Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar 24. ágúst 2026 07:17 Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Samfylkingin Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Eydís Ásbjörnsdóttir Mest lesið Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Líf með tilgang og gleði, þrátt fyrir heilabilun Elísa Arnars Ólafsdóttir Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Ég hef þegar greitt atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og mitt svar var já. Það þýðir ekki að ég hafi ákveðið að ég telji að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Ég hef einfaldlega ekki forsendur til að taka þá ákvörðun fyrr en ég sé hvað okkur stendur raunverulega til boða. Hvort nægjanlegt tillit verði tekið til sérstöðu okkar sem auðlindadrifinnar þjóðar og þess að við erum harðbýl eyja sem býr við allt aðrar áskoranir en flest ríki á meginlandinu. Fyrir mér er þetta einfalt Fáum samninginn á borðið, skoðum hann og tökum síðan ákvörðun. Við búum í frábæru landi og eigum að ganga að samningaborðinu með sjálfstraust. Að mínu mati höfum við engu að tapa á því að kanna hvort góður samningur geti gert sterkt samfélag enn sterkara. Við höfum í áratugi talað um mikilvægi þess að efla byggð um allt land. Samt hefur safnast upp gríðarleg innviðaskuld á landsbyggðinni sem er fyrir löngu komin á gjalddaga. Stöðugt þarf að berjast fyrir fjárfestingu í samgöngum, atvinnuuppbyggingu, nýsköpun og þjónustu. Mín skoðun er sú að landsbyggðirnar eigi ekki alltaf að þurfa að vera í varnarbaráttu. Við eigum að vera í stöðu til að sækja fram. Þess vegna finnst mér áhugavert að skoða hvaða tækifæri gætu falist í byggðastefnu Evrópusambandsins og hvort í henni séu leiðir sem gætu hjálpað okkur að byggja upp sterkari landsbyggð til framtíðar. Þar sé ég tækifæri sem vert er að skoða en líka stór mál sem við verðum að fá svör við. Við eigum að semja Við eigum að ganga til viðræðna með sérstöðu Íslands að leiðarljósi. Þar skipta fiskveiðiauðlindin, íslenskur landbúnaður og fæðuöryggi, strjálbýli, miklar vegalengdir og öflugar sjávarbyggðir um allt land gríðarlega miklu. Þetta eru hagsmunir sem við eigum að standa vörð um og leggja ríka áherslu á í samningaviðræðum. Síðan skulum við sjá hvaða niðurstöðu við getum náð og taka afstöðu til hennar á eigin forsendum. Fyrir mér eru þessi stóru hagsmunamál því ekki ástæða til að hætta áður en við byrjum. Þau eru ástæða til að fara vel undirbúin að borðinu og kanna hvað hægt er að semja um. Sama á við um efnahagsmálin. Ég vil vita hvort við getum skapað meiri stöðugleika, fengið lægri vexti og betri kjör fyrir heimilin með inngöngu og upptöku á öðrum gjaldmiðli. Hvaða áhrif gæti evran haft á íslenskt efnahagslíf? Gæti meiri samkeppni lækkað verð á vörum og matarkörfunni? Gætu íslensk fyrirtæki orðið samkeppnishæfari og fengið fleiri tækifæri á stærri markaði? Gæti erlend fjárfesting aukist? Þetta skiptir landsbyggðirnar ekki síður máli. Háir vextir, kostnaðarsamar samgöngur og lítill heimamarkaður geta haft mikil áhrif á fólk og fyrirtæki um allt land. Ég veit ekki svörin við öllum þessum spurningum og það er einmitt ástæðan fyrir því að ég vil viðræður. Ég ber fulla virðingu fyrir því að fólk komist að ólíkum niðurstöðum í þessu máli. Sumir eru sannfærðir um að framtíð Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Aðrir telja að tækifærin séu meiri innan þess. Sjálf er ég ekki tilbúin að taka lokaákvörðun fyrr en ég veit hvað okkur stendur raunverulega til boða. Ég vil að við göngum sjálfsörugg að borðinu, sem sterk og sjálfstæð þjóð, og reynum að ná besta mögulega samningi fyrir allt Ísland. Síðan fær þjóðin samninginn í hendurnar. Þá ræðum við kosti hans og galla. Þá metum við það sem við fáum á móti því sem við þurfum að gefa eftir og þá tökum við lokaákvörðunina. Kannski segi ég þá já. Kannski segi ég nei. En fyrst vil ég fá að sjá. Það er það sem mitt já þýðir. Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar í Norðausturkjördæmi.
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz Skoðun
Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson Skoðun
Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir Skoðun