Vinna að því að koma upp efna­greiningu í neyslurýmum

Annars vegar er hafin vinna að því að hefja efnagreiningu í neyslurýmum en samkvæmt svari ráðuneytisins verður keypt handhelt tæki sem mælir innihaldsefni í sýnum og skilar niðurstöðum í rauntíma. Tækið verður notað í skaðaminnkandi úrræðum og tengt viðburðum þar sem ætla má að verði mikil notkun vímuefna.

Notkun tækisins verður studd af Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði sem jafnframt uppfærir gagnagrunn þegar ný efni greinast.

Fjölbreyttari meðferð við ópíóíðafíkn

Hins vegar hefur Landspítala verið falið að hefja undirbúning þróunarverkefnis um fjölbreyttari lyfjameðferð við ópíóíðafíkn sem getur mætt betur þörfum einstaklinga með langvarandi og alvarlegan ópíóíðavanda.

Aðrar aðgerðir sem lagðar voru til í skýrslunni er að hefja tilraunaverkefni um lyfjameðferð við ópíóíðafíkn með öðrum uppbótarlyfjum en hafa verið í notkun á Íslandi fyrir einstaklinga með langvarandi og alvarlega ópíóíðafíkn. Þá var einnig lagt til að komið yrði upp fjölbreyttri nálaskiptiþjónustu og gert greitt aðgengi að öruggri förgun sprautubúnaðar. Þá var lagt til að komið yrði á fót skammtímainnlögn til skaðaminnkunar.

Í stefnunni er einnig lagt til að reykrými verði heimilað í neyslurými en í neyslurýminu Ylju er reykrými. Þá er einnig fjallað um það í stefnunni að hefja skaðaminnkandi þjónustu í fangelsum. Fjallað var um það fyrr á árinu að Naloxone-úði væri nú fáanlegur í fangelsum landsins.

Fimmtán aðgerðir

Aðrar aðgerðir fjalla svo til dæmis um fræðslu og vitundarvakningu um skaðaminnkun og að gerð verði fagleg viðmið um skaðaminnkandi heilbrigðisþjónustu og að gerðir verði gæðavísar og árangursvísar í skaðaminnkandi þjónustu.

Þær aðgerðir úr skýrslunni sem er lokið eru þær að á síðasta þingi samþykkti þingið breytingar á lögum um ávana og fíkniefni með það að markmiðið að mæta betur þörfum jaðarsettra einstaklinga um allt land og draga úr skaða af völdum vímuefnanotkunar. Neyslurými voru eingöngu ætluð þeim sem nota vímuefni í æð en með breytingunni geta notendur einnig reykt þar vímuefni eða notað aðra þá aðferð sem þeir kjósa.

Þá var einnig gerð sú breyting að heilbrigðisstofnunum og frjálsum félagasamtökum er nú heimilt að stofna og reka neyslurými en sú heimild var áður bundin við sveitarfélögin. Í svari ráðuneytisins segir að sýnt hafi verið fram á að með því að veita fólki öruggt rými til að nota vímuefni dragi úr líkum á ofskömmtun og öðrum skaða.

Vinna að verkefnum í ráðuneyti

Í svari ráðuneytisins segir enn fremur að skýrslan hafi verið kynnt ráðherra í lok janúar og að í ráðuneytinu sé nú unnið að verkefnum á grundvelli aðgerðanna sem lagðar voru fram í skýrslunni.

„Málaflokkur áfengis og annarra vímuefna teygir anga sína í fjölmörg kerfi og málaflokka en fagleg forysta hvað varðar heilbrigðisþjónustu, forvarnir og skaðaminnkun í tengslum við notkun vímugjafa liggur hjá heilbrigðisráðuneytinu, sem ber jafnframt ábyrgð á stefnumótun á málefnasviðinu,“ segir í svarinu.

Þá kemur einnig fram að starfshópur um áfengis- og vímuvarnastefnu hafi verið skipaður af heilbrigðisráðherra í febrúar 2024 og hafi veri‘ falið að uppfæra og móta heildarstefnu í áfengis- og vímuefnavörnum.

Í þeirri stefnumótunarvinnu skyldi sérstaklega litið til forvarna, meðferðar, endurhæfingar og annarrar heilbrigðisþjónustu og einnig taka mið af mismunandi þörfum ólíkra hópa með tilliti til meðferðar við vímuefnaröskun, t.d. ungmenna, kvenna, aldraðra, hinsegin fólks og einstaklinga með alvarlegan langvinnan vímuefnavanda. Við gerð stefnunnar voru vísindi, gagnreynd þekking, klínískar leiðbeiningar og alþjóðlegir staðlar hafðir til hliðsjónar.