Rannsakar geimveður fyrir Bandaríkjaher Bjarki Sigurðsson skrifar 5. mars 2026 22:01 Björn Bergsson er í doktorsnámi í geimeðlisfræði. Íslenskur geimvísindamaður er hluti af teymi sem fékk tæpan milljarð króna í styrk vegna verkefnis sem Bandaríkjaher hefur mikinn áhuga á. Markmiðið er að geta spáð fyrir um truflanir í gervihnöttum þegar óveður gengur yfir. Björn Bergsson er doktorsnemi í geimeðlisfræði við Embry-Riddle háskólann í Flórída-ríki. Hann er hluti af rannsóknarteymi sem nýlega fékk milljarð króna í styrk frá yfirvöldum í Bandaríkjunum til að rannsaka hvernig óveður niðri á jörðu getur haft áhrif á gervihnetti úti í geimi. Stormar ganga reglulega yfir Flórída og senda frá sér þyngdaraflsbylgjur sem hafa áhrif á jónahvolfið í nokkur hundruð kílómetra hæð. „Það þarf sem sagt að gera ráð fyrir jónahvolfinu og rafeindunum þar þegar verið er að mæla merki frá gervihnattatunglum. Þau eru notuð í staðsetningarkerfi og önnur mjög mikilvæg kerfi. Þetta er sjóherinn í Bandaríkjunum að setja mikinn pening í að rannsaka því veðurkerfin á jörðu niðri sem búa til lofthjúpsbylgjur sem ferðast alla leið upp í geim geta ýtt við og ruglað til í rafeindunum þar og búið til truflanir,“ segir Björn. Markmiðið er að geta spáð fyrir um truflanirnar. „Þetta er eiginlega eins og að eiga veðurspá nema fyrir geimveður. Sem er þá truflanir í geimumhverfinu. Þá væri hægt að vita þegar það er stormur einhvers staðar af einhverri stærð hvenær megi búast við truflunum í samskiptakerfi okkar. Þetta er skref í þá átt,“ segir Björn. Björn vinnur með gögn úr þrjú þúsund móttökurum eins og þessum sem hér má sjá. Milli þess sem hann skoðar geiminn nýtir hann sér þá útivistarkosti sem Flórída hefur upp á að bjóða. „Ég hef gaman af ýmsum jaðaríþróttum sem hægt er að stunda í Flórída. Ég hef gaman af fallhlífastökki og er mikið að kafa og svona,“ segir Björn. Bandaríkin Íslendingar erlendis Geimurinn Mest lesið Fimm mínútna viðbót við aðgerð geti dregið úr áhættu á krabbameini Innlent Fannst eftir rúma tveggja sólarhringa leit: „Hún er eitthvað óvenjuleg þessi hryssa“ Innlent Úrskurður Hæstaréttar bakslag fyrir Trump Erlent Mun Tækniskólinn rísa í Úlfarsárdal? Innlent Eldur í Elliðaárdal Innlent Hafna viðræðum til hægri Erlent Rússneskur auðjöfur borgaði fyrir draumabrúðkaup Trumps Erlent Snúist um dómgreind frekar en gervigreind Innlent Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Innlent Útlendingum fækkað það sem af er ári Innlent Fleiri fréttir Útlendingum fækkað það sem af er ári Fimm mínútna viðbót við aðgerð geti dregið úr áhættu á krabbameini Mun Tækniskólinn rísa í Úlfarsárdal? Snúist um dómgreind frekar en gervigreind Fannst eftir rúma tveggja sólarhringa leit: „Hún er eitthvað óvenjuleg þessi hryssa“ Þyrlurnar sinntu útkalli úti á ballarhafi annan daginn í röð Eldur í Elliðaárdal Dómur um ólögmæt bílastæðagjöld gæti verið fordæmisgefandi Samkomulag Tækniskólans og Hafnarfjarðar út um þúfur Unnið að uppfærslu umferðarljósa Mannauðsstjórinn skipaður forstjóri Heilbrigðisstofnunar Austurlands Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Höfnuðu kraðaki raka um meint ólögmæti atkvæðagreiðslunnar Vill stórminnka Rúv og hafnar tengingu Gísla við fjarhægri Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Greip um eistu lögreglumanns „Takmörkuð sólmyrkvaáhrif“ Íþróttafélög fá að beina frekari upplýsingum að börnum Tíu þúsund börn búi á heimilum undir lágtekjumörkum Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Hóta tollum vegna hvalveiða og hægri stjórn virðist fallin Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Lýsa vonbrigðum með framgöngu Icelandair í miðri atkvæðagreiðslu Tveir hópferðabílar skullu saman á Suðurlandsbraut Frakkar og Litáar endurskoða Ríkisendurskoðun Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Sjá meira
