Byggjum fyrir fólk en ekki fjárfesta Finnur Ricart Andrason skrifar 17. febrúar 2026 07:31 Við þurfum að byggja meira ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði þar sem græn svæði, ljósvist og góðar tengingar við öflugar almenningssamgöngur ráða för. Á undanförnum árum hefur uppbygging húsnæðis í Reykjavík verið of mikið á forsendum markaðarins, á forsendum fjárfesta sem hafa það meginmarkmið að græða. Þetta hefur of víða leitt til einsleitni, of mikils þéttleika, lélegra birtuskilyrða og rýrnun grænna svæða. Við þurfum að snúa þessari þróun við og byggja fyrir fólk. Ódýrara húsnæði Húsnæðis- og leiguverð er í hæstu hæðum og hundruð íbúða á höfuðborgarsvæðinu seljast ekki af því þær eru of dýrar eða uppfylla ekki þarfir fólks. Brestirnir eru víða og það er augljóst að markaðurinn er ekki að standa sig. Þá er það skylda borgarinnar að stíga inn í til að tryggja ódýrara húsnæði fyrir Reykvíkinga. Í fyrsta lagi þurfum við að styrkja Félagsbústaði, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu borgarinnar sem gegnir mikilvægu hlutverki í að tryggja húsnæði fyrir efnaminni borgarbúa, eldri borgara og fatlað fólk. Mikilvægt er að Félagsbústaðir eignist fleiri íbúðir til að borgin geti aukið framboð af ódýrum leiguíbúðum og gert þær aðgengilegar fyrir breiðari hóp fólks. Í öðru lagi þurfum við að lækka gjaldið sem er tekið fyrir byggingarrétt. Þessi gjöld hafa hækkað mikið í gegn um tíðina í takt við markaðsvæðingu byggingarlóða og hefur þetta einungis skilað sér í hærra húsnæðisverði og mörgum milljónum í lántökukostnað fyrir launafólk. Með því að lækka þetta gjald getum við lækkað húsnæðisverð með skjótum hætti. Samhliða þessu þarf að fjölga byggingarhæfum lóðum í samræmi við gildandi kjarasamninga. Í þriðja lagi þarf borgin að fara í stórt átak í að byggja óhagnaðardrifnar íbúðir sjálf til að selja. Við þurfum að þora að ganga lengra ef við viljum tryggja ódýrt húsnæði á stærri skala fyrir Reykvíkinga. Með því að byggja sjálf getur borgin byggt ódýrara og selt Reykvíkingum beint án þess að smyrja mörgum milljónum ofan á byggingarkostnaðinn í hagnaðarskyni. Til að læra af þeim bestu skulum við horfa til Vínarborgar, Hollands og Danmerkur þar sem hefur tekist vel að bjóða upp á ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði fyrir stóran hluta almennings. Það að tryggja ódýrt húsnæði fyrir borgarbúa er besta leiðin til að auka kjör og lífsgæði fólks. Aukin gæði húsnæðis Til viðbótar við að byggja meira ódýrt og félagslegt húsnæði þarf borgin að tryggja fjölbreytta byggð þar sem ljósvist, hljóðvist, aðgengi að grænum svæðum, skólum, almenningssamgöngum og annarri þjónustu ráða för. Samhliða áframhaldandi þéttingu þurfum við að passa að gæðum sé ekki fórnað. Við þurfum að fá umhverfissálfræðinga með okkur í lið til að húsnæðisuppbyggingin framundan ýti undir vellíðan borgarbúa frekar en að auka vanlíðan. Við eigum ekki að sætta okkur við að uppfylla aðeins lágmarkskröfur heldur á borgin að að gera betur og skrúfa upp metnaðinn þegar kemur að því að auka gæði húsnæðis og bæta þar með líðan Reykvíkinga. Við þurfum að þora að hugsa stórt, láta okkur dreyma og byggja grænna, betra og ódýrara húsnæði fyrir fólkið í borginni. Höfundur sækist eftir 1. sæti í forvali Vinstri grænna í Reykjavík Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Húsnæðismál Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Finnur