Bleikur ráðherrafíll í umferðinni Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar 10. september 2023 07:30 Fyrr í vikunni barst mér til eyrna að hjón í Hveragerði hafi bæði verið handtekin sama kvöldið fyrir akstur undir áhrifum fíkniefna. Umrætt fíkniefni reyndist þó vera ADHD lyfið Elvanse sem bæði taka samkvæmt læknisráði og að fenginni ADHD greiningu. Eftir að hafa rætt við þau um málavöxtu varð mér eiginlega orða vant, slíkar voru lýsingarnar, jafnvel þó hvorugt þeirra vildi útmála lögreglumenn sem einhver skrímsli. Þvert á móti hafa þau margítrekað virðingu sína fyrir starfi lögreglunnar og drógu frekar úr en í. Morguninn eftir mætti ég með þeim í útvarpsviðtal í Bítinu á Bylgunni þar sem þessar hógværu hetjur reifuðu söguna á sinn einlæga máta, sama hversu innihaldið væri í raun helsvart. En nú virðast standa á þeim öll spjót. Í kvöldfréttum Stöðvar 2 birtist viðal við Odd Árnason, aðalvarðstjóra hjá lögreglunni á Suðurlandi, sem bar af sér alla sök með hrútskýringum um eðlilegt vinnulag lögreglu undir þessum kringumstæðum. Honum yfirsást þó að hér var fátt eðlilegt þegar nánar er rýnt. Daginn eftir birtir Vísir viðtal við Fjölni Sæmundsson, formann Félags lögreglumanna, undir fyrirsögninni „Engin herferð í gangi gegn fólki á ADHD-lyfjum af hálfu lögreglu.“ Í viðtalinu þræðir Fjölnir mikið til sömu vegu og félagi hans Oddur. Segir jafnframt sígilt vandamál að lögreglumenn geti ekki varið sig enda bundnir trúnaði. Nú síðast fregnaði ég að Óttar Guðmundsson hafi síðdegis á föstudegi, í viðtali á Útvarpi Sögu, enn og aftur, farið með himinskautum. Án þess að þekkja til málavaxta tók hann hiklaust stöðu með lögreglunni og gerði um leið lítið úr frásögn þeirra heiðurshjóna. Ég nenni vart að fjargviðrast út í auman vængjaslátt Óttars, sem greinilega hefur ekki kynnt sér staðreyndir þessa máls. En vissulega er flest allt satt og rétt sem þessir eflaust ágætu lögreglumenn hafa fram að færa. Í störfum sínum þurfa lögreglumenn jú eðli máls samkvæmt að fylgja stífum vinnureglum, jafnt á atvikastað sem og í kæruferlinu. Þetta veit ég mæta vel og mér bæði ljúft og skylt að ítreka að upp til hópa eru lögreglumenn vel færir um að sinni skyldum sínum án þess að brjóta á þegnum þessa lands. Þau orð byggi ég ekki síst á fjölmörgum skilaboðum og samtölum við lögreglumenn sem líkar illa sú staða sem upp er komin varðandi mál af þessu tagi og kristallast svo annarlega í þessu mjög svo ljóta dæmi. Fyrrnefnd þrenning virðist þó glíma við sértæka sjónfötlun: Engin þeirra sér bleika ráðherrafílinn í umferðinni: Í hálft fjórða ár hefur innviðaráðherra trassað að setja reglugerð fyrir umferðarlög nr. 77/2019. Án reglugerðar gilda ekki ýmsar bráðnauðsynlegar undanþágur. Á einfölduðu máli snýst þetta m.a. um að amfetamín er almennt talað flokkað sem ólöglegt fíkniefni. Lyf sem innihalda amfetamín (eða afleiður þess) og neytt er samkvæmt læknisráði ættu að vera með tilgreinda undanþágu vegna aksturs, þar sem við á. Án reglugerðar er undanþágan ekki til staðar. Í fyrirmælum ríkissaksóknar númer „RS: 5/2020“ um verklag segir enda: „Þar til reglugerð um vanhæfismörk hefur tekið gildi, sbr. 6. mgr. 48. gr. umferðarlaga, telur ríkissaksóknari að breyttu breytanda sömu sjónarmið geta átt við þegar um er að ræða ákvörðun sviptingar ökuréttar við samspil ölvunar-, fíkniefna- og/eða lyfjaaksturs.