Vesen um veganjól ekkert miðað við áður Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir skrifar 4. desember 2021 20:31 Í dag er mun auðveldara að vera grænkeri um jól en fyrir bara nokkrum árum síðan. Vísir/Adelina Úrval á vegan-fæði hefur aukist gríðarlega undanfarin ár í takt við breyttar matarvenjur landsmanna. Íslenskir framleiðendur hafa verið að auka framleiðslu sína til að koma til móts við grænkera, sérstaklega fyrir jólin. Jólin nálgast óðfluga og flestir eru líklega farnir að undirbúa jólamatinn. En hvað er í boði fyrir fjölskyldumeðlimina sem eru vegan og eru heldur ólíklegir til að bragða á jólasteikinni? Nú eru ýmsar hátíðarsteikur í boði úti í búð sem eru alveg lausar við dýraafurðir.Vísir/Adelina Vegan samfélagið hefur stækkað gríðarlega á síðustu árum og má til dæmis sjá það á Facebook-hópnum Vegan-Ísland, en 24 þúsund manns eru meðlimir í hópnum. Því er ekki skrítið að verslanir hafi fundið fyrir breytingu á eftirspurn á síðustu árum. „Eins og við gerðum fyrir jólin í fyrra og munum gera aftur núna við vorum bara með tilbúna matarbakka. Fólk kom og fékk steikina, sósuna og salatið. Allt sem þurfti í jólamatinn,“ segir Magnús Reyr Agnarsson, einn eigenda Veganbúðarinnar. Hnetusteikin klassísk en grænkerar nýungagjarnir Veganbúðin er stærsta vegan-sérverslunin í heiminum en aðrar verslanir hafa jafnframt verið að auka við úrvalið hjá sér. Lilja Kristín Birgisdóttir markaðssérfræðingur hjá Krónunni.Vísir/Adelina „Við erum að sjá mikla aukningu og það er meiri fjölbreytni en áður og sérstaklega ef við horfum núna á jólin. Það er ekkert svo langt síðan fólk þurfti að hlaupa á milli verslana til að grípa sér vegan hátíðarsteik en í ár erum við að horfa á níu skilgreindar vegan-hátíðarsteikur og fullt annað sem er síðan hægt að gera frá grunni,“ segir Lilja Kristín Birgisdóttir markaðssérfræðingur hjá Krónunni. „Hnetusteikin er klassísk en það hefur orðið svo gríðarleg þroun í þessu, það er komið svo margt annað í staðin. Vegan fólk eins og annað fólk langar að prófa nýjar útgáfur,“ segir Magnús. „Það hefur auðvitað stóraukist. Það er mikið verið að kalla eftir vörum í þessum flokki. Mesta breytingin er úrvalið og gæðin líka, þau eru alltaf að verða betri,“ segir Baldur Ólafsson, markaðsstjóri Bónus. Úrval vegan-vara hefur aukist gríðarlega á síðustu árum.Vísir/Adelina Neysluvenjur breyst og ákall eftir fæði úr jurtaríkinu Það er ekki bara úrval á veganvörum sem hefur breyst heldur neysluvenjur neytenda. „Það eru kannski margir einstaklingar innan sömu fjölskyldna komnir á ólíkt mataræði,“ segir Lilja. „Það er mjög algengt að foreldrar eru að koma hingað með unglingana sína sem ætla að taka skrefið og eru að spyrja hvernig þau eigi að fást við þetta,“ segir Magnús. „Neytendur eru að kalla eftir meira prótíni úr jurtaríkinu og við sjáum mikla aukningu í hnetum og baunum og þessum vöruflokkum,“ segir Baldur. Baldur Ólafsson, markaðsstjóri Bónus.Vísir/Adelina Fyrir utan allar nýjungarnar í framleiðslu og framboði á veganfæði þá leynast víða vegan-vörur, sem ekki voru sérstaklega framleiddar með það í huga að vera vegan. Til dæmis eru flestar piparkökur sem seldar eru úti í búð alveg lausar við dýraafurðir. „Það er fullt af vörum sem eru óvart vegan,“ segir Magnús. „Við leggjum rosalega mikið upp úr því að miðla þessum sérmerkingum, okkur þykir mikilvægt að viðskiptavinir geti tekið þetta upplýsta val,“ segir Lilja. Innlend