Förgun bóka á­þekk því að lóga gælu­dýrum

„Við fáum ofsa­legt magn. Þetta eru tugir kassa í hverri viku,“ segir bók­salinn Bjarni Harðars­son og giskar á að Bóka­kaffi hans á Sel­fossi og úti­bú þess í Reykja­vík taki viku­lega við einu til tveimur vöru­brettum af notuðum bókum.

„Hluti af því fer náttúr­lega í förgun. Það segir sig bara sjálft. Gamlar metsölu­bækur verða yfir­leitt ekki aftur metsölu­bækur. Þó að sumir höfundar nái því að verða svolítið klassískir þá eru aðrir vinsælir höfundar sem ná því bara alls ekki og það er ekkert endi­lega alltaf eitt­hvert rétt­læti í því.“

Bjarni segist þannig oft sjá gamla og mjög merki­lega höfunda liggja óbætta hjá garði og þá líkast til oftar en ekki ofan í gámi. „En það er alltaf ein­hver að leita að ein­hverju óvenju­legu þannig að maður þarf að eiga allt,“ heldur Bjarni áfram og bætir við að það sem honum finnist svo ánægju­legt við að höndla með gamlar bækur sé að þær fljóti utan megin­straumsins. „Þar eru það víðsýnin og sér­viskan sem lifa.“

Friðar sam­visku bókafólks

Viðbrögðin við frétt Vísis um að rit­höfundurinn Hall­grímur Helga­son hafi rekist á sí­gild verk þeirra Halldórs Lax­ness og Þór­bergs Þórðar­sonar í ruslagámi í Sorpu benda til þess að í hugum margra sé það nánast glæp­sam­legt at­hæfi að henda bókum í ruslið.

Bjarni kannast vel við að stundum taki það fólk sárt að horfa á eftir bókum sínum í ruslagáma. Hann segir það því tvímæla­laust hluta af starfi sínu að friða sam­visku fólks með því að taka við bókum, flokka þær og sjá síðan um að farga því sem ekkert bendi til þess að geti átt fram­halds­líf.

„Það er tvímæla­laust partur af þessu en við vinsum náttúr­lega líka úr það sem nýta má og bækurnar rata svona að ein­hverju leyti til sinna. Í þessum undar­lega leik sem lífið er þá fæ ég stundum á til­finninguna að ég hafi allt í einu, al­ger­lega ófor­varandis, tekið með ein­hverjum hætti við af tengda­föður mínum.

Hann var dýralæknir hér í héraðinu, af­skap­lega vinsæll og óskap­lega skemmti­legur maður. Hann fór fyrir nokkrum árum og er sárt saknað. Þótt hann hafi aðal­lega verið í hrossageldingum og ýmsu svona sem tengdist bú­skapnum hérna áður,“ segir Bjarni og bætir við að eftir því sem árin liðu hafi hann verið meira í því að lóga gælu­dýrum.

„Og þegar ég tek við þessum kössum þá finnst mér stundum eins og ég sé í ein­hverju svipuðu og hann, að lóga gælu­dýrum. Vegna þess að af hverju þarf dýralæknirinn að lóga gælu­dýrunum?

Af því að fólk vill ekki gera það sjálft. Það er bara vel skiljan­legt og þetta er líka skiljan­legt með bækurnar.“

Fjörutíu banana­kassar

Bjarni segir gríðar­lega flokkunar­vinnu fylgja því að taka jafnt og þétt við öðru eins magni bóka allan ársins hring enda þurfi að fara yfir hverja einustu bók. Fyrst eru hafrarnir flokkaðir frá sauðunum gróf­lega en að því loknu er komið að því að „spyrja tölvuna“ og kanna la­ger­stöðu þess sem talið er eiga endur­sölumögu­leika.

„Og þá er aftur síað úr ef við eigum of mikið. Við viljum eiga mörg ein­tök af hverri bók sem á sér sölumögu­leika en við höfum ekki pláss sé það eitt­hvert stórt upp­lag.“ Bjarni segist hafa ágætis geymslupláss undir bóka­lagerinn þar sem nýbúið er að stækka gólf­flötinn um hátt í 100 fer­metra með því að bæta við milli­lofti. „Og það fyllist allt jafnóðum.“

Bjarni segir að eðli­lega berist mest af bókum í úti­búið í Ár­múla en „við reynum alveg að fá fólk sem er með mjög mikið til að koma austur fyrir fjall og sumir eru bara alveg mjög til í það.

En lang­mest kemur auðvitað í Ár­múlann og þaðan keyrum við alltaf eina jeppa­ferð í hverri viku og jeppinn okkar tekur mikið. Við erum með Hi-Lux jeppa í þessu. Hann er nú reyndar í við­gerð núna en þessi gamli Hi-Lux, hann tekur 40 banana­kassa af bókum sem eru saman­lagt yfir­leitt svona vel yfir tonni.

Bak­verkur yfir­vofandi

Þannig að þegar maður hleður því í bíl og úr bílnum þá veit maður alveg af því að maður hafi verið að gera eitt­hvað. En þetta er holl vinna,“ segir Bjarni og bætir við, að­spurður, að bók­salinn fái alls ekki sting í hjartað þegar hann sér fréttir af bókum í gámum og fari að velta fyrir sér hvaða dýr­gripir hafi mögu­lega farið í súginn.

„Nei. Ég fékk sko sting í bakið vegna þess að ég hugsaði að nú yrði talað við mig og það þýðir að ég fæ þá enn fleiri kassa og þurfi að fara þrjár ferðir í viku og hvernig fer þá bakið á mér nú um páskana?

En svo er ég nú svolítið heppinn. Ég er kominn með úr­vals­lið í vinnu og meira að segja svo gott að ég er að fara í smá frí. Þannig að þó að það komi gusa þá lendir hún á öðrum en mér.“