Kjósendur eru ekki fífl Elliði Vignisson skrifar 5. mars 2026 11:32 Kjósendur hafa sérstakt óþol fyrir því þegar stjórnmálaflokkar segja eitt en gera annað. Samfylkingin sagðist vera með plan. Hún sagðist ætla að berja niður vexti með sleggju. Það var stóra loforðið. Síðasta ríkisstjórn stóð ekki við loforð sín Á undan hafði gengið ríkisstjórn sem spannaði allt hið pólitíska litróf. Til að halda henni saman voru endalausar og illa þokkaðar málamiðlanir. Enginn flokkur gat staðið við það sem hann lofaði. Þetta þoldu kjósendur ekki. VG hvarf af þingi, Framsóknarflokkurinn berst fyrir lífi sínu og Sjálfstæðisflokkurinn hefur aldrei í sögunni verið minni. Fylgi Samfylkingar fór í 35% Kjósendur tóku loforðum Samfylkingarinnar alvarlega. Hún fékk metkosningu 20,8%. Landsmenn höfðu mikla trú á að staðið yrði við loforðin. Í þjóðarpúlsi Gallup mældist Samfylkingin mest með 35% fljótlega eftir að hún hóf störf. Trúin á sleggjuna og planið var mikil. Mögnuð tengsl Vísitala neysluverðs (VNV) er mælikvarði sem sýnir hvernig verð á vörum og þjónustu sem heimili kaupa breytist með tímanum. Hún er notuð til að mæla verðbólgu. Ragnar M. Gunnarsson, sá glöggi talnarýnir og Flateyringur, hefur skoðað tengsl á mældu fylgi Samfylkingarinnar og vísitölu neysluverðs. Niðurstaðan er mögnuð. Fyrir áhugafólk um tölur og stjórnmál er áhugavert að sjá að tengslin eru nánast fullkomlega tölulega andhverf. Í hvert skipti sem vísitala neysluverðs lækkar, þá hækkar fylgið við Samfylkinguna. Í hvert skipti sem vísitalan hækkar þá lækkar fylgið við hana. Verðbólgan ræður 70% af fylgi Samfylkingarinnar Þegar rýnt er nánar þá liggur nærri að fyrir einnar prósentu hækkun í verðbólgu þá lækkar fylgi Samfylkingar um rétt um 9,7%. Auðvitað eru margir fyrirvarar á ályktunum sem þessum svo sem sá einfaldi sannleikur að fylgni merkir ekki alltaf orsakasamhengi. Hjá því verður þó ekki litið að tengslin þarna á milli eru sterk. Miðað við þessi gögn ráðast 69,6% af breytileika fylgis Samfylkingarinnar af verðbólgunni. Allt annað sem gerist á þingpöllunum ræður þá eingöngu rétt um 30%. Loforð verða að standa Kjósendur láta ekki blekkja sig. Þeir eru nefnilega engin fífl. Þeir gera þá einföldu og sanngjörnu kröfu að stjórnmálafólk og flokkar standi við það sem þeir lofa. Höfundur er bæjarstjóri í Ölfusi Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Elliði Vignisson Mest lesið Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson Skoðun Eru 532 milljarðar minni tala en 245 milljarðar? Egill Almar Ágústsson Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson Skoðun Referendum: Gratitude and Outlook from the Swiss Substitute Carl Baudenbacher Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson Skoðun Hóparnir þrír sem segja JÁ Rúnar Vilhjálmsson Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason Skoðun Skoðun Skoðun Angan lótusblómsins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Er ég að bregðast börnunum mínum með því að segja NEI? Monika Margrét Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gamli sáttmálinn og sá nýi Aðalsteinn Már Þorsteinsson skrifar Skoðun Er betra? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Útgerðarauðvaldið vill í ESB - ég segi nei Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Gervigreind, gagnaver og tækifæri Íslands Eymundur Sigurðsson skrifar Skoðun Sveitirnar þagna Walter Fannar Kristjánsson skrifar Skoðun Áður en lengra er haldið Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Erum við of fljót að kenna samfélagsmiðlum um? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Börn læra ekki fyrir framtíð sem þau skynja ekki Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Danir, ESB og staða Íslands Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Hvað kostar „þetta reddast“? Guðríður Lára Þrastardóttir skrifar Skoðun Frá öllum til allra með nútímalegum sjúkratryggingum Sigurður H. Helgason skrifar Skoðun Tækifærið er núna Agnar H. Johnson skrifar Skoðun Einelti og samskiptahættir kvenna á Íslandi Vigdís Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun 600 þúsund manna Ísland – ætlum við að byggja það sjálf? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Hlaupið er búið - en láttu það ekki stoppa þig Sigrún Elva Einarsdóttir skrifar Skoðun Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift Guðbjörg Oddný Jónasdóttir skrifar Skoðun Trump á ekki að vera ástæðan Friðjón R. Friðjónsson skrifar Skoðun Hvernig lækka vextir með upptöku evru? Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Eldra fólk ætti alls ekki að kjósa nei Björn B Björnsson skrifar Skoðun Fleiri valkostir og sterkari staða ef við segjum já Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Samkeppniseftirlitið eitt og sér Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Opnum dyr fyrir innviðafjárfestingu um allt land Logi Einarsson skrifar Skoðun Hinn ólánsami Ólafur Ragnar Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar Skoðun Skipulag sem má ekki borga sig! Íris Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ísland, Evrópa og áhrifasvæði stórvelda Þorsteinn Kristinsson skrifar Skoðun Hvaða þýðingu hefur óvissa um aðildarsamning að ESB? Jón Jónsson skrifar Skoðun Ástkæra, ylhýra, orðljóta málið… mitt Íris Erlingsdóttir skrifar Sjá meira
Kjósendur hafa sérstakt óþol fyrir því þegar stjórnmálaflokkar segja eitt en gera annað. Samfylkingin sagðist vera með plan. Hún sagðist ætla að berja niður vexti með sleggju. Það var stóra loforðið. Síðasta ríkisstjórn stóð ekki við loforð sín Á undan hafði gengið ríkisstjórn sem spannaði allt hið pólitíska litróf. Til að halda henni saman voru endalausar og illa þokkaðar málamiðlanir. Enginn flokkur gat staðið við það sem hann lofaði. Þetta þoldu kjósendur ekki. VG hvarf af þingi, Framsóknarflokkurinn berst fyrir lífi sínu og Sjálfstæðisflokkurinn hefur aldrei í sögunni verið minni. Fylgi Samfylkingar fór í 35% Kjósendur tóku loforðum Samfylkingarinnar alvarlega. Hún fékk metkosningu 20,8%. Landsmenn höfðu mikla trú á að staðið yrði við loforðin. Í þjóðarpúlsi Gallup mældist Samfylkingin mest með 35% fljótlega eftir að hún hóf störf. Trúin á sleggjuna og planið var mikil. Mögnuð tengsl Vísitala neysluverðs (VNV) er mælikvarði sem sýnir hvernig verð á vörum og þjónustu sem heimili kaupa breytist með tímanum. Hún er notuð til að mæla verðbólgu. Ragnar M. Gunnarsson, sá glöggi talnarýnir og Flateyringur, hefur skoðað tengsl á mældu fylgi Samfylkingarinnar og vísitölu neysluverðs. Niðurstaðan er mögnuð. Fyrir áhugafólk um tölur og stjórnmál er áhugavert að sjá að tengslin eru nánast fullkomlega tölulega andhverf. Í hvert skipti sem vísitala neysluverðs lækkar, þá hækkar fylgið við Samfylkinguna. Í hvert skipti sem vísitalan hækkar þá lækkar fylgið við hana. Verðbólgan ræður 70% af fylgi Samfylkingarinnar Þegar rýnt er nánar þá liggur nærri að fyrir einnar prósentu hækkun í verðbólgu þá lækkar fylgi Samfylkingar um rétt um 9,7%. Auðvitað eru margir fyrirvarar á ályktunum sem þessum svo sem sá einfaldi sannleikur að fylgni merkir ekki alltaf orsakasamhengi. Hjá því verður þó ekki litið að tengslin þarna á milli eru sterk. Miðað við þessi gögn ráðast 69,6% af breytileika fylgis Samfylkingarinnar af verðbólgunni. Allt annað sem gerist á þingpöllunum ræður þá eingöngu rétt um 30%. Loforð verða að standa Kjósendur láta ekki blekkja sig. Þeir eru nefnilega engin fífl. Þeir gera þá einföldu og sanngjörnu kröfu að stjórnmálafólk og flokkar standi við það sem þeir lofa. Höfundur er bæjarstjóri í Ölfusi
Skoðun Milljarða ávinningur af evru – fyrir heimilin, fyrirtækin, ríkið, sveitarfélögin og þjóðina alla Baldur Pétursson skrifar