Leggja til breytingar um hærri út­gjöld og meiri skatt­tekjur

Ætla má að fjárlögin verði fyrirferðarmikil í störfum þingsins það sem eftir er af þingstörfum fram að jólum.

Versnandi hagvaxtarhorfur hafa áhrif

Bent er á í nefndarálitinu að efnahagsforsendur hafi breyst síðan frumvarpið var fyrst lagt fram. Þá hafi verið gert ráð fyrir að hagvöxtur yrði 2,2% í ár en 2,6% á því næsta en hins vegar hafi hagvaxtarhorfur farið versnandi og uppfærð spá geri nú ráð fyrir að hagvöxtur verði ekki nema 1,8% á næsta ári. Við kynningu fjárlagafrumvarpsins var gert ráð fyrir að halli ríkissjóðs yrði um 15 milljarðar á næsta ári en eftir umfjöllun nefndarinnar fyrir aðra umræðu er ljóst að hallinn verður nær þrjátíu milljörðum.

„Ýmsir erfiðleikar í atvinnulífinu hafa valdið því að hagvaxtarhorfur hafa versnað, sem birtist fyrst og fremst í minni vexti í útflutningi. Í upphaflegu hagspánni var reiknað með að útflutningur myndi aukast um 2,5% á næsta ári en nú er reiknað með að nánast enginn vöxtur verði í útflutningi á næsta ári,“ segir meðal annars í nefndarálitinu. Þrátt fyrir versnandi horfur er þó ekki gert ráð fyrir að verg landsframleiðsla dragist saman en áætlað er að hún verði 5.287 milljarðar á næsta ári.

Meiri tekjur af erfðafjárskatti en minni af tekjuskatti einstaklinga

Hvað lýtur að breytingum á tekjuhlið frumvarpsins leggur meirihluti fjárlaganefndar til breytingar sem fela í sér heildarhækkun tekna upp á 7,5 milljarða til viðbótar. Tekjuaukningin felist í hærri vaxtatekjum upp á 1,1 milljarð og hækkun frumtekna upp á 6,4 milljarða. Þannig hækki tekjur ríkisins af virðisaukaskatti um 2,6 milljarða, en tekjur vegna tekjuskatts einstaklinga dragist saman um 1,6 milljarð, meðal annars vegna minnkandi umsvifa á vinnumarkaði og hækkunar persónuafsláttar.

Hins vegar er gert ráð fyrir að tekjur hækki um 2,8 milljarða vegna afnáms samnýtingar skattþrepa sambýlisfólks og um 2,1 milljarð vegna boðaðra breytinga á innheimtu erfðafjárskatts. Þá fái ríkið 1,5 milljarð meira í kassann vegna tekjuskatts á lögaðila samkvæmt boðuðum breytingatillögum meirihlutans.

Hækkun bóta, ný stofnun og aðgerðir gegn fíknivanda auka útgjöld

Hvað snýr að 19,6 milljarða hækkun útgjalda frá upphaflega frumvarpinu vega einna þyngst aukin vaxtagjöld upp á 4 milljarða. Hvað snýr að hækkun frumgjalda gerir nefndin ráð fyrir auknum útgjöldum vegna endurmats á launa- og verðlagsforsendum upp á 6,6 milljarða, þar af eru 3 milljarðar vegna hækkunar á bótum almannatrygginga. Þá vegur einnig þungt ákvörðun um að falla frá niðurfellingu framlags til jöfnunar á örorkubyrði lífeyrissjóða og hækkun gjalda sökum þess upp á 4,9 milljarða. Endurmat á almannatryggingum vegna endurhæfingar gerir ráð fyrir hækkun útgjalda upp á 3 milljarða og þá fari 2 milljarðar í nýja stofnun um öryggisráðstafanir sem gert er ráð fyrir á Hólmsheiði.

Þá er lagt til að 1,1 milljarður til viðbótar fari í uppbyggingu á neyðarvistun Stuðla og rúmur milljarður verði veittur til að efla stofnanir sem vinna gegn fíknivanda og auka endurhæfingu. Þá fari 600 milljónir aukalega í málefni Grindavíkur og einn milljarður í viðbót í fjárheimildir til Rannsóknarsjóð og Tækniþróunarsjóð. Loks gerir nefndin breytingartillögu um einn milljarð til tækjakaupa í nýbyggingu endurhæfingardeildar á Grensás og 400 milljónum til aðgerðarþjarka á Landspítala.