Heilsufarsmat á vinnustöðum: Góð fjárfesting í heilbrigði og vellíðan starfsfólks Gígja Valgerður Harðardóttir skrifar 26. ágúst 2025 10:01 Innan hvers vinnustaðar er mannauðurinn sem þar starfar ein verðmætasta auðlindin. Að fjárfesta í heilsu og vellíðan starfsfólks er ekki einungis gert til að huga að persónulegum hagsmunum þess heldur er það grundvallaþáttur í að auka framleiðni, stuðla að jákvæðri vinnumenningu og samkeppnishæfni vinnustaðarins. Starfsfólk sem býr við góða heilsu og líður vel er yfirleitt orkumeira, einbeittara, glaðlegra og skilar betri afköstum auk þess sem fjarvistum fækkar og starfsánægja eykst. Má því segja að góð heilsa starfsfólks endurspeglist í heilbrigðara starfsumhverfi. Góð heilsa er þó ekki sjálfgefin en hún byggir á flóknu samspili líkamlegra, andlegra og félagslegra þátta sem hafa áhrif á lífsgæði okkar og líðan. Vinnustaður sem sýnir áhuga og vilja í verki til að hlúa að heilsu og vellíðan starfsfólks er líklegri til að ná betri árangri, auka tryggð, laða að og halda í hæfileikaríkt starfsfólk sem skilar sér í minni starfsmannaveltu og meiri arðbærni. En hversu stórt hlutverk spilar vinnustaðurinn þegar kemur að heilsu og vellíðan starfsfólks? Við vitum að við verjum stórum hluta vökutíma okkar í vinnunni og á þeim tíma tökum við mjög margar ákvarðanir sem hafa með heilsuna okkar að gera: hvað við borðum, við hvern við tölum, hversu marga kaffibolla við drekkum – svo dæmi séu tekin. Við finnum ekki endilega áhrifin af þessum ákvörðunum hér og nú en þegar þær safnast saman og blandast við venjur okkar getur það haft mikil áhrif á heilsu okkar og vellíðan til lengri tíma. Því er mikilvægt að vinnustaðurinn skapi umhverfi og aðstæður sem styðja við heilsuhegðun okkar og vellíðan. Eitt af því sem vinnustaðurinn getur boðið starfsfólki sínu upp á er heilsufarsmat hjá fagaðilum. Í heilsufarsmati er skimað fyrir grunnþáttum líkamlegrar, andlegrar og félagslegrar heilsu hvers og eins auk þess sem hægt er að nýta heildarniðurstöður matsins til framþróunar í heilsu og - vinnuvernd og greiningar á fræðsluþörf starfshópsins.Með reglulegu og markvissu heilsufarsmati er hægt að greina áhættuþætti snemma, grípa inn í og stuðla að forvörnum. Allt frá því að mæla grunnlífsmörk eins og blóðþrýsting og hjartslátt yfir í að skima fyrir svefnvanda og óheilbrigðri streitu getur komið í veg fyrir alvarlegan heilsubrest, langtíma veikindi eða jafnvel ótímabæran dauða. Við hvetjum vinnustaði til þess kynna sér fyrirkomulag heilsufarsmats með það að marki að vera leiðandi í öflugu heilsu- og vinnuverndarstarfi. Heilsufarsmat gefur kost á því að hlúa að persónulegri heilsu og vellíðan starfsfólks á sama tíma og það skilar sér sem arðbær fjárfesting fyrir vinnustaðinn. Höfundur er hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd hjá Auðnast. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Ég er líka að taka fullan þátt í samfélaginu! Alina Vilhjálmsdóttir Skoðun Hildur Björnsdóttir og bílastæðin í borginni Karólína M. Jónsdóttir Skoðun Álftnesingar mæta afgangi Rakel Margrét Viggósdóttir Skoðun Hvað ef gervigreind gjörbreytir 90 þúsund íslenskum störfum? Lilja Dögg Jónsdóttir Skoðun Það kemur ekki til greina að rífa upp samgöngusáttmálann Pétur Marteinsson Skoðun Börn á biðlista eftir að komast á biðlista Auður Gunnarsdóttir Skoðun Pólitísk forgangsröðun í þágu allra Kópavogsbúa Sigurður Kári Harðarsson Skoðun Börn í Laugardal fá ekki heitan mat í skólanum Jakob Jakobsson Skoðun Tryggjum að Hveragerði verði áfram bær fyrir alla Birgitta Ragnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Viljum við að fatlað fólk sé á vinnumarkaði? Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Rekstrarafgangur á kostnað íbúa - er það árangur? Matthías Bjarnason skrifar Skoðun Mikilvægi kennslu í nýsköpun í háskólum Ólafur Eysteinn Sigurjónsson skrifar Skoðun Hafnarfjörður í gíslingu þéttingarstefnu Reykjavíkur Orri Björnsson skrifar Skoðun Umferðarmál í Urriðaholti – Flótti frá vandanum Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hildur Björnsdóttir og bílastæðin í borginni Karólína M. Jónsdóttir skrifar Skoðun Glufur í farsældinni: Helmingur stuðningsnets barns úti í kuldanum Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Hvað ef gervigreind gjörbreytir 90 þúsund íslenskum störfum? Lilja Dögg Jónsdóttir skrifar Skoðun Öflugt atvinnulíf á Akureyri Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Börn á biðlista eftir að komast á biðlista Auður Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íþróttir, lýðheilsa og forvarnir Kristján Davíð Sigurjónsson skrifar Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Tryggjum að Hveragerði verði áfram bær fyrir alla Birgitta Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Álftnesingar mæta afgangi Rakel Margrét Viggósdóttir skrifar Skoðun Það kemur ekki til greina að rífa upp samgöngusáttmálann Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Stórasta Árborg í heimi? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Blá útivist – sóknarfæri lýðheilsu Jón Pálsson skrifar Skoðun Pólitísk forgangsröðun í þágu allra Kópavogsbúa Sigurður Kári Harðarsson skrifar Skoðun Kerfið sem á að vernda börnin en bregst þeim Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Ég er líka að taka fullan þátt í samfélaginu! Alina Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Er kennari ógn fyrir að trúa börnum sem segja frá ofbeldi? Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Tveir handteknir vegna stórfelldrar líkamsárásar – One-way ticket í sænsku leiðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Breytt vinnubrögð í mótun geðheilbrigðisþjónustunnar – draumsýn eða veruleiki? Elín Ebba Ásmundsdóttir skrifar Skoðun Að byggja bæ – eða samfélag? Herdís Anna Ingimarsdóttir skrifar Skoðun Hinn þríklofni Jóhann Páll Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Reykjavík er án móttökudeilda, og afleiðingarnar eru komnar í ljós Sóldís Birta Reynisdóttir skrifar Skoðun Áskoranir Ísafjarðarbæjar í húsnæðismálum Svanfríður Bergvinsdóttir skrifar Skoðun Fjármagn í þágu fjölskyldna Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Allir eru jafnir en enginn fær að blómstra Bessí Þóra Jónsdóttir skrifar Sjá meira
Innan hvers vinnustaðar er mannauðurinn sem þar starfar ein verðmætasta auðlindin. Að fjárfesta í heilsu og vellíðan starfsfólks er ekki einungis gert til að huga að persónulegum hagsmunum þess heldur er það grundvallaþáttur í að auka framleiðni, stuðla að jákvæðri vinnumenningu og samkeppnishæfni vinnustaðarins. Starfsfólk sem býr við góða heilsu og líður vel er yfirleitt orkumeira, einbeittara, glaðlegra og skilar betri afköstum auk þess sem fjarvistum fækkar og starfsánægja eykst. Má því segja að góð heilsa starfsfólks endurspeglist í heilbrigðara starfsumhverfi. Góð heilsa er þó ekki sjálfgefin en hún byggir á flóknu samspili líkamlegra, andlegra og félagslegra þátta sem hafa áhrif á lífsgæði okkar og líðan. Vinnustaður sem sýnir áhuga og vilja í verki til að hlúa að heilsu og vellíðan starfsfólks er líklegri til að ná betri árangri, auka tryggð, laða að og halda í hæfileikaríkt starfsfólk sem skilar sér í minni starfsmannaveltu og meiri arðbærni. En hversu stórt hlutverk spilar vinnustaðurinn þegar kemur að heilsu og vellíðan starfsfólks? Við vitum að við verjum stórum hluta vökutíma okkar í vinnunni og á þeim tíma tökum við mjög margar ákvarðanir sem hafa með heilsuna okkar að gera: hvað við borðum, við hvern við tölum, hversu marga kaffibolla við drekkum – svo dæmi séu tekin. Við finnum ekki endilega áhrifin af þessum ákvörðunum hér og nú en þegar þær safnast saman og blandast við venjur okkar getur það haft mikil áhrif á heilsu okkar og vellíðan til lengri tíma. Því er mikilvægt að vinnustaðurinn skapi umhverfi og aðstæður sem styðja við heilsuhegðun okkar og vellíðan. Eitt af því sem vinnustaðurinn getur boðið starfsfólki sínu upp á er heilsufarsmat hjá fagaðilum. Í heilsufarsmati er skimað fyrir grunnþáttum líkamlegrar, andlegrar og félagslegrar heilsu hvers og eins auk þess sem hægt er að nýta heildarniðurstöður matsins til framþróunar í heilsu og - vinnuvernd og greiningar á fræðsluþörf starfshópsins.Með reglulegu og markvissu heilsufarsmati er hægt að greina áhættuþætti snemma, grípa inn í og stuðla að forvörnum. Allt frá því að mæla grunnlífsmörk eins og blóðþrýsting og hjartslátt yfir í að skima fyrir svefnvanda og óheilbrigðri streitu getur komið í veg fyrir alvarlegan heilsubrest, langtíma veikindi eða jafnvel ótímabæran dauða. Við hvetjum vinnustaði til þess kynna sér fyrirkomulag heilsufarsmats með það að marki að vera leiðandi í öflugu heilsu- og vinnuverndarstarfi. Heilsufarsmat gefur kost á því að hlúa að persónulegri heilsu og vellíðan starfsfólks á sama tíma og það skilar sér sem arðbær fjárfesting fyrir vinnustaðinn. Höfundur er hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur í vinnuvernd hjá Auðnast.
Skoðun Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar Benedikt S. Benediktsson skrifar
Skoðun Reykjavíkurborg og ábyrgðin sem hún forðast Kári Sigurðsson,Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar
Skoðun Tveir handteknir vegna stórfelldrar líkamsárásar – One-way ticket í sænsku leiðina Davíð Bergmann skrifar
Skoðun Breytt vinnubrögð í mótun geðheilbrigðisþjónustunnar – draumsýn eða veruleiki? Elín Ebba Ásmundsdóttir skrifar
Skoðun Reykjavík er án móttökudeilda, og afleiðingarnar eru komnar í ljós Sóldís Birta Reynisdóttir skrifar