldbundin báðum en hvort ætti að fara að vilja pabba eða mömmu? Yrði Ísland hernumið aftur, værum við ófrjáls í okkar eigin landi vegna rangra ákvarðana í afneitun og blindni, vegna loforða um betri tíma og lágmarksvexti! Hvað ef Frakkar vildu hafa kjarnavopn hér? Ef við gengjum í ESB gæti þessi staða komið upp og við gætum ekkert sagt því í grunninn réðum við ekki yfir okkur og landinu okkar að fullu lengur. Þetta er bláköld staðreynd. Röksemd gömul og ný Þetta snýst ekki um varnir Íslands það ætti öllum að vera ljóst, það hefur verið vitað í mörg ár, að halda annað er barnaskapur. Eftirfarandi er úr greinargerð þingsályktunartillögu frá sjöunda áratug síðustu aldar: „Að nafninu til er bandarískur her í landinu til að verja þjóðina. Flestum er þó ljóst, að þetta er löngu orðið fáránlegt öfugmæli, því að her og herstöðvar geta litla sem enga vörn veitt í nútímastyrjöld, en þvert á móti kalla mikinn háska yfir landsmenn. Herstöðvarnar eru byggðar upp sem liður i vígbúnaðarkerfi Bandaríkjamanna og koma Íslendingum að engu gagni“ Ragnar Arnalds, Jónas Árnason, Jón Sn. Þorleifsson, Lúðvík Jósefsson, Geir Gunnarsson. 1968 https://www.althingi.is/altext/88/s/pdf/0282.pdf Orð Eysteins Ég enda þetta á ræðu Eysteins Jónssonar (f.1906, d.1993) við stjórnarráðshúsið 18. júní 1944, eins og Ögmundur Jónasson gerir svo oft því "Aldrei er góð vísa of oft kveðin" „En nú kynni einhver að spyrja: Fáum vér starfsfrið og tækifæri til þess að sýna hverju lítil frjáls þjóð fær áorkað? Getur 125 þús. manna þjóð stofnað raunverulega frjálst lýðveldi á þessum tímum, þegar margfalt stærri þjóðir hafa verið lagðar undir okið og er haldið í áþján? Vér svörum þessu þannig: Stofnun þessa fámenna lýðveldis verður prófsteinn á það, sem koma skal eftir þá heljaröld, sem nú er. Það er stofnað í trausti á sigur frelsisins. Það er fætt í von um ósigur ofbeldis og yfirgangs. Það er stofnað í trausti þess, að sambúð þjóða verði sett það markmið, að engin verði annari undirgefin, en allar vinni saman. Vér Íslendingar munum kappkosta að koma þannig fram við aðrar þjóðir, að vér öðlumst vináttu þeirra og traust. Vér munum unna öðrum réttar og sannmælis, en halda á rétti vorum. Slíkar verða landvarnir þjóðarinnar og aðrar eigi“ https://timarit.is/page/1001729?iabr=on#page/n0/mode/2up/ Höfundur er í stjórn Suðurlandsdeildar Til vinstri við ESB, og í Samtökum Hernaðarandstæðinga og langamma
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson Skoðun
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson skrifar
Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson skrifar
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgi Egilsson Skoðun