„Ég spyr hvernig hefði farið ef ég hefði ekki lifað þetta af“

Ökumaðurinn var seinna meir ákærður fyrir líkamsmeiðingar af gáleysi og brot gegn umferðarlögum. Þann 12. desember síðastliðinn var ökumaðurinn sýknaður í Héraðsdómi Reykjavíkur á þeim forsendum að ekki væri unnt að slá því föstu að hann hefði ekið bifreið sinni of hratt miðað við aðstæður.

Sigurður gagnrýnir niðurstöðuna harðlega og telur óhugsandi að áreksturinn hafi getað orðið á um 30 km/klst hraða. Rannsókn og dómur hafi skautað fram hjá stærstu og mælanlegustu atriðunum í málinu. Sýknudómurinn hafi verið eitt áfall, ofan á annað.

Var einungis yfirheyrður á vettvangi

Sigurður á að eigin sögn engar minningar af slysinu þennan umrædda dag. Hann man ekki eftir að hafa farið út þennan dag en hann gangi þessa leið með hundinn sinn, stóran, hvítan labrador, nokkrum sinnum í viku. Hundurinn var að sögn Sigurðar útbúinn bláu blikkljósi á hálsólinni. Hann gangi venjulega með hundinn vinstra megin við sig þannig að hann skyggi ekki á ljósið. Gönguleið þeirra liggi upp Skeiðarvog og inn á Langholtsveg og blikkljósið snúi því út að Langholtsvegi. Frá götuhorninu séu 40–50 m að þrengingu í veginum þar sem niðurfelling úr gangstétt auðveldi fólki með vagna að fara yfir götuna. Þar séu um tveir metrar í þrengingu áður en gengið sé út á akbrautina.

Fram kemur í skýrslu lögreglu að tilkynning hafi borist rétt fyrir klukkan sex, um að ekið hefði verið á gangandi vegfaranda og hund við Langholtsveg, skammt norðan gatnamóta við Skeiðarvog.

Sigurður setur stórt spurningarmerki við það að ökumaðurinn hafi ekki verið boðaður í skýrslutöku hjá lögreglu í kjölfar slyssins, heldur var einungis rætt við hann einu sinni, strax eftir slysið.

„Hann var yfirheyrður á slysstaðnum, í lögreglubílnum og var síðan skutlað upp á slysavarðstofu svo hann gæti fengið áfallahjálp en síðan var hann aldrei aftur boðaður í yfirheyrslu. Ég hefði haldið að það væru bara almennar vinnureglur hjá lögreglunni að yfirheyra hann aftur þegar hann væri kominn í andlegt jafnvægi, til að sannreyna að þeir séu með rétta frásögn í höndunum.”

Í niðurstöðu héraðsdóms er tekið fram að „ekki sé hægt að fallast á það með ákæruvaldinu að leggja beri framburð ákærða hjá lögreglu til grundvallar og hafna framburði hans fyrir dóminum, enda var framburður hans einungis tekinn á vettvangi skömmu eftir atvikið og ljóst með framburði allra sem að komu að ákærði var í miklu áfalli.“

Sigurður segist eiga erfitt með að skilja þessi rök, ekki síst í ljósi þess að frásögn ökumannsins fyrir dómi hafi innihaldið rangfærslur, sem framburður vitna fyrir dómnum hafi sýnt fram á.

„Það leið slétt ár þar til málið fór fyrir dóm. Þá var hann búinn að hafa eitt ár til að búa til hentuga sögu sér í hag. Þegar það var rætt við hann á slysstaðnum þá endurtók hann í sífellu: „Ég sá hann aldrei, ég sá hann aldrei.“ Síðan sagði hann að hann væri að verða of seinn í nuddtíma, að hann hefði verið að flýta sér í nudd, og að hann hefði verið á 40 km hraða. Þegar hann bar vitni fyrir dómi sagðist hann hins vegar ekki hafa verið á neinni hraðferð þennan dag og gat gefið greinargóða lýsingu á manni sem hann sá það seint að ekki var hægt að forða árekstri. Það er ekki í neinu samræmi við það sem hann sagði á slysstaðnum.”

Glímir enn við afleiðingarnar

Í samantekt og áliti læknis sem lagt var fram fyrir dómi segir að Sigurður hafi greinst með alvarlega fjöláverka, þar með talið alvarlegan heilaáverka. Slíkum höfuðáverkum fylgi ávallt hætta á lífshættulegum áverkum, svo sem blæðingum og mari á heila sem geti leitt til dauða eða alvarlegrar skerðingar á færni.

Í kjölfar slyssins var Sigurður í fjóra daga á gjörgæslu, sjö daga á heila- og taugaskurðdeild og svo á Grensás. Hann þurfti að gangast undir langa aðgerð eftir slysið til að festa aftur höfuðleður sem hafði losnað.

