Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 7. september 2026 20:01 Hafsteinn Einarsson stjórnmálafræðingur hefur rýnt í niðurstöður þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Kjörsókn í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við ESB jókst meira á landsbyggðinni heldur en í borginni frá alþingiskosningum 2024. Að sögn stjórnmálafræðings hafði það ekki úrslitaáhrif á niðurstöðuna en áhuginn sé þó athyglisverður. Það veki einnig athygli hve mikið fylgi Já hafi að endingu haft á landsbyggðinni. „Kjarninn í þessu er sá að ef við berum þetta saman við síðustu alþingiskosningar þá hækkaði kjörsókn um 2,3 prósent á landsvísu en töluvert meira á landsbyggðinni heldur en í Reykjavík, mest jókst hún í Norðausturkjördæmi um 3,5 prósent,“ segir Hafsteinn Einarsson stjórnmálafræðingur í samtali við Vísi. Hafsteinn stóð eins og frægt er orðið vaktina í kosningasjónvarpi Ríkisútvarpsins og áttaði sig fyrstur manna á væntanlegum sigri Nei-sinna. Nei fékk 52,8 prósent atkvæða en Já 47,16 prósent. Hafsteinn segir að í heildina hafi kjörsókn aukist um 2,8 prósent á landsbyggðinni samanborið við 1,7 prósent í Reykjavík. „Það er mjög áhugaverð þróun og bendir til sérstaks áhuga landsbyggðarkjördæmanna á þessari kosningu. Þó erum við bara að tala um einhver nokkur hundruð atkvæði sem bætast við ef kjörsókn væri jöfn á öllu landinu. Þetta er því ekki líklegt til að hafa áhrif á úrslit kosninganna. Ástæða þess er að þrátt fyrir að kjörsóknin hafi aukist svona mikið að þá hafi Já-ið samt náð fjörutíu prósenta fylgi í landsbyggðarkjördæmunum.“ Erfitt sé að setja fingur á hvað valdi en ljóst sé að um grundvallarmál sé að ræða á landsbyggðinni. Þó verði að taka fram að jöfn kjörsókn hefði einungis skilað Já-inu 0,1 prósent meira fylgi. Hvað veldur aukinni kjörsókn á landsbyggðinni? „Það er mjög góð spurning. Þetta er auðvitað grundvallarmál. Segjum að við hefðum ákveðið að ganga í Evrópusambandið að undangengum tvennum kosningum þá væri það grundvallarbreyting. Það þarf ekki að koma á óvart að þetta ýti við fólki og ég held þetta hafi sérstaklega mikil áhrif á landsbyggðinni þar sem stórar atvinnugreinar eiga rætur, sjávarútvegur og svo framvegis og ljóst að sjávarútvegurinn var upp til hópa mjög andsnúinn viðræðum.“ Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Erlent Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Erlent Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Erlent „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Innlent Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Innlent Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar Innlent Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Erlent Fleiri fréttir „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar „Eigum ekki að bíða eftir alvarlegu atviki“ Jafnlaunavottunin afnumin en starfsfólkinu fækkar ekki Halla kjörin fyrsti varaforseti ASÍ Varar við að biðraðir í Keflavík geti fækkað flugleiðum Ekki ástæða til að rýma bankann Allt virðist mega ef BDSM-orðið er notað „Ég ætla ekki að fara í nein orðaskipti við Jón“ Sjö ára dómur Nýr forseti ASÍ, umdeildur sýknudómur og snjöll markaðsbrella Sakar ráðherra um fordóma og „hvíta forréttindablindu“ Ljósleiðaraslit á stofnstreng Mílu milli Akraness og Lambhaga „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Allt að 40 offituaðgerðir hjá Klíníkinni fyrir áramót Georg Páll er næsti forseti ASÍ Hvetur Veðurstofuna til að brjóta odd af oflæti sínu Gróft kynlíf en ekki nauðgun samkvæmt klofnum Landsrétti Ungbörn áfram bólusett gegn RS-veiru Sögulegur dómur fyrir námsmenn í Hæstarétti Handtekinn fyrir hótanir og vopnalagabrot Nálgist neyðarástand Lentu aftur í óförum „Bara 15. október og við erum auðvitað uggandi yfir vetrinum“ „Auðvitað er þessi atburðarás ekki mjög sameinandi“ Tillaga um að fækka varaforsetum naumlega felld Ögurstund fyrir framtíð Eflingar innan ASÍ Hefur kvartað yfir stuðningsleysi í flokknum Sjá meira
„Kjarninn í þessu er sá að ef við berum þetta saman við síðustu alþingiskosningar þá hækkaði kjörsókn um 2,3 prósent á landsvísu en töluvert meira á landsbyggðinni heldur en í Reykjavík, mest jókst hún í Norðausturkjördæmi um 3,5 prósent,“ segir Hafsteinn Einarsson stjórnmálafræðingur í samtali við Vísi. Hafsteinn stóð eins og frægt er orðið vaktina í kosningasjónvarpi Ríkisútvarpsins og áttaði sig fyrstur manna á væntanlegum sigri Nei-sinna. Nei fékk 52,8 prósent atkvæða en Já 47,16 prósent. Hafsteinn segir að í heildina hafi kjörsókn aukist um 2,8 prósent á landsbyggðinni samanborið við 1,7 prósent í Reykjavík. „Það er mjög áhugaverð þróun og bendir til sérstaks áhuga landsbyggðarkjördæmanna á þessari kosningu. Þó erum við bara að tala um einhver nokkur hundruð atkvæði sem bætast við ef kjörsókn væri jöfn á öllu landinu. Þetta er því ekki líklegt til að hafa áhrif á úrslit kosninganna. Ástæða þess er að þrátt fyrir að kjörsóknin hafi aukist svona mikið að þá hafi Já-ið samt náð fjörutíu prósenta fylgi í landsbyggðarkjördæmunum.“ Erfitt sé að setja fingur á hvað valdi en ljóst sé að um grundvallarmál sé að ræða á landsbyggðinni. Þó verði að taka fram að jöfn kjörsókn hefði einungis skilað Já-inu 0,1 prósent meira fylgi. Hvað veldur aukinni kjörsókn á landsbyggðinni? „Það er mjög góð spurning. Þetta er auðvitað grundvallarmál. Segjum að við hefðum ákveðið að ganga í Evrópusambandið að undangengum tvennum kosningum þá væri það grundvallarbreyting. Það þarf ekki að koma á óvart að þetta ýti við fólki og ég held þetta hafi sérstaklega mikil áhrif á landsbyggðinni þar sem stórar atvinnugreinar eiga rætur, sjávarútvegur og svo framvegis og ljóst að sjávarútvegurinn var upp til hópa mjög andsnúinn viðræðum.“
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Erlent Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Erlent Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Erlent „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Innlent Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Innlent Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar Innlent Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Erlent Fleiri fréttir „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar „Eigum ekki að bíða eftir alvarlegu atviki“ Jafnlaunavottunin afnumin en starfsfólkinu fækkar ekki Halla kjörin fyrsti varaforseti ASÍ Varar við að biðraðir í Keflavík geti fækkað flugleiðum Ekki ástæða til að rýma bankann Allt virðist mega ef BDSM-orðið er notað „Ég ætla ekki að fara í nein orðaskipti við Jón“ Sjö ára dómur Nýr forseti ASÍ, umdeildur sýknudómur og snjöll markaðsbrella Sakar ráðherra um fordóma og „hvíta forréttindablindu“ Ljósleiðaraslit á stofnstreng Mílu milli Akraness og Lambhaga „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Allt að 40 offituaðgerðir hjá Klíníkinni fyrir áramót Georg Páll er næsti forseti ASÍ Hvetur Veðurstofuna til að brjóta odd af oflæti sínu Gróft kynlíf en ekki nauðgun samkvæmt klofnum Landsrétti Ungbörn áfram bólusett gegn RS-veiru Sögulegur dómur fyrir námsmenn í Hæstarétti Handtekinn fyrir hótanir og vopnalagabrot Nálgist neyðarástand Lentu aftur í óförum „Bara 15. október og við erum auðvitað uggandi yfir vetrinum“ „Auðvitað er þessi atburðarás ekki mjög sameinandi“ Tillaga um að fækka varaforsetum naumlega felld Ögurstund fyrir framtíð Eflingar innan ASÍ Hefur kvartað yfir stuðningsleysi í flokknum Sjá meira