Ricart Andrason Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Við þurfum að byggja meira ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði þar sem græn svæði, ljósvist og góðar tengingar við öflugar almenningssamgöngur ráða för. Á undanförnum árum hefur uppbygging húsnæðis í Reykjavík verið of mikið á forsendum markaðarins, á forsendum fjárfesta sem hafa það meginmarkmið að græða. Þetta hefur of víða leitt til einsleitni, of mikils þéttleika, lélegra birtuskilyrða og rýrnun grænna svæða. Við þurfum að snúa þessari þróun við og byggja fyrir fólk. Ódýrara húsnæði Húsnæðis- og leiguverð er í hæstu hæðum og hundruð íbúða á höfuðborgarsvæðinu seljast ekki af því þær eru of dýrar eða uppfylla ekki þarfir fólks. Brestirnir eru víða og það er augljóst að markaðurinn er ekki að standa sig. Þá er það skylda borgarinnar að stíga inn í til að tryggja ódýrara húsnæði fyrir Reykvíkinga. Í fyrsta lagi þurfum við að styrkja Félagsbústaði, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu borgarinnar sem gegnir mikilvægu hlutverki í að tryggja húsnæði fyrir efnaminni borgarbúa, eldri borgara og fatlað fólk. Mikilvægt er að Félagsbústaðir eignist fleiri íbúðir til að borgin geti aukið framboð af ódýrum leiguíbúðum og gert þær aðgengilegar fyrir breiðari hóp fólks. Í öðru lagi þurfum við að lækka gjaldið sem er tekið fyrir byggingarrétt. Þessi gjöld hafa hækkað mikið í gegn um tíðina í takt við markaðsvæðingu byggingarlóða og hefur þetta einungis skilað sér í hærra húsnæðisverði og mörgum milljónum í lántökukostnað fyrir launafólk. Með því að lækka þetta gjald getum við lækkað húsnæðisverð með skjótum hætti. Samhliða þessu þarf að fjölga byggingarhæfum lóðum í samræmi við gildandi kjarasamninga. Í þriðja lagi þarf borgin að fara í stórt átak í að byggja óhagnaðardrifnar íbúðir sjálf til að selja. Við þurfum að þora að ganga lengra ef við viljum tryggja ódýrt húsnæði á stærri skala fyrir Reykvíkinga. Með því að byggja sjálf getur borgin byggt ódýrara og selt Reykvíkingum beint án þess að smyrja mörgum milljónum ofan á byggingarkostnaðinn í hagnaðarskyni. Til að læra af þeim bestu skulum við horfa til Vínarborgar, Hollands og Danmerkur þar sem hefur tekist vel að bjóða upp á ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði fyrir stóran hluta almennings. Það að tryggja ódýrt húsnæði fyrir borgarbúa er besta leiðin til að auka kjör og lífsgæði fólks. Aukin gæði húsnæðis Til viðbótar við að byggja meira ódýrt og félagslegt húsnæði þarf borgin að tryggja fjölbreytta byggð þar sem ljósvist, hljóðvist, aðgengi að grænum svæðum, skólum, almenningssamgöngum og annarri þjónustu ráða för. Samhliða áframhaldandi þéttingu þurfum við að passa að gæðum sé ekki fórnað. Við þurfum að fá umhverfissálfræðinga með okkur í lið til að húsnæðisuppbyggingin framundan ýti undir vellíðan borgarbúa frekar en að auka vanlíðan. Við eigum ekki að sætta okkur við að uppfylla aðeins lágmarkskröfur heldur á borgin að að gera betur og skrúfa upp metnaðinn þegar kemur að því að auka gæði húsnæðis og bæta þar með líðan Reykvíkinga. Við þurfum að þora að hugsa stórt, láta okkur dreyma og byggja grænna, betra og ódýrara húsnæði fyrir fólkið í borginni. Höfundur sækist eftir 1. sæti í forvali Vinstri grænna í Reykjavík
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun