„Við eigum að hækka verðið á sykri“ Birgir Olgeirsson skrifar 8. apríl 2026 21:32 Tryggvi Helgason barnalæknir segir vandann samspil margra þátta. Sýn Um fimm þúsund börn glíma við offitu á Íslandi í dag og hefur þeim fjölgað um helming frá aldamótum. Barnalæknir segir þetta alvarlegt bráðamál fyrir lýðheilsu þjóðarinnar og kallar eftir gagngerri endurskoðun á líferni fólks og stefnu stjórnvalda. Hlutfall barna með offitu var undir einu prósenti árið 1960 en jókst hratt á síðustu áratugum. Við aldamót var það komið í fimm prósent en er nú 7,5 prósent.Þetta kom fram í erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum í dag. Að hans sögn liggja skýringarnar víða og vinnur daglegt umhverfi barnafjölskyldna oft gegn heilbrigðum lífsháttum. Pressa á tíma fjölskyldna Tryggvi segir þróunina ekki eiga sér eina skýringu heldur sé um að ræða samspil margra þátta í nútímasamfélaginu. „Það er svo margt sem við erum að gera í samfélaginu sem veldur því að það er meiri pressa á tíma fólks. Það eru samfélagsmiðlar, það er minni tími til að sinna alls konar útiveru, matreiðslu, sitja saman, vera saman, það er minni svefn, það eru alls konar svona þættir, það er bara hreinlega meiri pressa á tíma hjá börnum og foreldrum, sem ég held að sé meginþátturinn.“ Hann segir jafnframt að fæðuumhverfið ýti undir þróunina og að óhollari kostir borgi sig betur. „Auðvitað er líka meiri pressa á að matariðnaðurinn sé að selja ákveðinn mat sem þeir vilja að við kaupum, sem er meiri hagnaður í og þá er oftast minna af næringarefnum og meira af orku í matnum.“ Vill gera hollari kosti sjálfgefnari Að mati Tryggva dugar ekki að fræða fólk eitt og sér heldur þurfi að breyta samfélaginu þannig að hollari kostir verði sjálfgefnari. „Það á að vera óþarft að velja heilsusamlegt. Það á að vera heilsusamlegur matur, heilsusamlegur matur sem þú kaupir fyrst. Ef þú vilt fara að kaupa eitthvað óhollt eða óskynsamlegt, þá á það að vera mjög flókið, erfitt og dýrt.“ Hann segir stjórnvöld geta haft áhrif með einföldum aðgerðum.„Við eigum að hækka verðið á sykri. Við eigum að auðvelda aðgengi að ávöxtum og grænmeti.“ Heilbrigðismál Börn og uppeldi Matur Íþróttir barna Mest lesið Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Innlent „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Innlent Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Innlent Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Innlent Fleiri fréttir „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Banaslys í Skorradalsvatni Glæný könnun gæti varpað ljósi á meirihlutamyndun Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Halla fagnaði áttræðum Karli Gústafi Sömdu um stækkun á Fylkisseli Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Ákærður fyrir að eitra fyrir samstarfsfélaga með kannabis Tjáir sig ekki um greiðslur frá Rúv en boðar yfirlýsingu Skipulagt niðurbrot á réttindum launafólks hafi náð til Íslands „Konur upplifa ekki öryggi í íslensku samfélagi“ Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Mátti ekki arfleiða sambýliskonuna að séreigninni Dómsmálaráðherra boðar herta löggjöf í vændismálum Vændiskaupendur verði nafngreindir og þeim stungið í steininn Svör Kristrúnar minni meira á Keir Starmer en Mette Fredriksen Flugvallarstæði Hvassahrauns á mesta áhættusvæði hraunflæðis Svæðisskrifstofur Guðmundar Inga líklega slegnar út af borðinu Helmingur gæti ekki mætt 100 þúsund króna útgjöldum Bein útsending: Svarar fyrir skipulagsbreytingar á framhaldsskólum Bein útsending: Ræða markmiðadrifði hagkerfi í þaula Rifjaði upp erfitt augnablik frá 1994 til að skjóta á mótherja Einhuga um að lengja gildistíma ökuskírteina Baldur til Eyja „Þetta er gríðarlegt högg fyrir þessi minni bæjarfélög“ Sjá meira
