„Hauck & Aufhäuser var leppur það er alveg augljóst“

Í undirbúningi er þingsályktunartillaga um sérstaka rannsókn á aðkomu þýska bankans Hauck & Aufhäuser að einkavæðingu Búnaðarbankans. Tilefnið er bréf umboðsmanns Alþingis. Bankinn virðist hafa verið fjármagnaður af Kaupþingi banka til að auðvelda sameiningu Búnaðarbankans og Kaupþings í maí 2003.

Umboðsmaður Alþingis kom fyrir stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis í gær til að fjalla um nýjar upplýsingar sem hann hefði um aðkomu þýska bankans Hauck & Aufhäuser að einkavæðingu Búnaðarbankans. 

Í bréfi umboðsmanns segir að embætti umboðsmanns hafi borist nýjar ­upp­lýs­ingar og ábend­ingar um „hvernig leiða mætti í ljós hver hafi í raun ver­ið þátt­taka þýska bank­ans Hauck & Auf­häuser Pri­vat­banki­ers KgaA í kaupum á eign­ar­hluta íslenska rík­is­ins í Bún­að­ar­banka Íslands hf. á árinu 2003 með aðild hans að Eglu hf.“

Málið tekið alvarlega

Það gerist ekki á hverjum degi að umboðsmaður Alþingis sendi bréf af þessu tagi og er það nokkuð óvenjulegt raunar. Þess vegna tekur stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd málið mjög alvarlega.

Þegar Búnaðarbankinn var einkavæddur var Davíð Oddsson forsætisráðherra og Halldór Ásgrímsson heitinn utanríkisráðherra.

Í bréfi umboðsmanns segir: „Tek ég fram að í þeim upplýsingum sem ég hef kynnt mér kemur ekkert fram sem gefur ástæðu til að ætla að þeir sem af hálfu ríkisins tóku ákvörðun um og unnu að sölu á umræddum eignarhluta þess hafi haft vitneskju um þau atriði sem koma fram í þeim upplýsingum sem ég hef vísað til hér að framan.“

Í bréfi umboðsmanns er mælt með rannsókn má máli en fyrirvari er um það að rétt sé að hún snúi að þessum afmarkað þætti málsins enda hafa bæði rannsóknarnefnd Alþingis og Ríkisendurskoðun fjallað almennt um einkavæðingu bankanna, 2002 og 2003.

„Aðalatriðið fyrir mig er að ef stjórnvöld hafa verið blekkt á sínum tíma og gert samning sem var ekki í samræmi við það sem um var samið þá er það auðvitað mál sem eðlilegt er að upplýsist,“ segir Brynjar Níelsson sem situr í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis fyrir Sjálfstæðisflokkinn.  

Vilhjálmur Bjarnason alþingismaður hefur fylgst með þessu máli frá fyrsta degi og setti í raun fram kenningu í ársbyrjun 2006 að þýski bankinn hefði verið leppur og verið fjármagnaður af Kaupþingi.

„Hauck & Aufhäuser var leppur það er alveg augljóst,“ segir Vilhjálmur. 

Fyrir hvern? „Ég ætla ekki að segja það núna. Það er ákveðinn hópur sem þar kom að. Það verður leitt í ljós þessari rannsókn sem vonandi fer af stað.“

Gögn benda til þess að Kaupþing hafi í reynd fjármagnað þýska bankann við kaup á hlut í Búnaðarbankanum snemma árs 2003. Nokkrum mánuðum síðar sameinuðust Kaupþing og Búnaðarbankinn og úr varð KB banki.

Hauck & Aufhäuser hafði aldrei afskipti af eignarhlut sínum í Bún­­að­­ar­­bank­­anum og skip­aði íslenskan starfs­­mann ­eign­­ar­halds­­­fé­lags Ólafs Ólafs­­sonar í stjórn Eglu en þýski bankinn átti hlut sinn í gegnum það félag.

Rúmum tveimur árum eftir að Hauck & Aufhäuser keypti hlut sinn í Búnaðarbankanum í gegnum Eglu hafði bankinn framselt hlutabréfin til annarra aðila innan S-hópsins svokallaða en um var að ræða hóp fjárfesta sem leiddur var af Finni Ingólfssyni fyrrverandi ráðherra og Ólafi Ólafssyni.

Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis er með þingsályktun í undirbúningi um rannsókn á málinu samkvæmt upplýsingum fréttastofu en nefndin tekur ábendingu umboðsmanns alvarlega. Talið er að slík rannsókn gæti tekið stuttan tíma, kannski átta til tólf vikur og yrði hún ekki kostnaðarsöm fram úr hófi fyrir ríkissjóð. Ekki stendur til að skipa sérstaka rannsóknarnefnd Alþingis í samræmi við lög um rannsóknarnefndir. 

Neitar því að þýski bankinn hafi verið leppur

Fréttastofan náði tali af Ólafi Ólafssyni í dag en hann var aðaleigandi Eglu hf. Ólafur er að jafna sig eftir þyrluslys. Hann hefur verið útskrifaður af spítala og meiðsli hans eru ekki alvarleg.

Ólafur vildi ekkert láta hafa eftir sér um málið. Hann neitaði því að þýski bankinn hefði verið leppur. Hann sagðist jafnframt ekkert vilja tjá sig um hvort Kaupþing hefði fjármagnað þýska bankann á sínum tíma.

Ólafur vísaði til minnisblaðs Ríkisendurskoðunar frá 28. mars 2006. Í minnisblaðinu er vitnað til álits Stefáns Svavarssonar löggilts endurskoðanda og dósents við HR á því hvort unnt væri að fullyrða að þýski bankinn hafi ekki fjárfest í Eglu. 

Í minnisblaði Ríkisendurskoðunar segir: „Eftir að hafa reifað málið kemst Stefán að þeirri niðurstöðu að ekki sé hægt að fullyrða með því að rýna einungis í reikningsskil þýska bankans fyrir árið 2003 að hann hafi ekki fjárfest í Eglu hf. á árinu 2003. Það gagnstæða eigi raunar einnig við, þ.e. þess sjást ekki merki með beinum hætti að bankinn hafi fjárfest í fyrirtækinu.“

Þetta hrekur í engu það sem Vilhjálmur Bjarnason hefur sagt. Ef eitthvað er það til þess fallið að styðja málflutning Vilhjálms. 

Í minnisblaðinu er hins vegar einnig vitnað til skýringa þýska bankans sjálfs. „Skal tekið fram að bankinn hefur greint frá því að þar sem hann hafi staðið að öllu varðandi kaupin á hlutabréfunum í Eglu hf. í samræmi við gildandi lög og reglur í Þýskalandi hafi hann ekki átt í neinum sérstökum bréfaskiptum við þýska fjármálaeftirlitið, enda sérstök bréfaskipti óþörf þegar svo stendur á.“

Ekkert í þessu minnisblaði hrekur þá staðhæfingu að Kaupþing hafi fjármagnað kaup þýska bankans á Búnaðarbankanum gegnum félagið Eglu hf.