Létu sig hverfa úr þing­sal til að stöðva tak­markanir á kosninga­rétti

Fjöldi ríkja þar sem repúblikanar fara með völdin hafa brugðist við stoðlausum ásökunum Donalds Trump, fyrrverandi forseta, um að stórfelld svik hafi verið í tafli í forsetakosningunum í nóvember með því að samþykkja lög skerða verulega aðgengi fólks að kjörstöðum.

Frumvarpið sem repúblikanar í Texas ætluðu sér að samþykkja í gærkvöldi er sagt ganga enn lengra en þau sem hafa orðið að lögum í ríkjum eins og Georgíu og Flórída nýlega. Það myndi meðal annars stytta opnunartíma kjörstaða, gera fólki erfiðara fyrir að kjósa með póstatkvæði og gefa eftirlitsmönnum flokkanna á kjörstöðum aukin áhrif. Kosningalögin í Texas voru fyrir ein þau ströngustu í Bandaríkjunum.

Allt stefndi í að repúblikönum tækist að koma málinu í gegn fyrir þinglok en þeir fara með meirihluta í báðum deildum ríkisþingsins auk þess sem ríkisstjórinn er repúblikani. Í öldungadeildinni veittu þeir sjálfum sér afbrigði frá þingsköpum til þess að samþykkja frumvarpið á aðfararnótt sunnudags.

Þegar frumvarpið gekk til fulltrúadeildar ríkisþingsins létu þingmenn demókrata sig hverfa, einn á fætur öðrum, þar til ekki voru nægilega margir í salnum til að halda atkvæðagreiðslu. Hundrað þingmenn þarf til fyrir ákvörðunarbæran meirihluta á ríkisþingi Texas, að sögn AP-fréttastofunnar.

Þingmenn demókrata segja að þeir hafi ekki lagt upp með að neita repúblikönum um ákvörðunarbæran meirihluta en þegar til kastanna kom hafi þeir fengi yfir sig nóg af því að repúblikanar ætluðu sér að koma í veg fyrir frekari umræður um frumvarpið og þvinga það í gegn.

Aukafundur til að samþykkja frumvarpið

Líklegt er að demókratar hafi aðeins unnið áfangasigur því Greg Abbott, ríkisstjóri og repúblikani, hefur þegar sagst ætla að nýta heimild sína til þess að kalla þingið saman til aukafundar svo hægt verði að gera frumvarpið að lögum.

Verði frumvarpið að lögum ættu dómarar auðveldara með að snúa við úrslitum kosninga, líkt og stuðningsmenn Trump reyndu að gera um margra mánaða skeið eftir kosningarnar í haust. Þá vilja repúblikanar banna bílalúgur á kjörstöðum og að kjörstaðir séu opnir allan sólarhringinn. Harris-sýsla, helsta vígi demókrata í Texas, bauð upp á hvoru tveggja til þess lágmarka áhættu í kórónuveirufaraldrinum í fyrra.

Þá voru demókratar afar ósáttir við breytingar sem repúblikanar gerðu á upphaflega frumvarpinu sem myndu banna utankjörfundaratkvæðagreiðslu fyrir klukkan 13:00 á sunnudögum. Það er tími sem margir svartir kirkjugestir hafa farið á til að nýta kosningarétt sinn. Blökkumenn eru mun líklegri til þess að kjósa demókrata en repúblikana.

Stórfyrirtæki eins og American Airlines og Dell sem hafa höfuðstöðvar sínar í Texas höfðu mótmælt frumvarpi repúblikana. Þær mótbárur féllu á dauf eyru repúblikana og lognuðust þær að mestu út af. Biden forseti hefur kallað frumvarpið „óbandarísk“ og flokkssystkini hans í Texas líkja þeim við Jim Crow-lögin svonefndu sem gerðu svörtum Bandaríkjamönnum nær ómögulegt að kjósa í suðurríkjunum langt fram eftir 20. öldinni, að sögn Washington Post.

Ekki er fordæmalaust að flokkarnir grípi til þess ráðs að yfirgefa þingfund eða mæta ekki til fundar til þess að stöðva frumvörp meirihlutans. Demókratar gerðu það í tvígang í Texas árið 2003 til þess að reyna að koma í veg fyrir að repúblikanar gætu teiknað upp ný kjördæmamörk. Repúblikanar höfðu sitt fram þrátt fyrir allt á endanum.

Repúblikanar á ríkisþingi Oregon flúðu höfuðborgina Salem til að koma í veg fyrir að demókratar, sem voru með meirihluta, gætu samþykkt aðgerðir til þess að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda í tvígang 2019 og 2020. Í fyrra skiptið földu þingmenn flokksins sig í nágrannaríkinu Idaho og tókst þeim þannig að stöðva samþykkt frumvarpsins.