Hlutfall barna með offitu var undir einu prósenti árið 1960 en jókst hratt á síðustu áratugum. Við aldamót var það komið í fimm prósent en er nú 7,5 prósent.Þetta kom fram í erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum í dag. Að hans sögn liggja skýringarnar víða og vinnur daglegt umhverfi barnafjölskyldna oft gegn heilbrigðum lífsháttum. Pressa á tíma fjölskyldna Tryggvi segir þróunina ekki eiga sér eina skýringu heldur sé um að ræða samspil margra þátta í nútímasamfélaginu. „Það er svo margt sem við erum að gera í samfélaginu sem veldur því að það er meiri pressa á tíma fólks. Það eru samfélagsmiðlar, það er minni tími til að sinna alls konar útiveru, matreiðslu, sitja saman, vera saman, það er minni svefn, það eru alls konar svona þættir, það er bara hreinlega meiri pressa á tíma hjá börnum og foreldrum, sem ég held að sé meginþátturinn.“ Hann segir jafnframt að fæðuumhverfið ýti undir þróunina og að óhollari kostir borgi sig betur. „Auðvitað er líka meiri pressa á að matariðnaðurinn sé að selja ákveðinn mat sem þeir vilja að við kaupum, sem er meiri hagnaður í og þá er oftast minna af næringarefnum og meira af orku í matnum.“ Vill gera hollari kosti sjálfgefnari Að mati Tryggva dugar ekki að fræða fólk eitt og sér heldur þurfi að breyta samfélaginu þannig að hollari kostir verði sjálfgefnari. „Það á að vera óþarft að velja heilsusamlegt. Það á að vera heilsusamlegur matur, heilsusamlegur matur sem þú kaupir fyrst. Ef þú vilt fara að kaupa eitthvað óhollt eða óskynsamlegt, þá á það að vera mjög flókið, erfitt og dýrt.“ Hann segir stjórnvöld geta haft áhrif með einföldum aðgerðum.„Við eigum að hækka verðið á sykri. Við eigum að auðvelda aðgengi að ávöxtum og grænmeti.“
Heilbrigðismál Börn og uppeldi Matur Íþróttir barna Mest lesið Safna í sérstakt sjóherlið á Norðurslóðum Erlent Banaslys í Skorradalsvatni Innlent Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ Innlent Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Innlent Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Innlent Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Innlent „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Innlent „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Innlent Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Innlent Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Innlent Fleiri fréttir „Við erum með lengri óskalista heldur en þetta“ Segist ekkert hafa fengið greitt: „Pólitískur hráskinnaleikur“ „Þetta er bara eins og að missa vini sína“ Andar köldu milli Viðreisnar- og Miðflokksmanna Föst í umferð í tæpa fjóra sólarhringa á ári og kostnaðurinn yfir hundrað milljarðar Banaslys í Skorradalsvatni Glæný könnun gæti varpað ljósi á meirihlutamyndun Hlaðvarpsstjórnendur fá nýjar leiðbeiningar Urðu eftir í Flatey á meðan Baldur sigldi suður Halla fagnaði áttræðum Karli Gústafi Sömdu um stækkun á Fylkisseli Kannast ekki við meint rán í Lágafellskirkju Ákærður fyrir að eitra fyrir samstarfsfélaga með kannabis Tjáir sig ekki um greiðslur frá Rúv en boðar yfirlýsingu Skipulagt niðurbrot á réttindum launafólks hafi náð til Íslands „Konur upplifa ekki öryggi í íslensku samfélagi“ Nafn mannsins sem lést í fallhlífastökki í Danmörku Mátti ekki arfleiða sambýliskonuna að séreigninni Dómsmálaráðherra boðar herta löggjöf í vændismálum Vændiskaupendur verði nafngreindir og þeim stungið í steininn Svör Kristrúnar minni meira á Keir Starmer en Mette Fredriksen Flugvallarstæði Hvassahrauns á mesta áhættusvæði hraunflæðis Svæðisskrifstofur Guðmundar Inga líklega slegnar út af borðinu Helmingur gæti ekki mætt 100 þúsund króna útgjöldum Bein útsending: Svarar fyrir skipulagsbreytingar á framhaldsskólum Bein útsending: Ræða markmiðadrifði hagkerfi í þaula Rifjaði upp erfitt augnablik frá 1994 til að skjóta á mótherja Einhuga um að lengja gildistíma ökuskírteina Baldur til Eyja „Þetta er gríðarlegt högg fyrir þessi minni bæjarfélög“ Sjá meira