Ís­raelum gangi illa ef ætlunin hafi verið að fremja þjóðar­morð

Tilkynnt var í gærkvöldi um ákvörðun íslenskra stjórnvalda að taka þátt í málaferlum Suður-Afríku gegn Ísrael fyrir Alþjóðadómstólnum. Þar fer Suður-Afríka fram á að Ísrael verði dæmt brotlegt vegna framgöngu sinnar á Gasa sem Ísland hefur gagnrýnt líkt og árásir Hamas.

Ísland tekur eitt Norðurlanda þátt í málsókninni en fleiri Evrópulönd gera það sömuleiðis. Þekktir bandamenn Íslands í Bandaríkjunum, Þýskalandi, Frakklandi og Bretlandi hafa sett sig á móti málsókninni.

„Þarna er Ísland að skipa sér í hóp með ýmsum spilltum ríkjum og öfgaríkjum gegn hópi sem að eru nú okkar helstu bandamenn, eins og Kanada, Bandaríkin, Bretland, Þýskaland, og gera það til að renna stoðum undir fullyrðingar stjórnvalda í Suður-Afríku sem hafa lengi hatast út í Ísrael.“

„Af hverju eru þeir að senda út viðvaranir?“

Ákvörðun stjórnvalda muni óhjákvæmilega hafa afleiðingar í samskiptum við bandamenn. 

„Ég hefði ekkert á móti því að Íslendingar legðu sitt af mörkum til að rannsaka hugsanlega stríðsglæpi og refsa fyrir þá. Þetta snýst um fullyrðingar um að Ísraelar hafi ætlað sér að fremja helför, þjóðarmorð.

Ekkert bendi til þess að sú sé raunin.

„Hafi sú verið raunin, þá hefur þeim gengið afskaplega illa með það og maður veit ekki alveg af hverju þeir eru að senda út viðvaranir og reyna að hlífa almennum borgurum ef að það var markmiðið.“

Aldrei tekin afstaða ef við ætlum alltaf að fylgja öðrum

Utanríkisráðherra segir Ísland fyrst og síðast vera að standa með alþjóðalögum.

„Við höfum sýnt það í gegnum tíðina, eins og þegar Ísland var fyrst ríkja, meðan aðrar þjóðir hikuðu að viðurkenna til að mynda Eystrasaltsþjóðirnar og Króatíu. Við riðum á vaðið meðan aðrar voru hikandi og það er svolítið fallegt hvernig hægt er að beita fullveldinu í þá veru,“ sagði Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir í viðtali við fréttastofu í dag.

„Það eru fleiri ríki eins og Holland, Írland, Belgía og Spánn sem taka þátt í þessu og ég vil gjarnan að við höldum áfram þessari prinsippafstöðu okkar. Við gerðum það á sínum tíma þegar við viðurkenndum Eystrasaltsríkin og við eigum að vera óhrædd á þessum tíma að gera það.“

Ef Ísland ætli ávallt að fylgja öðrum ríkjum þá verði aldrei tekin nein afstaða. Hún hefur ekki áhyggjur að snuðra hlaupi á þráðinn í samskiptum við bandamenn.

„Ef að það er þá erum við bara komin út á svolítið hálan ís, talandi um það að vera fullvalda þjóð. Við mótum okkar skoðun og við mótum okkar afstöðu og hún er með alþjóðalögum og hún er með mannréttindum. Þar erum við alveg skýr.“

„Það breytir ekki hinu að við eigum í góðum samskiptum, hvort sem það er við Bandaríkin eða önnur ríki sem eru ekkert endilega alltaf sammála okkur í öllu.“

Spurðist fyrir um hagsmunamat

Málið var rætt á fundi utanríkismálanefndar í dag. Fulltrúi Sjálfstæðisflokks segir samráð ekki hafa verið viðhaft þó utanríkismálanefnd hafi verið upplýst.

„Ég spurðist nú fyrir um hvort það hefðu farið fram einhverjar greiningar, einhvers konar hagsmunamat varðandi stöðu Íslands, til dæmis varðandi öryggishagsmuni, viðskiptahagsmuni eða eitthvað annað. Svarið var afdráttarlaust að það fóru engar slíkar greiningar fram, þannig að ég viðraði ákveðnar áhyggjur varðandi það og spurðist fyrir um sérstöðu Íslands í þessum efnum, af því að við skerum okkur auðvitað þarna úr.“

Diljá Mist telur milligöngu Íslands ekki grundvallaratriði til að fá úr því skorið hvort þjóðarmorð hafi átt sér stað og veltir fyrir sér af hverju hin Norðurlöndin hafi ekki stigið sama skref og Íslendingar.

„Það er væntanlega vegna einhvers konar hagsmunamats sem að fer fram því að það er varla hægt að segja það að Norðurlöndin beri minni virðingu fyrir alþjóðalögum eða Norðurlöndin beri ekki virðingu fyrir mannréttindum eins og við gerum. Við höfum verið í fullu samfloti hvað það varðar með Norðurlöndunum og öðrum Evrópuþjóðum.“