Snörp orðaskipti Magnúsar og Björns í dómsal

Magnús Guðmundsson, fyrrverandi forstjóri Kaupþings í Lúxemborg, gaf skýrslu í dag í markaðsmisnotkunarmáli sem sérstakur saksóknari hefur höfðað gegn honum og átta öðrum fyrrverandi stjórnendum og starfsmönnum bankans.

Magnús er ákærður fyrir aðild sína að viðskiptum eignarhaldsfélaganna Holt, Mata og Desulo en félögin keyptu hlutabréf í Kaupþingi af bankanum sjálfum með lánum frá Kaupþingi sem tók veð í bréfunum sjálfum.

Telur saksóknari að viðskiptin hafi byggt á blekkingum og sýndarmennsku auk þess sem fé bankans hafi verið stefnt í verulega hættu þar sem endurgreiðsla lánanna hafi ekki verið tryggð, að því er segir í ákæru.

„Vald þitt er mikið”

Magnús byrjaði á því að ávarpa dóminn og beindi meðal annars orðum sínum að saksóknaranum, Birni Þorvaldssyni, sem var einnig saksóknari í Al Thani-málinu. Magnús afplánar nú fjögurra og hálfs árs langan fangelsisdóm vegna aðkomu sinnar að þeim viðskiptum.

„Vald þitt er mikið þegar þú óskar eftir húsleitum á heimili mínu og fjölskyldu minnar, handtöku, gæsluvarðhaldi, farbanni, símhlerunum og margra ára fangelsisdómi. Þú situr undir þeirri pressu að embætti þitt hafði gefið upplýsingar til dómstólaráð að 9 ákærur myndu berast frá embættinu á árinu 2010 og 81 ákæra árin 2011, 2012 og 2013.”

Embætti til að sefa reiði almennings

Magnús velti því síðan upp hvernig sérstakur saksóknari hafi getað vitað í hversu mörgum málum hann myndi ákæra, þegar lá fyrir að rannsókn var ekki lokið í fjölda mála. Hann gerði svo að umtalsefni lögin sem sett voru um sérstakan saksóknara og viðbrögð stjórnvalda við því þegar hann og Hreiðar Már Sigurðsson voru handteknir og hnepptir í gæsluvarðhald í maí 2010.

„Hvernig geta lög verið sett á Alþingi þar sem í athugasemd ráðherra með frumvarpinu stendur að einn tilgangur laganna um stofnun sérstaks saksóknara sé að sefa reiði almennings. Hlýtur þetta að vera einsdæmi sem og að daginn eftir handtöku mína fyrir 5 árum sagði forsætisráðherra Jóhanna Sigurðardóttir að handtökurnar og gæsluvarðhaldið væru upphafið að endurreisn Íslands.”

Erfitt fyrir ákæruvaldið að sitja undir slíkum ávirðingum

Þegar Magnús hafði lokið máli sínu sagði Björn saksóknari að það væri erfitt fyrir ákæruvaldið að sitja undir slíkum ávirðingum við upphaf hverrar skýrslutöku og geta ekki borið hönd fyrir höfuð sér. Hann hafnaði svo öllu því sem fram kom í máli Magnúsar en tók því næst til við að spyrja hann út í ákæruatriðin.

Fyrsta svar Magnúsar var á þessa leið:

„Hvernig áttum ég og fjölskylda mín að bera hönd fyrir höfuð okkar þegar það var gerð húsleit á heimili mínu?”

Sagði Magnús vera með útúrsnúninga

Saksóknari byrjaði á því að spyrja Magnús almennt út í það hvernig ákvarðanataka vegna sölu hlutabréfa í Kaupþingi var sem og ákvarðanataka vegna lánaveitinga vegna slíkra kaupa. Gekk saksóknara illa að fá Magnús til að svara sem vildi fá nákvæmari spurningar um einstök viðskipti.

Fór það svo að dómsformaður, Arngrímur Ísberg, blandaði sér í málið og bað saksóknara að spyrja ákærða út í ákæruatriðin en ekki svona almennt.

„Það getur ekki verið þannig að það sé ekki hægt að spyrja ákærða af því að hann er með útúrsnúninga,” sagði Björn þá.

Þessu mótmælti Kristín Edwald, verjandi Magnúsar, og sagði hann ekki vera með neina útúrsnúninga. Ákærði væri einfaldlega að biðja um að vera spurður út í ákæruatriðin sem honum eru gefin að sök.

Man ekki hver hringdi vegna Holt

Skemmst er frá því að segja að Magnús hafnaði því algjörlega að hafa komið að viðskiptum eignarhaldsfélaganna eða lánveitingum til þeirra eins og greint er frá í ákæru.

Sagðist Magnús hafa rætt við Skúla Þorvaldsson, eiganda Holt, vegna kaupa félagsins á bréfum í Kaupþingi en hefði að öðru leyti hvergi komið nálægt viðskiptunum eða lánveitingum vegna þeirra.

„Það var hringt í mig frá móðurfélaginu og ég var spurður hvort að Skúli Þorvaldsson vildi verða stærri hluthafi í félaginu. Því fylgdi strax þau boð að bankinn myndi lána til viðskiptanna gegn viðbótartryggingu frá Skúla sem var 5% eignarhlutur hans í Símanum,” sagði Magnús. Það væri því ekki rétt eins og saksóknari héldi fram að engin trygging hefði verið fyrir láninu.

Björn spurði Magnús þá hver hefði hringt í hann og beðið hann um að tala við Skúla. Kvaðs Magnús hafa svarað því við yfirheyrslur þegar hann sat á Litla-Hrauni. Hann sagði þá að það hlyti annað hvort að hafa verið Sigurður Einarsson eða Ingólfur Helgason en í dag gæti hann ekki sagt neitt um það með óyggjandi hætti.

Aðkoma hans að viðskiptum Mata hefði verið með svipuðum hætti en Magnús mundi þá að Ingólfur hringdi í sig og bað hann um að hafa samband við eiganda Mata vegna hlutabréfakaupa í bankanum. Magnús kvaðst hins vegar ekkert vita um lánveitinguna til félagsins vegna kaupanna.

Hvað varðaði viðskipti Desulo sagði Magnús engin gögn í málinu benda til aðkomu sinnar að þeim viðskiptum. Hann hefði meðal annars aldrei rætt við eiganda Desulo og vissi ekki hvaða forsendur lágu að baki viðskiptunum eða lánveitingum vegna þeirra.