Sjötíuogfimmföldun markaðsvirðis á átta árum

Þegar Pharmaco keypti Balkanpharma árið 1999 var markaðsvirði félagsins um 3,8 milljarðar króna. Síðla árs 2003 fór Actavis yfir hundrað milljarða íslenskra króna, fyrst íslenskra félaga. Nú, tæpum fjórum árum síðar, er markaðsvirði félagsins rúmlega 290 milljarðar íslenskra króna. Það hefur því sjötíuogfimmfaldast á átta árum.

Ævintýralegan vöxt Actavis má rekja til sameiningar Pharmaco og Delta árið 2002. Árið 1999 hafði Pharmaco keypt búlgarska samheitalyfjafyrirtækið Balkanpharma fyrir 43 milljónir evra, í félagi við Deutsche Bank og Björgólf Thor Björgólfsson. Árið 2000 seldi Björgólfur Pharmaco sinn hluta í skiptum fyrir hluti í Pharmaco. Síðan hefur hann verið stærsti einstaki hluthafi félagsins.

Pharmaco sá um innflutning og dreifingu frumlyfja hér á landi. Sú starfsemi sem var seld árið 2002, við sameiningu Delta og Pharmaco. Delta var hins vegar samheitalyfjafyrirtæki og rak framleiðslueiningu og þróunarstarfsemi hér á landi. Félagið hafði þegar fjárfest í markaðsfyrirtækjum í Bretlandi, Þýskalandi og Danmörku og þróunar- og framleiðslueiningu á Möltu. Í raun má því segja að gamla Delta sé undirstaða Actavis í dag. Við sameininguna tók Róbert Wessman við forstjórataumi félagsins. Hann hafði verið forstjóri Delta frá árinu 1999.

Frá þeim tíma hefur Actavis tekið meira en 25 félög yfir víðs vegar um heim.

Stækkun Actavis hefur bæði farið fram með miklum innri og ytri vexti. Félagið hefur ráðist í yfirtökur fyrir 1,9 milljarða evra, sem nemur um 164 milljörðum króna. Árleg tekjuaukning félagsins hefur að meðaltali verið 57 prósent frá því útrásin hófst. Hlutabréf hafa að jafnaði hækkað um fimmtíu prósent á ári hverju. Yfirtökurnar hafa ýmist verið fjármagnaðar með sjóðstreymi undirliggjandi rekstrar, lánsfé og með nýju hlutafé. Frá því árið 1999 hefur eigið fé verið aukið um 546 milljónir evra og 1850 milljónum evra verið safnað með sambankalánum.

Hér fyrir neðan má sjá helstu tímamót í rekstri Actavis.

Pharmaco skráð í Kauphöll Íslands árið 1997.

Pharmaco kaupir búlgarska samheitalyfjafyrirtækið Balkanpharma árið 1999. Kaupverð 43 milljónir evra. Björgólfur Thor Björgólfsson sest í stjórn Pharmaco.

Björgólfur Thor Björgólfsson verður stjórnarformaður Pharmaco árið 2000. Amber International, fjárfestingarfélag Björgólfs, orðið stærsti hluthafi félagsins.

Pharmaco kaupir Delta fyrir 197 milljónir evra. Róbert Wessman verður forstjóri sameinaðs félags.

Pharmaco kaupir serbneska samheitalyfjafyrirtækið Zdravlje. Kaupverð 5,5 milljónir evra.

Velta ársins 215 milljónir evra.

Fjöldi starfsfólks 5.575.

Pharmaco kaupir meirihluta bréfa í danska félaginu Colotech sem sérhæft er í rannsóknum og þróun. Kaupverð ekki gefið upp.

Skrifstofa opnuð í Bandaríkjunum undir stjórn Sigurðar Óla Ólafssonar sem nú er aðstoðarforstjóri Actavis. Söluskrifstofa einnig opnuð í Svíþjóð.

Gengi bréfa í Pharmaco hækkaði um 183,5 prósent þetta ár og félagið varð það verðmætasta í Kauphöll Íslands. Á árinu fór markaðsvirði félagsins yfir hundrað milljarða króna, fyrst íslenskra félaga.

Velta ársins 316 milljónir evra.

Fjöldi starfsfólks 6.835.

Pharmaco tekur upp nafnið Actavis Group.

Kaup á pólska markaðsfyrirtækinu Biovena. Kaupverð ekki gefið upp.

Tyrkneska samheitalyfjafélagið Fako yfirtekið. Kaupverð 83 milljónir Bandaríkjadala.

Pliva í Svíþjóð, Noregi og Finnlandi yfirtekið. Kaupverð ekki gefið upp.

Velta ársins 453 milljónir evra.

Fjöldi starfsfólks 6.602.

Actavis kaupir samheitalyfjahluta alþjóðlega lyfjafyrirtækisins Alpharma. Kaupverð nemur 810 milljónum Bandaríkjadala.

Samheitalyfjahluti ungverska félagsins Keri Pharma keyptur. Kaupverð ekki gefið upp.

Yfirtaka á búlgarska lyfjadreifingarfyrirtækinu Higia. Kaupverð ekki gefið upp.

Fyrsta stóra skrefið tekið inn á Bandaríkjamarkað með kaupum á samheitalyfjafyrirtækinu Amide. Kaupverð 600 milljónir Bandaríkjadala.

Tékkneska lyfjafyrirtækið Pharma Avalanche yfirtekið. Kaupverð ekki gefið upp.

Actavis færir sig inn á Indlandsmarkað með kaupum á indversku þróunareiningunni Lotus Laboratories fyrir 20 milljónir evra.

Velta ársins 579 milljónir evra.

Fjöldi starfsfólks 10.153.

Rúmenska lyfjafyrirtækið Sindan, sem sérhæft er í þróun og framleiðslu krabbameinslyfja, keypt fyrir 148 milljónir Bandaríkjadala.

Actavis kaupir 51 prósents hlut í rússneska lyfjafyrirtækinu ZiO Zdorovje fyrir 60 milljónir Bandaríkjadala.

Verksmiðja sérhæfð í framleiðslu samheitalyfja keypt á Indlandi. Kaupverð ekki gefið upp.

Actavis kaupir bandaríska lyfjafyrirtækið Abrika sem sérhæft er í þróun og sölu forðalyfja. 235 milljónir Bandaríkjadala með árangursgreiðslum.

Velta ársins 1.379 milljónir evra.

Fjöldi starfsfólks 10.874.

Actavis kaupir lyfjaverksmiðju Sanmar á Indlandi sem sérhæfð er í framleiðslu virkra lyfjaefna. Kaupverð ekki gefið upp.

Novator, fjárfestingarfélag stjórnarformannsins Björgólfs Thor Björgólfssonar, leggur fram óbindandi tilboð í allt hlutafé Actavis í A-flokki.