“ Samkvæmt lögreglumönnum þýðir þetta einfaldlega að komi amfetamín fram í strokusýni á atvikastað, þá sé þeim uppálagt að handtaka viðkomandi og færa til skýrslutöku. Ekki er tekið tillit til framvísunar lyfseðils (s.s. skjáskot frá Heilsuveru) eða lyfjaskírteinis (s.s. skjáskort frá „mínum síðum“ á sjukra.is). Eina sem mögulega hjálpar er að hafa á sér vottorð frá lækni, eins og kveðið er á um í lögunum. Mér er ekki kunnugt um að reynt hafi á þetta, enda langt umfram kröfu meðalhófs að almenningur átti sig á slíku lagalegu atriði, jafnvel þó ákvæðið sé í raun áratuga gamalt. Það sem ítrekað virðist svo gerast er að lítill hópur lögreglumanna framkvæmir þetta ferli með fremur einstrengingslegum hætti og jafnvel án þess að upplýsa viðkomandi t.d. um fyrrnefnt vottorð. Þess í stað virðist fara í gang n.k. leikrit, stöðvun annað hvort sögð reglubundið eftirlit eða vegna undarlegs aksturslags, viðkomandi er sakaður um fíkniefnaakstur, sagður líta vímaður út (þvoglumæltur, glaseygður og þar fram eftir götunum). Jafnframt neitað um að halda áfram ferð sinni eftir blóðsýnatöku – bara sagt að koma sér til síns heima á eigin vegum. Í einu tilfelli, seint að kvöldi, frá Selfossi upp á Akranes. Ég segi og skrifa leikrit: Það er óhugnanlegt hversu samhljóma frásagnir fjölda aðila eru. Meðan mál er enn í rannsókn hefur jafnframt borið við að einstaklingur sé aftur tekin fyrir við „reglulegt umferðareftirlit“ og þá önnur kæra lögð fram. Í a.mk. einu tilfelli var ökumaður kominn með þrjú mál í kæruferli áður en dómari samþykktir tilheyrandi gögn og feldi þá fyrsta málið niður. Ítarleg fyrirspurn til Ríkislögreglustjóra var send í maí 2022 og loks svarað eftir 10 mánuði, með fyrirslætti af ýmsu dagi og tilvitnun í dómafordæmi sem hverjum má ljóst vera að tengjast málum þar sem klárlega var um misnotkun fíkla að ræða. Þar við situr. Eflaust þykir hverjum sinn fíll fagur. En þennan bleika fíl verður ráðherra innviða tafarlaust að beisla. ADHD samtökin hafa á liðnum árum leitað leiða til að bregðast við ástandinu, enda eins og áður segir hafa fjölmörg mál ratað á borð samtakanna þessu tengt. Umfangsmikil rannsóknarvinna á íslenskum lögum, dómum og lagaumhverfinu í nágrannalöndum okkar, hefur leitt okkur að þeirri niðurstöðu að nauðsynlegt er að breyta núgildandi umferðarlögum, setja reglugerð á grundvelli núverandi laga og breyta verklagi lögreglunnar með formlegum hætti hvað varðar fólk sem notar lyf vegna ADHD samkvæmt læknisráði. Í næstu viku munu ADHD samtökin birta ítarlegt lögfræðiálit þar að lútandi með tillögum um lagabreytingar og innihald reglugerðar ásamt fjölda dómafordæma. Um leið og við hvetjum ráðherra innviða og dómsmála sem og Alþingismenn til að kynna sér tillögur samtakanna – og bregðast við þeim án tafar – lýsum við því yfir að ADHD samtökin eru boðin og búin til hverskyns samráðs og samstarfs um framvindu málsins. Núverandi ástand er ólíðandi og við því verður að bregðast án tafar! Höfundur er formaður ADHD samtakanna. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Vilhjálmur Hjálmarsson Lögreglan Geðheilbrigði Hveragerði Lyf ADHD Tengdar fréttir Engin herferð í gangi gegn fólki á ADHD-lyfjum af hálfu lögreglu Engin herferð er í gangi gegn fólki á ADHD-lyfjum af hálfu lögreglu. Þetta segir formaður Landssambands lögreglumanna sem bendir á að ef aksturslag vekur grunsemdir hjá lögreglumanni geti hann ekki tekið fólk á orðinu þegar það framvísi lyfseðli því lyfseðillinn einn og sér útiloki ekki notkun annarra lyfja. Það sé sígilt vandamál innan lögreglunnar þegar fólk stígur fram og segir frá samskiptum sínum við lögreglu að lögreglan geti ekki varið sig því hún sé bundin trúnaði. 8. september 2023 11:52 Útskýrir vinnubrögð lögreglunnar í handtökunni í Hveragerði Vinnubrögð lögreglu hafa verið harðlega gagnrýnd vegna handtöku á fólki í Hveragerði af formanni ADHD-samtakanna, sem segir málið það ljótasta sem hann hafi heyrt um. Handtakan átti sér stað í fyrrakvöld vegna fíkniefnaaksturs þar sem að amfetamín fannst í blóði þeirra vegna ADHD lyfsins Elvanse. Aðalvarðstjóri hjá lögreglunni á Suðurlandi tjáði sig um vinnubrögð lögreglu í kvöldfréttum Stöðvar 2. 7. september 2023 19:36 Handtekin fyrir utan heimili sitt á ADHD lyfjum Hjónin Valdimar og Hanna María Randrup, íbúar í Hveragerði, voru handtekin í fyrrakvöld þar sem amfetamín fannst í blóði þeirra vegna ADHD lyfsins Elvanse sem þau eru á. Fjórtán ára sonur þeirra varð eftir heima. Formaður ADHD samtakanna segir málið það ljótasta sem hann hafi heyrt um, þar beri innviðaráðherra og dómsmálaráðherra ábyrgð. Hjónin sögðu sögu sína í Bítinu á Bylgjunni í morgun. 7. september 2023 10:32 Mest lesið Grafið undan trúverðugleika ákæruvaldsins Róbert Spanó Skoðun „Spilaborgin hrynur einn daginn“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun „Bullið sem vellur upp úr þessu ágæta fólki“ Kristófer Már Maronsson Skoðun Halló! Er einhver til í að hlusta? Vilborg Gunnarsdóttir Skoðun Risið er flott en kjallarinn molnar Davíð Bergmann Skoðun Að vinna með fræðafólki úr landránsnýlenduríki Ingólfur Gíslason Skoðun Látið sjóði verkafólks vera Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Lofsvert framtak ÖBÍ, BSRB og ASÍ Ögmundur Jónasson Skoðun Hugrenningar forstöðumanns Dögg Þrastardóttir Skoðun Reykjavíkurborg leikur stórt hlutverk í verðbólgustöðunni Elliði Vignisson Skoðun Skoðun Skoðun Hugrenningar forstöðumanns Dögg Þrastardóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg leikur stórt hlutverk í verðbólgustöðunni Elliði Vignisson skrifar Skoðun Grafið undan trúverðugleika ákæruvaldsins Róbert Spanó skrifar Skoðun Að vinna með fræðafólki úr landránsnýlenduríki Ingólfur Gíslason skrifar Skoðun Hvalir, lög og líf: Ísland á siðferðilegum krossgötum Anahita Babaei,Elissa Phillips skrifar Skoðun Halló! Er einhver til í að hlusta? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Eftirfylgni og hagrænir hvatar í loftslagsmálum Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun „Spilaborgin hrynur einn daginn“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Risið er flott en kjallarinn molnar Davíð Bergmann skrifar Skoðun Lofsvert framtak ÖBÍ, BSRB og ASÍ Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Látið sjóði verkafólks vera Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun „Bullið sem vellur upp úr þessu ágæta fólki“ Kristófer Már Maronsson skrifar Skoðun Gögn sem ekki er hægt að TReysta Kristófer Már Maronsson skrifar Skoðun Fimm ráð um hvernig þinn hópur getur stutt við þann sem greinist með krabbamein Hólmfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Alþjóðlegar kröfur um króknandi en velupplýsta leikmenn Pawel Bartoszek skrifar Skoðun Í orði en ekki á borði Áslaug Inga Kristinsdóttir skrifar Skoðun „Hvers virði er ég?“ – Áskorun til barna- og unglingabókahöfunda Friðrik Erlingsson skrifar Skoðun Að draga ályktanir af þrettán ára frétt Hörður Arnarson skrifar Skoðun Jafnlaunavottunin: Það er þörf á breytingum Drífa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við verðum að ræða um Reykjavíkurflugvöll Daði Rafnsson,Margrét Manda Jónsdóttir,Kristján Vigfússon skrifar Skoðun Verndum íslenskuna! (Nema það kosti pening) Vilhelm Þór Neto skrifar Skoðun Áhöfnin sér loksins til lands Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Þið mótmælið... afleiðingum eigin gjörða Kristófer Már Maronsson skrifar Skoðun Sjö ára kláðinn: Engin vandamál, bara lausnir Jakob Frímann Magnússon skrifar Skoðun Stéttaskipt tjáningarfrelsi Tanja M. Ísfjörð Magnúsdóttir,Ólöf Tara Harðardóttir,Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir skrifar Skoðun Stjórnlaus heimur Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Ég er eiginlega alveg hætt að borða sykur Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Að kjósa með sjálfum sér Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur sjálfsvígsforvarna Alma D. Möller skrifar Skoðun Stjórnarskipti og húsnæðisöryggi fyrir alla Sandra B. Franks skrifar Sjá meira
Fyrr í vikunni barst mér til eyrna að hjón í Hveragerði hafi bæði verið handtekin sama kvöldið fyrir akstur undir áhrifum fíkniefna. Umrætt fíkniefni reyndist þó vera ADHD lyfið Elvanse sem bæði taka samkvæmt læknisráði og að fenginni ADHD greiningu. Eftir að hafa rætt við þau um málavöxtu varð mér eiginlega orða vant, slíkar voru lýsingarnar, jafnvel þó hvorugt þeirra vildi útmála lögreglumenn sem einhver skrímsli. Þvert á móti hafa þau margítrekað virðingu sína fyrir starfi lögreglunnar og drógu frekar úr en í. Morguninn eftir mætti ég með þeim í útvarpsviðtal í Bítinu á Bylgunni þar sem þessar hógværu hetjur reifuðu söguna á sinn einlæga máta, sama hversu innihaldið væri í raun helsvart. En nú virðast standa á þeim öll spjót. Í kvöldfréttum Stöðvar 2 birtist viðal við Odd Árnason, aðalvarðstjóra hjá lögreglunni á Suðurlandi, sem bar af sér alla sök með hrútskýringum um eðlilegt vinnulag lögreglu undir þessum kringumstæðum. Honum yfirsást þó að hér var fátt eðlilegt þegar nánar er rýnt. Daginn eftir birtir Vísir viðtal við Fjölni Sæmundsson, formann Félags lögreglumanna, undir fyrirsögninni „Engin herferð í gangi gegn fólki á ADHD-lyfjum af hálfu lögreglu.“ Í viðtalinu þræðir Fjölnir mikið til sömu vegu og félagi hans Oddur. Segir jafnframt sígilt vandamál að lögreglumenn geti ekki varið sig enda bundnir trúnaði. Nú síðast fregnaði ég að Óttar Guðmundsson hafi síðdegis á föstudegi, í viðtali á Útvarpi Sögu, enn og aftur, farið með himinskautum. Án þess að þekkja til málavaxta tók hann hiklaust stöðu með lögreglunni og gerði um leið lítið úr frásögn þeirra heiðurshjóna. Ég nenni vart að fjargviðrast út í auman vængjaslátt Óttars, sem greinilega hefur ekki kynnt sér staðreyndir þessa máls. En vissulega er flest allt satt og rétt sem þessir eflaust ágætu lögreglumenn hafa fram að færa. Í störfum sínum þurfa lögreglumenn jú eðli máls samkvæmt að fylgja stífum vinnureglum, jafnt á atvikastað sem og í kæruferlinu. Þetta veit ég mæta vel og mér bæði ljúft og skylt að ítreka að upp til hópa eru lögreglumenn vel færir um að sinni skyldum sínum án þess að brjóta á þegnum þessa lands. Þau orð byggi ég ekki síst á fjölmörgum skilaboðum og samtölum við lögreglumenn sem líkar illa sú staða sem upp er komin varðandi mál af þessu tagi og kristallast svo annarlega í þessu mjög svo ljóta dæmi. Fyrrnefnd þrenning virðist þó glíma við sértæka sjónfötlun: Engin þeirra sér bleika ráðherrafílinn í umferðinni: Í hálft fjórða ár hefur innviðaráðherra trassað að setja reglugerð fyrir umferðarlög nr. 77/2019. Án reglugerðar gilda ekki ýmsar bráðnauðsynlegar undanþágur. Á einfölduðu máli snýst þetta m.a. um að amfetamín er almennt talað flokkað sem ólöglegt fíkniefni. Lyf sem innihalda amfetamín (eða afleiður þess) og neytt er samkvæmt læknisráði ættu að vera með tilgreinda undanþágu vegna aksturs, þar sem við á. Án reglugerðar er undanþágan ekki til staðar. Í fyrirmælum ríkissaksóknar númer „RS: 5/2020“ um verklag segir enda: „Þar til reglugerð um vanhæfismörk hefur tekið gildi, sbr. 6. mgr. 48. gr. umferðarlaga, telur ríkissaksóknari að breyttu breytanda sömu sjónarmið geta átt við þegar um er að ræða ákvörðun sviptingar ökuréttar við samspil ölvunar-, fíkniefna- og/eða lyfjaaksturs.“ Samkvæmt lögreglumönnum þýðir þetta einfaldlega að komi amfetamín fram í strokusýni á atvikastað, þá sé þeim uppálagt að handtaka viðkomandi og færa til skýrslutöku. Ekki er tekið tillit til framvísunar lyfseðils (s.s. skjáskot frá Heilsuveru) eða lyfjaskírteinis (s.s. skjáskort frá „mínum síðum“ á sjukra.is). Eina sem mögulega hjálpar er að hafa á sér vottorð frá lækni, eins og kveðið er á um í lögunum. Mér er ekki kunnugt um að reynt hafi á þetta, enda langt umfram kröfu meðalhófs að almenningur átti sig á slíku lagalegu atriði, jafnvel þó ákvæðið sé í raun áratuga gamalt. Það sem ítrekað virðist svo gerast er að lítill hópur lögreglumanna framkvæmir þetta ferli með fremur einstrengingslegum hætti og jafnvel án þess að upplýsa viðkomandi t.d. um fyrrnefnt vottorð. Þess í stað virðist fara í gang n.k. leikrit, stöðvun annað hvort sögð reglubundið eftirlit eða vegna undarlegs aksturslags, viðkomandi er sakaður um fíkniefnaakstur, sagður líta vímaður út (þvoglumæltur, glaseygður og þar fram eftir götunum). Jafnframt neitað um að halda áfram ferð sinni eftir blóðsýnatöku – bara sagt að koma sér til síns heima á eigin vegum. Í einu tilfelli, seint að kvöldi, frá Selfossi upp á Akranes. Ég segi og skrifa leikrit: Það er óhugnanlegt hversu samhljóma frásagnir fjölda aðila eru. Meðan mál er enn í rannsókn hefur jafnframt borið við að einstaklingur sé aftur tekin fyrir við „reglulegt umferðareftirlit“ og þá önnur kæra lögð fram. Í a.mk. einu tilfelli var ökumaður kominn með þrjú mál í kæruferli áður en dómari samþykktir tilheyrandi gögn og feldi þá fyrsta málið niður. Ítarleg fyrirspurn til Ríkislögreglustjóra var send í maí 2022 og loks svarað eftir 10 mánuði, með fyrirslætti af ýmsu dagi og tilvitnun í