Heilsufarsmat á vinnustöðum: Góð fjárfesting í heilbrigði og vellíðan starfsfólks Gígja Valgerður Harðardóttir skrifar 26. ágúst 2025 10:01 Innan hvers vinnustaðar er mannauðurinn sem þar starfar ein verðmætasta auðlindin. Að fjárfesta í heilsu og vellíðan starfsfólks er ekki einungis gert til að huga að persónulegum hagsmunum þess heldur er það grundvallaþáttur í að auka framleiðni, stuðla að jákvæðri vinnumenningu og samkeppnishæfni vinnustaðarins. Starfsfólk sem býr við góða heilsu og líður vel er yfirleitt orkumeira, einbeittara, glaðlegra og skilar betri afköstum auk þess sem fjarvistum fækkar og starfsánægja eykst. Má því segja að góð heilsa starfsfólks endurspeglist í heilbrigðara starfsumhverfi. Góð heilsa er þó ekki sjálfgefin en hún byggir á flóknu samspili líkamlegra, andlegra og félagslegra þátta sem hafa áhrif á lífsgæði okkar og líðan. Vinnustaður sem sýnir áhuga og vilja í verki til að hlúa að heilsu og vellíðan starfsfólks er líklegri til að ná betri árangri, auka tryggð, laða að og halda í hæfileikaríkt starfsfólk sem skilar sér í minni starfsmannaveltu og meiri arðbærni. En hversu stórt hlutverk spilar vinnustaðurinn þegar kemur að heilsu og vellíðan starfsfólks? Við vitum að við verjum stórum hluta vökutíma okkar í vinnunni og á þeim tíma tökum við mjög margar ákvarðanir sem hafa með heilsuna okkar að gera: hvað við borðum, við hvern við tölum, hversu marga kaffibolla við drekkum – svo dæmi séu tekin. Við finnum ekki endilega áhrifin af þessum ákvörðunum hér og nú en þegar þær safnast saman og blandast við venjur okkar getur það haft mikil áhrif á heilsu okkar og vellíðan til lengri tíma. Því er mikilvægt að vinnustaðurinn skapi umhverfi og aðstæður sem styðja við heilsuhegðun okkar og vellíðan. Eitt af því sem vinnustaðurinn getur boðið starfsfólki sínu upp á er heilsufarsmat hjá fagaðilum. Í heilsufarsmati er skimað fyrir grunnþáttum líkamlegrar, andlegrar og félagslegrar heilsu hvers og eins auk þess sem hægt er að nýta heildarniðurstöður matsins til framþróunar í heilsu og - vinnuvernd og greiningar á fræðsluþörf starfshópsins.Með reglulegu og markvissu heilsufarsmati er hægt að greina áhættuþætti snemma, grípa inn í og stuðla að forvörnum. Allt frá því að mæla grunnlífsmörk eins og blóðþrýsting og hjartslátt yfir í að skima fyrir svefnvanda og óheilbrigðri streitu getur komið í veg fyrir alvarlegan heilsubrest, langtíma veikindi eða jafnvel ótímabæran dauða. Við hvetjum vinnustaði til þess kynna sér fyrirkomulag heilsufarsmats með það að marki að vera leiðandi í öflugu heilsu- og vinnuverndarstarfi. Heilsufarsmat gefur kost á því að hlúa að persónulegri heilsu og vellíðan starfsfólks á sama tíma og það skilar sér sem arðbær fjárfesting fyrir vinnustaðinn. Höfundur er hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd hjá Auðnast. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Mest lesið Samgönguráð: Fyrir landið allt eða eitt kjördæmi? Berglind Harpa Svavarsdóttir Skoðun Þverpólitísk sátt um mannvonsku Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns Skoðun Börnin bíða – meðan bankar og auðlindahafar græða milljarða: Offita, hreyfingarleysi og biðlistar Sigurður Sigurðsson Skoðun Byggjum fyrir fólk en ekki fjárfesta Finnur Ricart Andrason Skoðun Hvað telur Wolt vera raunhagkerfi? Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir,Saga Kjartansdóttir Skoðun Hvað breyttist þann 5. febrúar 2026? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Heiti potturinn, klaustrið og athvarfið Auður Önnu Magnúsdóttir Skoðun Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Borgarlínan hefur ekki einróma stuðning Þórir Garðarsson Skoðun Milljarðar í stjórnsýslu eða í þjónustu? Gunnar Salvarsson Skoðun Skoðun Skoðun Ný og betri skilgreining á lesblindu Snævar Ívarsson skrifar Skoðun Hvað telur Wolt vera raunhagkerfi? Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir,Saga Kjartansdóttir skrifar Skoðun Þverpólitísk sátt um mannvonsku Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns skrifar Skoðun Milljarðar í stjórnsýslu eða í þjónustu? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Byggjum fyrir fólk en ekki fjárfesta Finnur Ricart Andrason skrifar Skoðun Heiti potturinn, klaustrið og athvarfið Auður Önnu Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hvað breyttist þann 5. febrúar 2026? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun Börnin bíða – meðan bankar og auðlindahafar græða milljarða: Offita, hreyfingarleysi og biðlistar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Samgönguráð: Fyrir landið allt eða eitt kjördæmi? Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Borgarlínan hefur ekki einróma stuðning Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Milljarðar í stjórnsýslu eða í þjónustu? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Þjóð að þyngjast – Fjárhagslega óhagkvæmt að fjárfesta ekki í heilsutengdum forvörnum Janus Guðlaugsson skrifar Skoðun Ákall Marco Rubio um sterkari Evrópu — hvað þýðir það fyrir Ísland? Magnús Árni Skjöld Magnússon skrifar Skoðun Af sköpunargleði Viðskiptaráðs Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Þegar börn læra réttindi sín – og við lærum með þeim Lilja Marta Jökulsdóttir skrifar Skoðun Edrúar febrúar – um fíkn, neyslu og bata Elín A. Eyfjörð Ármannsdóttir skrifar Skoðun Þegar kerfið sjálft skapar álagið Eydís Sara Óskarsdóttir skrifar Skoðun Varnir Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Sjálfbærni sem samkeppnisforskot fyrir minni fyrirtæki Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason skrifar Skoðun RESCALED Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Matvælaöryggi og forvarnir Hanna Lóa Skúladóttir,Guðrún Adolfsdóttir skrifar Skoðun Sjálfseignarbændur eða leiguliðar Kristófer Alex Guðmundsson skrifar Skoðun Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Umferð akandi, hjólreiðar fólki, rafhlaupahjolafolki og gangandi vegfarendur Össur Pétur Valdimarsson skrifar Skoðun Rússnesk skemmdarverk, innviðir og Ísland Kristinn Hróbjartsson skrifar Skoðun Af hverju var snjóflóðið á Flateyri ekki rannsakað? Sóley Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bayes-reglan og rökrétt hugsun Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Samgöngumál á Suðurlandi Þórir N. Kjartansson Vík skrifar Sjá meira