nýsköpun og framleiðsla að aukast Innlend framleiðsla á Vegan-matvörum hefur þá aukist gríðarlega að undanförnu. „Við fáum inn aðila og smáframleiðendur mjög reglulega sem eru að byrja að framleiða og langar að selja og við tökum vel á móti þeim,“ segir Magnús Magnús Reyr Agnarsson, einn eigenda Veganbúðarinnar.Vísir/Adelina Þið eruð sjálf með framleiðslu? „Já, við framleiðum mjög mikið bæði fyrir aðrar verslunarkeðjur og fyrir okkur sjálf. Við framleiðum Jömm sósurnar og salöt og vinsælustu jólasteikina síðustu tvö ár, svokölluð Jömm Wellington sem við gerum hérna. Það er gríðarlegt magn sem við erum að framleiða fyrir jólin.“ „Já, við erum að reyna að prufa okkur áfram. Núna á þessu ári var Uppsprettan, sem er nýsköpunarsjóður hjá okkur, sem fékk tillögu inn að nýjum hátíðarrétti fyrir veganista, og bara fleiri. Þetta er hnetusteik, sem er gerð úr japönsku tempeh. Þetta er nýung hjá okkur sem mun koma í desember,“ segir Baldur hjá Bónus. Fólk sé að vakna til vitundar um að veganvörur séu ekki síðri á bragðið en þær sem innihaldi dýraafurðir og umhverfisáhrif af framleiðslunni sé jafnframt töluvert minni. Mikið úrval er af vegan mjólkurlíki í langflestum verslunum. Vegan-mjólkin er gríðarlega vinsæl, bæði meðal grænkera og alæta.Vísir/Adelina „Þetta sé framtíðin og þetta er það sem mun þurfa að gerast ef við ætlum til dæmis að stemma stigu við hækkandi hitastig jarðar þá er þetta stór þáttur í því,“ segir Magnús. „Það er eiginlega það sem mér finnst best við þessa vegan umræðu er í raun bara hvað þetta hefur opnað augu manns fyrir vörum sem eru bara þrælgóðar. Sem eru í þessum vöruflokki, sem ég held að fleiri en ég eru að fíla, þeir sem eru ekki vegan í grunninn,“ segir Baldur, markaðsstjóri Bónus. Vegan Matur Verslun Jól Mest lesið Albert mættur í dómsal Innlent Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Innlent Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Innlent Silja Björk biður Ingó afsökunar Innlent Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Innlent Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Innlent Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Lærisveinn“ Pélicot sagður hafa beitt sömu aðferðum á eigin konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Innlent Fleiri fréttir Silja Björk biður Ingó afsökunar Bjarkey undir árvökulu auga þungavigtar Sjálfstæðisflokks Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Löng bið barna eftir geðheilbrigðisþjónustu ekki ásættanleg Bæjarstjóri Reykjanesbæjar í veikindaleyfi Bein útsending: Málþing um jafnrétti í heilbrigðisþjónustu Dragi úr virðingu fyrir lögunum Almennt launafólk finni ekki fyrir auknum kaupmætti Fleiri fresta læknisferðum vegna langra biðlista Ríkið verði af milljörðum og óhóflegur kostnaður af heilbrigðisþjónustu Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Vilja halda áfram sameiningarviðræðum á Suðurnesjum Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Mega nú setja svalir á hús í Norðurmýri og Rauðarárholti Albert mættur í dómsal Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Lögregla kölluð til vegna slagsmála Heildartjón á mannvirkjum áætlað allt að 16 til 17 milljarðar Lítið mál að fjölga löggum „Góði líttu þér nær!“ „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Hafi ekki verið að gera lítið úr öryrkjum og bölvar gallaðri reiknivél Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Tárast yfir verði á aðgerð og þúsundir barna á biðlista „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Hilmar B. Jónsson matreiðslumeistari látinn Tæplega áttatíu börn með stöðu sakbornings í ofbeldismálum Sjá meira
Jólin nálgast óðfluga og flestir eru líklega farnir að undirbúa jólamatinn. En hvað er í boði fyrir fjölskyldumeðlimina sem eru vegan og eru heldur ólíklegir til að bragða á jólasteikinni? Nú eru ýmsar hátíðarsteikur í boði úti í búð sem eru alveg lausar við dýraafurðir.Vísir/Adelina Vegan samfélagið hefur stækkað gríðarlega á síðustu árum og má til dæmis sjá það á Facebook-hópnum Vegan-Ísland, en 24 þúsund manns eru meðlimir í hópnum. Því er ekki skrítið að verslanir hafi fundið fyrir breytingu á eftirspurn á síðustu árum. „Eins og við gerðum fyrir jólin í fyrra og munum gera aftur núna við vorum bara með tilbúna matarbakka. Fólk kom og fékk steikina, sósuna og salatið. Allt sem þurfti í jólamatinn,“ segir Magnús Reyr Agnarsson, einn eigenda Veganbúðarinnar. Hnetusteikin klassísk en grænkerar nýungagjarnir Veganbúðin er stærsta vegan-sérverslunin í heiminum en aðrar verslanir hafa jafnframt verið að auka við úrvalið hjá sér. Lilja Kristín Birgisdóttir markaðssérfræðingur hjá Krónunni.Vísir/Adelina „Við erum að sjá mikla aukningu og það er meiri fjölbreytni en áður og sérstaklega ef við horfum núna á jólin. Það er ekkert svo langt síðan fólk þurfti að hlaupa á milli verslana til að grípa sér vegan hátíðarsteik en í ár erum við að horfa á níu skilgreindar vegan-hátíðarsteikur og fullt annað sem er síðan hægt að gera frá grunni,“ segir Lilja Kristín Birgisdóttir markaðssérfræðingur hjá Krónunni. „Hnetusteikin er klassísk en það hefur orðið svo gríðarleg þroun í þessu, það er komið svo margt annað í staðin. Vegan fólk eins og annað fólk langar að prófa nýjar útgáfur,“ segir Magnús. „Það hefur auðvitað stóraukist. Það er mikið verið að kalla eftir vörum í þessum flokki. Mesta breytingin er úrvalið og gæðin líka, þau eru alltaf að verða betri,“ segir Baldur Ólafsson, markaðsstjóri Bónus. Úrval vegan-vara hefur aukist gríðarlega á síðustu árum.Vísir/Adelina Neysluvenjur breyst og ákall eftir fæði úr jurtaríkinu Það er ekki bara úrval á veganvörum sem hefur breyst heldur neysluvenjur neytenda. „Það eru kannski margir einstaklingar innan sömu fjölskyldna komnir á ólíkt mataræði,“ segir Lilja. „Það er mjög algengt að foreldrar eru að koma hingað með unglingana sína sem ætla að taka skrefið og eru að spyrja hvernig þau eigi að fást við þetta,“ segir Magnús. „Neytendur eru að kalla eftir meira prótíni úr jurtaríkinu og við sjáum mikla aukningu í hnetum og baunum og þessum vöruflokkum,“ segir Baldur. Baldur Ólafsson, markaðsstjóri Bónus.Vísir/Adelina Fyrir utan allar nýjungarnar í framleiðslu og framboði á veganfæði þá leynast víða vegan-vörur, sem ekki voru sérstaklega framleiddar með það í huga að vera vegan. Til dæmis eru flestar piparkökur sem seldar eru úti í búð alveg lausar við dýraafurðir. „Það er fullt af vörum sem eru óvart vegan,“ segir Magnús. „Við leggjum rosalega mikið upp úr því að miðla þessum sérmerkingum, okkur þykir mikilvægt að viðskiptavinir geti tekið þetta upplýsta val,“ segir Lilja. Innlend nýsköpun og framleiðsla að aukast Innlend framleiðsla á Vegan-matvörum hefur þá aukist gríðarlega að undanförnu. „Við fáum inn aðila og smáframleiðendur mjög reglulega sem eru að byrja að framleiða og langar að selja og við tökum vel á móti þeim,“ segir Magnús Magnús Reyr Agnarsson, einn eigenda Veganbúðarinnar.Vísir/Adelina Þið eruð sjálf með framleiðslu? „Já, við framleiðum mjög mikið bæði fyrir aðrar verslunarkeðjur og fyrir okkur sjálf. Við framleiðum Jömm sósurnar og salöt og vinsælustu jólasteikina síðustu tvö ár, svokölluð Jömm Wellington sem við gerum hérna. Það er gríðarlegt magn sem við erum að framleiða fyrir jólin.“ „Já, við erum að reyna að prufa okkur áfram. Núna á þessu ári var Uppsprettan, sem er nýsköpunarsjóður hjá okkur, sem fékk tillögu inn að nýjum hátíðarrétti fyrir veganista, og bara fleiri. Þetta er hnetusteik, sem er gerð úr japönsku tempeh. Þetta er nýung hjá okkur sem mun koma í desember,“ segir Baldur hjá Bónus. Fólk sé að vakna til vitundar um að veganvörur séu ekki síðri á bragðið en þær sem innihaldi dýraafurðir og umhverfisáhrif af framleiðslunni sé jafnframt töluvert minni. Mikið úrval er af vegan mjólkurlíki í langflestum verslunum. Vegan-mjólkin er gríðarlega vinsæl, bæði meðal grænkera og alæta.Vísir/Adelina „Þetta sé framtíðin og þetta er það sem mun þurfa að gerast ef við ætlum til dæmis að stemma stigu við hækkandi hitastig jarðar þá er þetta stór þáttur í því,“ segir Magnús. „Það er eiginlega það sem mér finnst best við þessa vegan umræðu er í raun bara hvað þetta hefur opnað augu manns fyrir vörum sem eru bara þrælgóðar. Sem eru í þessum vöruflokki, sem ég held að fleiri en ég eru að fíla, þeir sem eru ekki vegan í grunninn,“ segir Baldur, markaðsstjóri Bónus.
Vegan Matur Verslun Jól Mest lesið Albert mættur í dómsal Innlent Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Innlent Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Innlent Silja Björk biður Ingó afsökunar Innlent Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Innlent Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Innlent Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Lærisveinn“ Pélicot sagður hafa beitt sömu aðferðum á eigin konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Innlent Fleiri fréttir Silja Björk biður Ingó afsökunar Bjarkey undir árvökulu auga þungavigtar Sjálfstæðisflokks Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Löng bið barna eftir geðheilbrigðisþjónustu ekki ásættanleg Bæjarstjóri Reykjanesbæjar í veikindaleyfi Bein útsending: Málþing um jafnrétti í heilbrigðisþjónustu Dragi úr virðingu fyrir lögunum Almennt launafólk finni ekki fyrir auknum kaupmætti Fleiri fresta læknisferðum vegna langra biðlista Ríkið verði af milljörðum og óhóflegur kostnaður af heilbrigðisþjónustu Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Vilja halda áfram sameiningarviðræðum á Suðurnesjum Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Mega nú setja svalir á hús í Norðurmýri og Rauðarárholti Albert mættur í dómsal Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Lögregla kölluð til vegna slagsmála Heildartjón á mannvirkjum áætlað allt að 16 til 17 milljarðar Lítið mál að fjölga löggum „Góði líttu þér nær!“ „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Hafi ekki verið að gera lítið úr öryrkjum og bölvar gallaðri reiknivél Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Tárast yfir verði á aðgerð og þúsundir barna á biðlista „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Hilmar B. Jónsson matreiðslumeistari látinn Tæplega áttatíu börn með stöðu sakbornings í ofbeldismálum Sjá meira