Fimm stöðu­gildi heimilis­lækna fara í sjúkraþjálfunarbeiðnir

„Við höfum auðvitað lengi barist fyrir auknu fjármagni í kerfið og þá fáum við gjarnan þau mótrök að það vanti ekki pening, það sé verið að sóa. Ég held að bæði rökin eigi við. Við ákváðum að taka þetta sérstaklega fyrir á Læknadögum í ár, sóunina. Við sjáum hana víða og þetta er svo sem alþjóðlegt vandamál en hérlendis vorum við mest að horfa á öldrunarþjónustuna, við vorum að horfa á heilsugæsluna, rafrænu tölvukerfin sem eru vel úrelt og biðlista,“ segir Steinunn Þórðardóttir, öldrunarlæknir og formaður Læknafélagsins, í Bítinu á Bylgjunni í morgun. 

Fimm stöðugildi í tilvísanir

Engin formleg úttekt hafi verið gerð hér á landi um hversu miklu fjármagni sé sóað í kerfinu en erlendar rannsóknir bendi til að fimmtungi fjármagns sé sóað í óþarfa. Þó séu dæmi um að allt að helmingi fjármagnsins sé sóað, sem eigi til dæmis við í Bandaríkjunum. Hún segir sligandi stjórnsýslu meðal annars vandann hér á landi og nefnir til dæmis heilsugæslurnar í því samhengi.

„Við vorum að fara yfir ýmis vottorð og tilvísanir sem þeim er gert, heimilislæknum, að skrifa út til að vera eins konar hliðverðir fyrir okkur almenning inn í alls konar þjónustu og þeir hafa í raun hvorki tíma né tök til að vera einhverjir hliðverðir,“ segir Steinunn. 

„Til dæmis eru þetta sjúkraþjálfunarbeiðnir, það fara fimm heil stöðugildi heimilislækna í sjúkraþjálfunarbeiðnir. Við erum með 200 heimilislækna í vinnu.“

Heimilislæknar eigi að sinna forvörnum en ekki skriffinnsku

Hún segir sjúkraþjálfara vel menntaða fagstétt sem ætti að fá tækifæri til að meta ástand þeirra sem til þeirra leita sjálfir. Að hennar mati séu flestir læknar líka viljugir til að sleppa þessum verkefnum. 

„Ég held það væri mjög verðug tilraun að prófa að hætta þessu og sjá hvort eitthvað breytist. Fylgja því bara eftir. Sama á við tilvísanir til barnalækna, þar fara þrjú stöðugildi á ári. Þannig að við erum að fara ansi hátt í prósentunýtingu á tíma heimilislækna í vottorð og hliðvörslu. Þeir þurfa líka að vera hliðverðir fyrir spelkur, göngugrindur og bleyjur. Haldið þið að fólk sé mikið að misnota slíkar beiðnir, að biðja um fullorðinsbleyjur ef það þarf þess ekki,“ segir Steinunn. 

Íslendingar noti heimilislækna mun meira í verkefni sem þessi en nágrannaþjóðirnar. 

„Það er ekki þessi krafa á heimilislækna að stýra umferð inn í allt og ekkert í kerfinu. Líka ýmsa félagslega þjónustu, fjárstuðning og svo þarf oft að endurnýja þessar beiðnir aftur og aftur reglulega. Við erum að eyða þeirra tíma í gríðarlega skriffinnsku,“ segir Steinunn. 

„Eins og ég held að mjög margir hafi fundið á eigin skinni er mjög erfitt að komast að hjá heimilislækni með raunveruleg vandamál. Heimilislæknar eiga að sinna forvörnum og heilsueflingu, þeir eiga að sinna eftirfylgd langvinna sjúkdóma, þeir eiga að grípa fólk og eiga að þekkja sinn hóp. Ef þetta er allt í lagi og eins og það á að vera er auðvitað mikill sparnaður í því að þeir geti sinnt forvörnum og öðru slíku.“

Hluta má á viðtalið við Steinunni í heild sinni í spilaranum hér að neðan.