dómafordæmi sem hverjum má ljóst vera að tengjast málum þar sem klárlega var um misnotkun fíkla að ræða. Þar við situr. Eflaust þykir hverjum sinn fíll fagur. En þennan bleika fíl verður ráðherra innviða tafarlaust að beisla. ADHD samtökin hafa á liðnum árum leitað leiða til að bregðast við ástandinu, enda eins og áður segir hafa fjölmörg mál ratað á borð samtakanna þessu tengt. Umfangsmikil rannsóknarvinna á íslenskum lögum, dómum og lagaumhverfinu í nágrannalöndum okkar, hefur leitt okkur að þeirri niðurstöðu að nauðsynlegt er að breyta núgildandi umferðarlögum, setja reglugerð á grundvelli núverandi laga og breyta verklagi lögreglunnar með formlegum hætti hvað varðar fólk sem notar lyf vegna ADHD samkvæmt læknisráði. Í næstu viku munu ADHD samtökin birta ítarlegt lögfræðiálit þar að lútandi með tillögum um lagabreytingar og innihald reglugerðar ásamt fjölda dómafordæma. Um leið og við hvetjum ráðherra innviða og dómsmála sem og Alþingismenn til að kynna sér tillögur samtakanna – og bregðast við þeim án tafar – lýsum við því yfir að ADHD samtökin eru boðin og búin til hverskyns samráðs og samstarfs um framvindu málsins. Núverandi ástand er ólíðandi og við því verður að bregðast án tafar! Höfundur er formaður ADHD samtakanna.
Engin herferð í gangi gegn fólki á ADHD-lyfjum af hálfu lögreglu Engin herferð er í gangi gegn fólki á ADHD-lyfjum af hálfu lögreglu. Þetta segir formaður Landssambands lögreglumanna sem bendir á að ef aksturslag vekur grunsemdir hjá lögreglumanni geti hann ekki tekið fólk á orðinu þegar það framvísi lyfseðli því lyfseðillinn einn og sér útiloki ekki notkun annarra lyfja. Það sé sígilt vandamál innan lögreglunnar þegar fólk stígur fram og segir frá samskiptum sínum við lögreglu að lögreglan geti ekki varið sig því hún sé bundin trúnaði. 8. september 2023 11:52
Útskýrir vinnubrögð lögreglunnar í handtökunni í Hveragerði Vinnubrögð lögreglu hafa verið harðlega gagnrýnd vegna handtöku á fólki í Hveragerði af formanni ADHD-samtakanna, sem segir málið það ljótasta sem hann hafi heyrt um. Handtakan átti sér stað í fyrrakvöld vegna fíkniefnaaksturs þar sem að amfetamín fannst í blóði þeirra vegna ADHD lyfsins Elvanse. Aðalvarðstjóri hjá lögreglunni á Suðurlandi tjáði sig um vinnubrögð lögreglu í kvöldfréttum Stöðvar 2. 7. september 2023 19:36
Handtekin fyrir utan heimili sitt á ADHD lyfjum Hjónin Valdimar og Hanna María Randrup, íbúar í Hveragerði, voru handtekin í fyrrakvöld þar sem amfetamín fannst í blóði þeirra vegna ADHD lyfsins Elvanse sem þau eru á. Fjórtán ára sonur þeirra varð eftir heima. Formaður ADHD samtakanna segir málið það ljótasta sem hann hafi heyrt um, þar beri innviðaráðherra og dómsmálaráðherra ábyrgð. Hjónin sögðu sögu sína í Bítinu á Bylgjunni í morgun. 7. september 2023 10:32
Skoðun Hvalir, lög og líf: Ísland á siðferðilegum krossgötum Anahita Babaei,Elissa Phillips skrifar
Skoðun Fimm ráð um hvernig þinn hópur getur stutt við þann sem greinist með krabbamein Hólmfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Við verðum að ræða um Reykjavíkurflugvöll Daði Rafnsson,Margrét Manda Jónsdóttir,Kristján Vigfússon skrifar
Skoðun Stéttaskipt tjáningarfrelsi Tanja M. Ísfjörð Magnúsdóttir,Ólöf Tara Harðardóttir,Hulda Hrund Guðrúnar Sigmundsdóttir skrifar