Björn Bergsson er doktorsnemi í geimeðlisfræði við Embry-Riddle háskólann í Flórída-ríki. Hann er hluti af rannsóknarteymi sem nýlega fékk milljarð króna í styrk frá yfirvöldum í Bandaríkjunum til að rannsaka hvernig óveður niðri á jörðu getur haft áhrif á gervihnetti úti í geimi. Stormar ganga reglulega yfir Flórída og senda frá sér þyngdaraflsbylgjur sem hafa áhrif á jónahvolfið í nokkur hundruð kílómetra hæð. „Það þarf sem sagt að gera ráð fyrir jónahvolfinu og rafeindunum þar þegar verið er að mæla merki frá gervihnattatunglum. Þau eru notuð í staðsetningarkerfi og önnur mjög mikilvæg kerfi. Þetta er sjóherinn í Bandaríkjunum að setja mikinn pening í að rannsaka því veðurkerfin á jörðu niðri sem búa til lofthjúpsbylgjur sem ferðast alla leið upp í geim geta ýtt við og ruglað til í rafeindunum þar og búið til truflanir,“ segir Björn. Markmiðið er að geta spáð fyrir um truflanirnar. „Þetta er eiginlega eins og að eiga veðurspá nema fyrir geimveður. Sem er þá truflanir í geimumhverfinu. Þá væri hægt að vita þegar það er stormur einhvers staðar af einhverri stærð hvenær megi búast við truflunum í samskiptakerfi okkar. Þetta er skref í þá átt,“ segir Björn. Björn vinnur með gögn úr þrjú þúsund móttökurum eins og þessum sem hér má sjá. Milli þess sem hann skoðar geiminn nýtir hann sér þá útivistarkosti sem Flórída hefur upp á að bjóða. „Ég hef gaman af ýmsum jaðaríþróttum sem hægt er að stunda í Flórída. Ég hef gaman af fallhlífastökki og er mikið að kafa og svona,“ segir Björn.
Bandaríkin Íslendingar erlendis Geimurinn Mest lesið Fimm mínútna viðbót við aðgerð geti dregið úr áhættu á krabbameini Innlent Fannst eftir rúma tveggja sólarhringa leit: „Hún er eitthvað óvenjuleg þessi hryssa“ Innlent Úrskurður Hæstaréttar bakslag fyrir Trump Erlent Mun Tækniskólinn rísa í Úlfarsárdal? Innlent Eldur í Elliðaárdal Innlent Hafna viðræðum til hægri Erlent Rússneskur auðjöfur borgaði fyrir draumabrúðkaup Trumps Erlent Snúist um dómgreind frekar en gervigreind Innlent Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Innlent Útlendingum fækkað það sem af er ári Innlent Fleiri fréttir Útlendingum fækkað það sem af er ári Fimm mínútna viðbót við aðgerð geti dregið úr áhættu á krabbameini Mun Tækniskólinn rísa í Úlfarsárdal? Snúist um dómgreind frekar en gervigreind Fannst eftir rúma tveggja sólarhringa leit: „Hún er eitthvað óvenjuleg þessi hryssa“ Þyrlurnar sinntu útkalli úti á ballarhafi annan daginn í röð Eldur í Elliðaárdal Dómur um ólögmæt bílastæðagjöld gæti verið fordæmisgefandi Samkomulag Tækniskólans og Hafnarfjarðar út um þúfur Unnið að uppfærslu umferðarljósa Mannauðsstjórinn skipaður forstjóri Heilbrigðisstofnunar Austurlands Grafalvarlegt að banna heila atvinnugrein Höfnuðu kraðaki raka um meint ólögmæti atkvæðagreiðslunnar Vill stórminnka Rúv og hafnar tengingu Gísla við fjarhægri Dýraverndunarsinni handtekinn í tengslum við minka- og svínabúsmálið Greip um eistu lögreglumanns „Takmörkuð sólmyrkvaáhrif“ Íþróttafélög fá að beina frekari upplýsingum að börnum Tíu þúsund börn búi á heimilum undir lágtekjumörkum Kominn á Vernd tveimur árum eftir morðið vegna túlkunaratriðis „Það þarf að hreinsa aðeins loftið“ Hóta tollum vegna hvalveiða og hægri stjórn virðist fallin Banamaður Bryndísar Klöru kominn á Vernd Lýsa vonbrigðum með framgöngu Icelandair í miðri atkvæðagreiðslu Tveir hópferðabílar skullu saman á Suðurlandsbraut Frakkar og Litáar endurskoða Ríkisendurskoðun Lifði af bílslys en missti besta vin sinn Tollum hótað vegna hvalveiða sem verða bannaðar Útkall vegna hópslagsmála í bílakjallara „Ég átta mig á því að smekkleysið hefur sigrað“ Sjá meira