Mátti kalla fjárfesta „nú­tíma þrælahaldara“

Dómar Landsréttar þess efnis voru kveðnir upp í dag. Í máli Elju - þjónustumiðstöðvar atvinnulífsins hf. féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að við heildstætt mat á ummælum Hjálmars yrði að leggja til grundvallar að þau hefðu verið liður í almennri þjóðfélagsumræðu um aðstæður og aðbúnað erlends verkafólks hér á landi, einkum búsetuaðstæður þess, að umræða um þessi atriði ætti erindi við almenning og að mikilvægt væri að hún færi fram. 

Óumdeilt væri að eigendur hefðu á undanförnum árum, í gegnum félög þeirra á borð við Elju, rekið starfsmannaleigu og leigt út húsnæði til erlends verkafólks, auk þess sem fyrir lægi að mikil umsvif hefðu fylgt starfsemi þeirra.

Í aðskildu dómsmáli kröfðust fjárfestarnir Arnar Hauksson, Jón Einar Eyjólfsson og Pétur Árni Jónsson þess að ummæli sem Hjálmar viðhafði í umræddri frétt yrðu dæmd dauð og ómerk. 

Landsréttur tók þar einnig undir með héraðsdómi að ummælin tengdust almennri umræðu sem ætti erindi við almenning og „mikilvægt væri að hún færi fram.“ Óumdeilt væri að mennirnir þrír hefðu á undanförnum árum, í gegnum hlutafélög þeirra, rekið starfsmannaleigur og leigt út húsnæði til erlends verkafólks. Þá væri ljóst að ummælin hefðu lotið að þátttöku þeirra í umsvifamikilli starfsemi en ekki að einkalífi þeirra.

Ekki fullyrt að félagið hafi orðið valdur að dauða mannsins

Í máli Elju er fjallað um að Hjálmar hafi gengið hvað lengst þegar hann skrifaði að nútíma þrælahald, sem Elja stundi, hafi „nú dregið mann til dauða á Íslandi.“ Landsréttur horfði hér til þess að Elja er lögaðili og nýtur þar með ekki stjórnarskrárbundinnar æruverndar líkt og einstaklingar. 

Í báðum dómum segir að ekki verði annað talið en að með fyrrgreindum orðum væri almennt vísað til tiltekinnar starfsemi sem kalla megi nútíma þrælahald og dregið hafi mann til dauða hér á landi, án þess að fullyrt væri að félagið eða fyrirsvarsmenn þess hafi beinlínis orðið valdir að dauða hans.

Erlent verkafólk í húsinu

Það var þann 16. október 2023 sem eldur kom upp í iðnaðarhúsnæði í Funahöfða í Reykjavík. Þrír voru fluttir á bráðamóttöku Landspítalans en fjöldi fólks bjó í húsinu, að megninu til erlent verkafólk. Einn slasaðist alvarlega og lést af sárum sínum.

Fram kom í fréttum í kringum eldsvoðann að húsnæðið væri að mestu í eigu tveggja félaga í eigu þriggja manna; Péturs Árna Jónssonar, framkvæmdastjóra Heildar fasteignafélagsins og aðaleiganda útgáfufélags Viðskiptablaðsins, Jóns Einars Eyjólfssonar, stjórnarmanns hjá Elju starfsmannaþjónustu, og Arnars Haukssonar, sem starfað hefur sem stjórnandi hjá Elju.

Þremenningarnir stefndu Hjálmari fyrir ummæli sem birtust í tveimur fréttum á vef Samstöðvarinnar.

Fréttirnar voru undir fyrirsögnunum:

„Arnar, Pétur Árni og Jón Einar eru nútíma þrælahaldarar“

Og:

„Lést í húsi Péturs, Jóns Einars og Arnars“.

„Nú hafa þessir vafasömu starfshættir dregið mann til dauða“

Ummælin sem þremenningarnir kröfðust að yrðu dæmd dauð og ómerk voru:

1. Sannleikurinn er þó að Elja stundar nútíma þrælahald, sem hefur nú dregið mann til dauða á Íslandi

2. Nú hafa þessir vafasömu starfshættir dregið mann til dauða.

3. Það ætti ekki að koma neinum á óvart að það má hafa góðar tekjur af þrælahaldi. Svo er raunin með Elju.

Pétur, Jón Einar og Arnar kröfðust hver um sig þriggja milljóna króna í bætur en auk þess var krafist sex milljóna króna í skaðabætur fyrir hönd Elju starfsmannaþjónustu. Hjálmar var sýknaður af öllum kröfum þeirra.

Fréttin var uppfærð eftir að dómar Landsréttar voru birtir.