Hægt að nálgast vott­orð um að makinn hafi rangt fyrir sér

Á læknadögum í Hörpu stóð Félag íslenskra heimilislækna fyrir gjörningi til að vekja athygli á öllum þeim fjölda læknisvottorða sem gefin eru út á hverju ári. 

Sinnum fólki en ekki pappírum var yfirskriftin og var meðal annars hægt að nálgast vottorð um að viðkomandi þyrfti á ferð til Tenerife að halda og makavottorð til að votta að handhafi hefði rétt fyrir sér í ágreiningi heima fyrir.

Samkvæmt skýrslu frá árinu 2024 gáfu heimilislæknar á höfuðborgarsvæðinu út tæplega 200.000 vottorð árið þar á undan.

Hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins og á einkareknum læknastofum voru vottorð vegna fjarveru frá vinnu langalgengust en vottorð vegna sjúkraþjálfunar og ökuleyfis einnig ofarlega á lista.

„Við viljum sýna fram á að því miður eru vottorðamál hjá heimilislæknum í miklum ólestri. Þetta tekur mikinn tíma frá okkur þannig að við höfum minni tíma í móttöku til að sinna okkar skjólstæðingum,“ sagði Gunnar Þór Geirsson formaður Félags íslenskra heimilislækna.

„Við komumst bara ekki að borðinu“

Heilbrigðisráðherra sagði í lok síðasta árs að breyta þyrfti vottorðakerfinu sem tæki mikinn tíma frá læknum. Gunnar segir vinnuna þurfa að vera markvissari og enn séu hlutir sem þurfi að breyta.

„Það er mikilvægt að heimilislæknar komi að þessari vinnu og við í FÍH höfum ekki komist að borðinu og við erum fulltrúar allra heimilislækna á landinu. Það er mikilvægt að stjórnvöld fái að vita hvað það virkilega er sem er að trufla okkur og að við getum unnið að því í sameiningu að koma þessum málum í betri farveg.“

Skref hafi þó verið tekin í rétta átt.

„Þessi stóru vottorð sem hafa með framfærslu fólks að gera þau eru óbreytt. Einnig vottorð sem eru til lögmanna tryggingafélaga og atvinnurekenda, þetta eru vottorð sem þurfa helst að fara út að stóru leyti. Heilbrigðisyfirvöld hafa ekki verið í samvinnu við okkur. Við sem erum á gólfinu vitum hvað það er sem þarf að laga og við komumst bara ekki að borðinu,“ bætir Gunnar við.

Aðrir fagaðilar jafnvel hæfari

Gunnar áætlar að allt að 30% af vinnutíma heimilislækna fari í vinnu tengda útgáfu vottorða. 

„Þetta er óbein vinna, hringja símtöl og ganga úr skugga um að allt hafi gengið eftir. Þetta er veruleg vinna og það myndi bæta aðgengi að heimilislæknum verulega ef það yrði unnið að því með markvissum hætti að bæta þetta kerfi.“

Aðrir fagðailar sem komi að meðferð sjúklings séu hæfir til að gefa út vottorð, jafnvel hæfari ef þeir hafi komið meira að meðferð sjúklings en læknirinn.

„Það geta verið til dæmis sjúkraþjálfarar, sálfræðingar og félagsráðgjafar. Ég vil sérstaklega minnast á félagsráðgjafa þar sem þeir eru sérfræðingar í þessu tryggingakerfi. Ég myndi telja að þegar um er að ræða vottorð sem hefur að gera með framfærslu fólks að það ætti að vera meira á þeirra herðum.“

Þá séu dæmi um að heimilislæknir eigi að gefa út vottorð fyrir sjúkling sem hefur verið í meðferð hjá öðrum fagaðila og heimilislæknirinn jafnvel lítið sinnt.

„Síðan á hann [heimilislæknirinn] að gefa út einhverja pappíra. Það er ekki góð nýting á hans tíma.“