Hann man fyrst eftir sér tveimur dögum eftir komuna á Grensás, þrátt fyrir að hafa verið með meðvitund á tímabilinu.

„Ég hafði ekki hugmynd um hvar ég var eða hvað hafði gerst. Mér skilst að ég hafi verið alveg út úr kortinu en ég man ekkert eftir því sjálfur. Ég hef örugglega verið alveg eins og rispuð plata. Það þurfti að fara yfir það með mér hvar ég væri og hvers vegna og hvaða dagur væri. 

Það var ekki fyrr en ég var búinn að vera þar í tvo daga að ég byrjaði svona einhvern veginn að brjótast í gegn og byrja að muna dagana og setja saman brotin. Það var mjög óþægilegt að vakna svona og vita ekkert og vera búinn að missa tólf daga úr lífinu. Þetta er eitthvað sem ég óska engum að þurfa nokkurn tímann að ganga í gegnum.”

Af einhverjum ástæðum talaði Sigurður einungis ensku í tíu daga eftir slysið.

„Líklegasta útskýringin er sú að við hjónin vorum búin að skipuleggja ferð til útlanda vikuna eftir að slysið varð. Það hefur greinilega bara eitthvað klikkað í hausnum á mér þarna, það hefur orðið eitthvað straumrof,” segir Sigurður en hann var inniliggjandi á Grensásdeild í tæpa tvo mánuði og byrjaði síðan í meðferð á dagdeildinni sem stóð yfir í marga mánuði.

Sigurður kveðst enn í dag finna fyrir áverkum sínum og sé ekki kominn með fulla starfsgetu. Hann hafi þurft að nota hjólastól um tíma og síðan fleiri hjálpartæki. Hundurinn lifði af en er enn með skerm til að koma í veg fyrir að hann sleiki sárið sem hlaust af völdum slyssins og missti hann auk þess nokkrar tennur.

Framburður hrakinn fyrir dómi

Sem fyrr segir var ökumanninum gefið að sök að hafa ekið bifreið sinni of hratt miðað við aðstæður og án þess að veita Sigurði nægilegt rými á þrengingu á veginum. Hámarsksökuhraði á vettvangi slyssins er 30 km/klst. Fyrir dómi sagðist ökumaðurinn telja sig hafa ekið á þeim hraða og vísaði til þess að aðstæður byðu ekki upp á hraðakstur.

Fyrir dómi hélt ökumaðurinn því fram að Sigurður hefði hlaupið í veg fyrir bílinn. Sigurður hefði komið hlaupandi úr göngustíg á milli runna. Ökumaðurinn sagðist hafa reynt að beygja frá en Sigurður hefði hlaupið áfram og hann ekki náð að bremsa. Samkvæmt framburði vitna var Sigurður gangandi. Í niðurstöðu dómsins kemur fram að „hugmynd ákærða um að brotaþoli hafi komið frá göngustíg milli runna eigi ekki við rök að styðjast.”

Sigurður segir fullyrðingu ökumannsins um að hann hafi verið á hlaupum fráleita.

„Ég er fæddur og uppalinn í þessu hverfi og hef búið þarna stærstan hluta ævi minnar. Ég veit alveg nákvæmlega hvernig allt er á þessu svæði, ég þekki allt þarna og mér dettur ekkert í hug að hlaupa þarna yfir götuna. Ég labba þarna að meðaltali þrisvar í viku með hundinn og ég hleyp aldrei með hann. Þannig að þó að ég muni ekki eftir þessum tiltekna göngutúr—þá get ég sannarlega miðað við aðra göngutúra sem að ég hef farið þarna. Vitni lýstu klæðnaðinum mínum sem var ekki hlaupaklæðnaður. Ég var í Timberland-skóm og í þykkri, stórri úlpu og með hanska og húfu.“

Ökumaðurinn hélt því fram fyrir dómi að Sigurður hefði verið með heyrnartól á höfðinu dag þegar slysið varð. Sigurður segir það einnig rangt, enda hafi engin heyrnartól fundist á vettvangi slyssins.

„Ég er búinn að labba um í hverfinu með hund í átján ár. Og ég get alveg staðfest það að það er ekki ein manneskja sem hefur séð mig nokkurn tímann með heyrnartól á göngu.“

Framburður fagaðila hunsaður

Samkvæmt vitnisburði lögreglukonu fyrir dómi bar slysvettvangurinn öll merki þess að ökuhraðinn hefði verið meira en þrjátíu kílómetrar.

Fram kemur meðal annars:

„Henni hefði fundist bifreið ákærða mikið tjónuð og mikið blóð á vettvangi, sem hún taldi ólíklegt, miðað við að hámarkshraði á svæðinu væri þrjátíu kílómetrar á klukkustund. Henni hefði fundist umfang tjónsins og vegalengdin sem brotaþoli kastaðist benda til þess að hraði bifreiðarinnar hefði verið meiri en leyfilegt væri.“ Í niðurstöðu dómsins er tekið fram að engin rannsókn hafi farið fram sem styðji þá fullyrðingu.

Sigurður segir að framburður lækna sem mátu áverka hans eftir slysið hafi einnig stutt við þá fullyrðingu að bifreiðinni hafi verið ekið yfir hámarkshraða.

Hann setur spurningamerki við að vitnisburður fagaðila hafi ekki verið tekinn til greina.

„Þessu var bara ýtt til hliðar og mér finnst það algjörlega óskiljanlegt. Þetta er fagfólk og það sem það segir er bara hunsað. Það er ekkert sem styður það að bíllinn hafi getað verið á þrjátíu og það voru engin gögn lögð fram sem sýndu fram á það, eins og til dæmis tölur eða gögn frá Rannsóknarnefnd umferðarslysa. Allt á vettvangi benti til þess að hraðinn hefði verið yfir þrjátíu.”

Ekki í hefndarhug

Sigurður bendir á að lögregla hafi mælt að hann hafi kastast um tæplega 30 metra við áreksturinn. Að hans mati geti slíkt ekki gerst við 30 km/klst hraða, sérstaklega þar sem hann hafi farið í gegnum framrúðu bifreiðarinnar, sem hafi rifnað í gegnum öryggisgler, og þar sem hundurinn hafi virkað eins og akkeri og framrúðan hafi haft dempandi áhrif sem ættu að stytta , en ekki auka, vegalengdina. 

Hann gagnrýnir einnig að í dómsniðurstöðu sé lögð meiri áhersla á atriði eins og hvort ljósið á hundinum hafi verið blikkandi eða logandi og hvort annar bíll hafi mögulega skyggt á útsýni, fremur en að fá sérfræðilegt mat á vegalengd, áverkum og tjóni. Þá lýsir hann vonbrigðum með að lögregla hafi ekki óskað eftir ól og ljósi hundsins fyrr en ári eftir slysið og að gögnin hafi að hans mati ekki verið nýtt til fulls í dómi.

Hann segir sýknudóminn hafa verið áfall – ofan á annað áfall.

„Ég er búinn að vera í langan tíma að tjasla mér saman eftir þetta slys og er enn þá að því. Og þegar ég er rétt að skríða til baka þá fæ ég þennan skell, fæ alla byrðina á mig. Það er hrikalega ósanngjarnt. Ég hef áður sagt það að ég upplifi þetta eins og hann hafi bara sett bílinn í bakkgír og keyrt yfir mig aftur.“

Hann tekur fram að hann sé ekki í hefndarhug gagnvart ökumanninum. Hann eigi hins vegar erfitt með að skilja hvers vegna ökumaðurinn hafi alfarið fengið að njóta vafans.

„Ég held því engan veginn fram að hann hafi keyrt á mig viljandi, heldur hafi hann einfaldlega verið að flýta sér, og í þessar örfáu sekúndur hafi hann ekki beint athyglinni þangað sem hún átti að fara og ég dreg það að sjálfsögðu ekki í efa að hann hafi verið í miklu sjokki fyrst eftir þetta allt saman. Ég hefði ekki viljað sjá hann dæmdan í fangelsi eða eitthvað slíkt. Reiði mín beinist fyrst og fremst að því að hann hafi varpað öllu yfir á mig og reynt þannig að fría sig ábyrgð. Þrátt fyrir að nánast allt sem hann sagði var hrakið fyrir dómnum, þá fékk hann samt að njóta vafans.“

Í kjölfar dóms Héraðsdóms sendi Sigurður að eigin sögn tvívegis tölvupóst á ríkissaksóknaraembættið, til að láta í ljós óánægju sína með niðurstöðuna og benda á þau atriði sem hann telur hafa verið litið fram hjá, þar á meðal atriðið sem snýr að ökuhraðanum. Hann hefur nú fengið þau svör að málinu muni ekki verða áfrýjað til Landsréttar.

Ég spyr hvernig hefði farið ef ég hefði ekki lifað þetta af. Hefði málið þá fengið almennilega rannsókn og þessir augljósu punktar fengið fengið rétt vægi?

Hann segir traust sitt gagnvart lögreglu og dómsvaldinu hafa beðið verulega hnekki.

„Sem er verulega slæmt. Eitthvað sem ég hef alltaf kennt mínum drengjum, og ég geri ráð fyrir að flestir kenni sínum börnum, er að maður á að treysta lögreglunni og yfirvöldum og dómsvaldinu.“