Innan hvers vinnustaðar er mannauðurinn sem þar starfar ein verðmætasta auðlindin. Að fjárfesta í heilsu og vellíðan starfsfólks er ekki einungis gert til að huga að persónulegum hagsmunum þess heldur er það grundvallaþáttur í að auka framleiðni, stuðla að jákvæðri vinnumenningu og samkeppnishæfni vinnustaðarins. Starfsfólk sem býr við góða heilsu og líður vel er yfirleitt orkumeira, einbeittara, glaðlegra og skilar betri afköstum auk þess sem fjarvistum fækkar og starfsánægja eykst. Má því segja að góð heilsa starfsfólks endurspeglist í heilbrigðara starfsumhverfi. Góð heilsa er þó ekki sjálfgefin en hún byggir á flóknu samspili líkamlegra, andlegra og félagslegra þátta sem hafa áhrif á lífsgæði okkar og líðan. Vinnustaður sem sýnir áhuga og vilja í verki til að hlúa að heilsu og vellíðan starfsfólks er líklegri til að ná betri árangri, auka tryggð, laða að og halda í hæfileikaríkt starfsfólk sem skilar sér í minni starfsmannaveltu og meiri arðbærni. En hversu stórt hlutverk spilar vinnustaðurinn þegar kemur að heilsu og vellíðan starfsfólks? Við vitum að við verjum stórum hluta vökutíma okkar í vinnunni og á þeim tíma tökum við mjög margar ákvarðanir sem hafa með heilsuna okkar að gera: hvað við borðum, við hvern við tölum, hversu marga kaffibolla við drekkum – svo dæmi séu tekin. Við finnum ekki endilega áhrifin af þessum ákvörðunum hér og nú en þegar þær safnast saman og blandast við venjur okkar getur það haft mikil áhrif á heilsu okkar og vellíðan til lengri tíma. Því er mikilvægt að vinnustaðurinn skapi umhverfi og aðstæður sem styðja við heilsuhegðun okkar og vellíðan. Eitt af því sem vinnustaðurinn getur boðið starfsfólki sínu upp á er heilsufarsmat hjá fagaðilum. Í heilsufarsmati er skimað fyrir grunnþáttum líkamlegrar, andlegrar og félagslegrar heilsu hvers og eins auk þess sem hægt er að nýta heildarniðurstöður matsins til framþróunar í heilsu og - vinnuvernd og greiningar á fræðsluþörf starfshópsins.Með reglulegu og markvissu heilsufarsmati er hægt að greina áhættuþætti snemma, grípa inn í og stuðla að forvörnum. Allt frá því að mæla grunnlífsmörk eins og blóðþrýsting og hjartslátt yfir í að skima fyrir svefnvanda og óheilbrigðri streitu getur komið í veg fyrir alvarlegan heilsubrest, langtíma veikindi eða jafnvel ótímabæran dauða. Við hvetjum vinnustaði til þess kynna sér fyrirkomulag heilsufarsmats með það að marki að vera leiðandi í öflugu heilsu- og vinnuverndarstarfi. Heilsufarsmat gefur kost á því að hlúa að persónulegri heilsu og vellíðan starfsfólks á sama tíma og það skilar sér sem arðbær fjárfesting fyrir vinnustaðinn. Höfundur er hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd hjá Auðnast.
Börnin bíða – meðan bankar og auðlindahafar græða milljarða: Offita, hreyfingarleysi og biðlistar Sigurður Sigurðsson Skoðun
Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun
Skoðun Börnin bíða – meðan bankar og auðlindahafar græða milljarða: Offita, hreyfingarleysi og biðlistar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson skrifar
Skoðun Þjóð að þyngjast – Fjárhagslega óhagkvæmt að fjárfesta ekki í heilsutengdum forvörnum Janus Guðlaugsson skrifar
Skoðun Ákall Marco Rubio um sterkari Evrópu — hvað þýðir það fyrir Ísland? Magnús Árni Skjöld Magnússon skrifar
Skoðun Gróska í starfsemi leikskóla Reykjavíkurborgar – áfram leikskólar Steinn Jóhannsson,Ólafur Brynjar Bjarkason skrifar
Skoðun Veit fólk á samfélagsmiðlum allt um getnaðarvarnir? Jórunn Oddsdóttir,Steinunn Zophoníasdóttir skrifar
Skoðun Umferð akandi, hjólreiðar fólki, rafhlaupahjolafolki og gangandi vegfarendur Össur Pétur Valdimarsson skrifar
Börnin bíða – meðan bankar og auðlindahafar græða milljarða: Offita, hreyfingarleysi og biðlistar Sigurður Sigurðsson Skoðun
Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun